ҶАВОНОН
Панҷшанбе 01 Декабр 2022 07:41
3513
Ҳисси кунҷковӣ кам ё беш қариб дар ҳама инсонҳо мавҷуд аст. Ҳамаи мо ба он чи ки дар гирду атрофи мо рух медиҳад ё рух доданаш имкон дорад, мароқ зоҳир мекунем. Масалан, гоҳо мехоҳем бифаҳмем, ки ду нафаре аз назди мо канортар рафта суҳбат мекунанд, бо ҳам чӣ мегӯянд? Ё баъзан нафаре, ки бо хотири парешон ба наздамон ҳозир мешаваду бо вуҷуди пурсиданҳои зиёди мо сабаби парешонхотириашро ошкор намекунад, худ ба худ боиси он ҳолаташро фикр мекунем, ки ин ҳам аз кунҷковист.

Инчунин, кунҷковӣ омилест, ки дар таърихи инсоният ба рушди илму технология мусоидат намудааст. Аксари кашфиётҳои бузурги олимони дунё аз кунҷковии онҳо сарчашма мегирад. Ихтирооти Эдисон, Эйнштейн, Бэлл ва садҳои дигар мисоли ин гуфтаанд.

Аммо дар баробари он ки ба пешрафти илм мусоидат мекунад, кунҷковӣ ҷиҳати манфӣ ҳам дорад, агар инсон онро дар ҷои дуруст ва барои ба даст овардани натиҷае, ки созанда ва ба нафъи ӯву дигарон аст, истифода набарад. Масалан, барои таҷассуси ҳаёти дигарон, барои ифшо кардани зиндагии номаҳрами дигарон истифода бурда шавад, он кунҷковии мусбат нест ва ба кас фоида намеорад.

Имрӯз, чунон ки ба ҳамаи мо маълум аст, кунҷковии одамон бештар ба хабарҳои рӯзмарра, ҳаводиси сиёсӣ, зиндагии чеҳраҳои шинохта ё ба қавле ситораҳо... равона шудааст. Ва кунҷковии одамони имрӯза, бешубҳа, тавассути олами интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ сурат мегирад. Масалан, ҳар яке аз мо, ки аз “фейсбук”, “одноклассники” ё “инстаграм”-у “вконтакте” истифода мебарем, хуб медонем, ки ҳар шабонарӯз чанд соатро дар ин шабакаҳо мегузаронем... ва бештар ба кадом мавзуъҳо мароқ дорем. Яъне, кунҷковие, ки беҳадаф аст ва ягон натиҷаи созанда бор намеорад, беҳтараш аз он даст кашем ва ё самти онро дигар кунем.

Шак нест, ки ин ҳис мисли ҳар ҳиссиёти дигар дар фитрати инсон аст, то ба ҷо ва ба маврид истифода шавад. Ниҳода шудааст ва омили таҳрикдиҳандае барои ҷустуҷӯи ҳақиқат, орзуи расидан ба ҳақиқат ба ҳисоб меравад.

Дар таърифи олимон кунҷковӣ ё ҳисси мароқ зоҳир кардан гуногун тафсир шудааст. Файласуф Томас Гоббс онро “шаҳвати зеҳн” номида, Элеонор Рузвелт “ҳадяи аз ҳама фоидабахш” хондааст... Вале ҷавонон бояд муайян кунанд, ки кунҷковӣ барои онҳо чист: шаҳвати зеҳн ё ҳадяи фоидабахш?

Бояд дар назар гирифт, ки ҳама гуна ҳиссиёт дар фитрати инсон ба он хотир аст, ки ӯро ба дараҷаи инсони комил бирасонад. Яъне, агар он ҳиссиёт дар ҷои худ ва барои натиҷаҳои дилхоҳ ва матлуб ҳосил кардан равона шавад, барои равнақи ҳаёти маънавӣ, ташаккули ҷанбаҳои маъноии инсон сафарбар гардад, ба камолот расидани инсон эҳтимол дорад. Вагарна беҳадаф ва номатлуб истифода шудани он ба кас ба ҷуз зиён, афсӯс ва надомат дигар чизе нахоҳад овард. Ба ҳисси кунҷковӣ ҳам мешавад аз ҳамин дарича нигарист. Андеша кард, ки оё мо онро барои камолоти худ истифода мебарем ё баракс...

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм

Рӯзнома

Назарсанҷӣ

У вас нет прав на участие в данном опросе.

Тақвим

Дш Сш Чш Пш Ҷ Ш Яш
28 29 30 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1

Декабр 2022 c.