Ё он чӣ гуна метавонад ба фарҳанги миллӣ таъсири манфӣ расонад?

Саидмукаррам Абдулқодирзода, раиси Шурои уламои Тоҷикистон зимни як суханронии худ аз “ботокс“ ва “татуировка”, (холкӯбӣ), ки имрӯзҳо миёни ҷомеа муд шудааст, нигаронӣ намуда, ин амалҳоро ношоиставу ҳаром хонд.

Муфтии Тоҷикистон чунин суханҳоро дар наворе, ки дар саҳифаи “YouTube”- и Маркази исломии Тоҷикистон нашр шудааст, иброз намуд.

Ӯ дар ин навори видеоӣ афзоиши истифодаи “ботокс” ва сӯзандоруҳои лабу рӯйро танқид намуда, мегӯяд, ки чунин амалҳо аз нигоҳи динӣ “ҳаром” мебошанд. Ба гуфтаи ӯ, бисёр духтарон бо пайравӣ аз шахсони бегона лабу рӯяшонро “бурта” мекунанд, вале аз оқибатҳои ин кор намеандешанд.

Ӯ таъкид мекунад, ки ин амалҳои ношоиста ҷавобгарӣ доранд ва гуноҳ барои ҳам ба худ сӯзандору задану ҳам ба дигарон гузаронидани он баробар аст.

Ҳамчунин, муфтии кишвар аз тағйир додани шакли биниву рӯй интиқод карда, афзуд, ки “ин ҷисм амонат аст ва ин маънои онро надорад, ки ҳар инсон ба ҷисмаш ихтиёр дошта бошад, дигар гӯшашро бурад ё шакли биниашро тағйир диҳад, ба ҷуз ҳолатҳои табобатӣ, ки он масъалаи дигар аст”.

Ӯ таъкид мекунад, ки инсон ба ҳар шакле, ки набошад, бояд аз ҷисми доштаи худ қаноатманд бошад.

“Падару модар қаламу қоғаз надошт, ки бинависанду бикашанд, ки қаду қомат чӣ қадару биниву гӯшу чашм чӣ гуна бошад ё касе оянда интихоб накарда буд, ки шаклу намудаш чӣ гуна бошад... Дар беҳтарин сурат офарида шудаӣ, ҳоло ахлоқатро беҳтар кун”, - зикр доштааст Абдулқодирзода.

ДАЪВАТ. ҚОНУН ҶОРӢ КАРДА ШАВАД

Ин суханони раиси Шурои уламои кишвар дар шабакаҳои иҷтимоӣ сарусадоҳои зиёдеро ба бор овард ва корбарон ин гуфтаи муфтии кишварро ҷонибдорӣ намуда, даъват ба амал оварданд, ки садди роҳи нафароне, ки ба чунин кор даст мезананд, тариқи роҳандозии қонун гирифта шавад.

Аз ҷумла, Гулсун Назаров як корбар пешниҳод менамояд, ки оид ба истифодаи “ботокс” қонун қабул гардад ва барои ҷойҳое, ки ба чунин корҳо машғул ҳастанд, ҷаримаҳои ҳангуфт таъин карда шаванд.

- Ман ин интиқодро ҷонибдорӣ мекунам, ӯ духтаронро дуруст насиҳат мекунад, ташаккур ба ӯ. Лозим аст оид ба манъи истифодаи “ботокс” қонун қабул карда шавад. Ва ҷаримаҳои калон ба он салонҳое, ки ба ин кор машғуланд ва пул ба даст меоранд, пешбинӣ гардад, - зикр кардааст ӯ.

Ба андешаи Гулсун Назаров, танҳо ба ҳамин восита метавон чунин амалҳои ношоистаро боз дошт.
- Барои ҳамин ҳам то ин масъала ҳукми қонунӣ нагирад, намешавад садди роҳи баъзе ҷавондухтаронро гирифт, чун онҳо на ба гуфтаи мулло мекунанд, на ба гапи волидайн, - илова намудаст ин корбар.

Фарҳод Розиқов як корбари дигар дар Фейсбук суханони муфтии Тоҷикистон Абдулқодирзодаро ҷонибдорӣ намуда, ин масъаларо мавзӯи доғ ном бурдааст:

- Бисёр сухани рӯз ва доғи ҷомеа ба қавли раиси Шурои уламои Тоҷикистон ин “даҳшати аср” меҳмони кишвари мо шудааст. Ин “вабо” ба фарҳанги ноби тоҷикӣ рахна мезанад. Метавон яке аз кишварҳои Осиёи Марказӣ - Туркманистонро мисол овард, ки қонун дар бораи манъи ҳусни худкори сунъӣ ба тасвиб расонидааст. Дар мо низ пешгирӣ мехоҳад ва агар на ба мисли гуфтори дар истилоҳ “шутурро гуфтан ғамза кун полизро вайрон кард” ҷавондухтарони мо намефаҳманд, ки ин амали худкорӣ ба бемориҳои пӯст ва хун оварда мерасонад ва эҳтиёт хуб аст.

Аммо як нафари дигар бо номи Зишин Ҳаёт мегӯяд, ки “Монед кунанд, фақат хоҳиш аз бонувоне, ки ин корро мекунанд, аввалан муайян намоянд, ки зарурият дорад ё не баъдан аз духтуроне ин гуна протседураро анҷом медиҳанд, пеш аз истифода анализҳои лабароторӣ анҷом диҳанд”.

Ба гуфтаи ӯ, муфтӣ ҳам ҳақ аст, вале ин ҷавондухтарон чунин амалро набояд то ҳадди ифрот оварда расонанд ва ахлоқу маданияти худро гум накунанд.

- Муфтӣ ҳам ҳақ аст, баъзеи онҳоро мебинӣ, бо рӯи худашон ҷавобгӯ нест. Албатта, он шахсоне ин намуд зебогиро ба худ муяссар мебинанд, ки шояд ба шавҳарҳояшон ё шахсони наз-дикашон писанд аст. Фақат бонувон ҳурмату эҳтиром ва маданияти гуфтору рафторҳои худро гум накунанд, - иброз дошт ӯ.

ХУДНАМОӢ ВА ПАЙРАВӢ БА ФАРҲАНГИ БЕГОНА

Дар ҷомеаи Тоҷикистон солҳои охир шумораи занону духтароне, ки ба сӯзандоруҳои косметикӣ - аз ҷумла “ботокс” рӯ меоранд, зиёд мушоҳида мегардад. Ба гуфтаи коршиносони соҳа, ин раванд миёни ҷавонон бештар ба як “мӯд” ё нишонаи зебоӣ табдил ёфтааст.

Ҷомеашиносон бар он назаранд, ки ин масъала паҳлуҳои ахлоқӣ, маънавӣ ва тиббӣ дорад, ки бояд дар ин самт ба таври ҷиддӣ корбарӣ карда шавад.

Валиҷон Акбарӣ, ҷомеашиноси тоҷик мегӯяд, ки мӯди “ботокс” аз шабакаҳои иҷтимоӣ ва фарҳанги бегона ворид шудааст. Ба гуфтаи ӯ, аксар бонувон кӯшиш мекунанд, ки мисли ситораҳои интернет намоён бошанд. Аммо ин “идеали сунъии зебоӣ” боиси камбинии худ ва фишорҳои равонӣ мегардад.

- Духтаре, ки аз ботокс истифода мекунад, гоҳе на барои худ, балки барои ба аҳли ҷомеа писанд омадан ин амалро анҷом медиҳад. Бо ин роҳ, арзиши ҳақиқии шахсият ва зебоии ботинӣ дар ҷомеа камранг мешавад, - зикр кард ӯ.

Ҳамзамон, ӯ иброз дошт, ки чунин амалҳои ношоиста ба монанди “ботокс” ва холкӯбӣ аз ҷониби ҷавонон метавонад ба фарҳанги милли мо доғ биёрад.

- Рафтори чунин ҷавонон ба номи миллати шарифу фарҳангпарвари мо танҳо доғ меорад, - гуфт номбурда.

МУТАХАССИСОНИ СОҲАИ ТИБ ЧӢ МЕГӮЯНД?

Мутахассисони соҳаи тиб мегӯянд, ки “ботокс” ва холкӯбӣ метавонад хатарҳои ҷиддиеро дар пай дошта бошад.

Аз ҷумла, Мадина Шарипова дерматолог мегӯяд, ки ботокс моддаи заҳрноки ботулинум аст, ки дар ҳолати нодуруст истифода бурдан метавонад боиси фалаҷшавии мушакҳо, вайрон шудани мимика, варам, дард, сироят ва ҳатто хатарҳои ҷиддии дигар гардад.

- Агар ботокс аз тарафи шахсе, ки мутахассиси соҳа нест, гузаронида шавад, эҳтимоли ворид шудани модда ба ҷойҳои нодуруст вуҷуд дорад, ки метавонад боиси каҷшавии рӯй, мушкилоти сухан гуфтан ё птоз (фаромадани пилки чашм) гардад. Вале кам ҳолатҳое ҳастанд, ки модда метавонад ба гардиши умумии хун дохил шавад ва ба асабҳои дигар таъсир расонад, - гуфт мавсуф.

Ҳамзамон, ин мутахассис зикр кард, агар он нодуруст анҷом дода шавад, дар ҷои сӯзандору метавонад сурхшавӣ, варам, хориш ё дард пайдо шавад

- Истифодаи такрории ботокс метавонад боиси заифшавии доимии мускулҳо ва кам шудани ҳиссиёти табиии рӯй гардад.

Баъзе одамон ба ин модда аксуламали аллергӣ нишон медиҳанд, ки метавонад хатарнок бошад, - илова намуд Шарипова М.

ЧӢ БОЯД КАРД?

Ҷомеашинос Валиҷон Акбарӣ бар он аст, ки пеш аз ҳама бояд дар ин масъала падару модарон масъулият эҳсос намоянд ва пеши роҳи чунин амалҳои фарзандони худро гиранд. Баръакс расму русми тоҷиконаро ба онҳо ташвиқ намоянд.

- Мо-тоҷикон миллати хушодобу хирадманд ва соҳибҳунару фарҳанггаро, суханпарвару донишдӯст будему ҳастем. Суннату анъана ва расму оини мардуми худро ҳифз кардан ҳамчун фарзанди ин миллати шариф бароямон ҳам қарз асту ҳам фарз, - мефазояд ин ҷомеашинос.

Ӯ илова намуд, ки ҳамин гуна мавъизаҳои раиси Шурои уламои кишварро ҳар як ҷавон бояд шунида, аз хулқи нохушу бегонапарастиҳо даст бикашад.

- Муфтии кишвар дар ин масъала дуруст мегӯянд. Ҷавонони имрӯза ба чунин гуфтаҳову насиҳатҳо ниёз доранд. Умед аст, ки ҷавонони моро имрӯзу фардо инсофу тавфиқашон афзун гардида, ба хотири шири поки модари худ аз одатҳои номатлуб даст мекашанд ва ба Ватану волидайни худ садоқату вафодорӣ нишон медиҳанд,-гуфт ӯ дар хотима.

Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ҶТ”