Ҳамасола 23 май дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Рӯзи ҷавонон бо шукуҳу шаҳомати хос таҷлил мегардад. Имрӯз ҷавонони даврони соҳибистиқлол бо ҷаҳонбинии васеъ, зеҳни бурро ва ҳисси баланди ватандӯстӣ дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа фаъолона иштирок менамоянд.

Ба гуфтаи Хуршед Давлатализода, сардори маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар даврони соҳибистиқлолӣ таҳти сиёсати маорифпарваронаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон масъалаи баланд бардоштани мақоми занону духтарон, фароҳам овардани шароити мусоиди таҳсил ва ҷалби онҳо ба илм ба яке аз самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ табдил ёфтааст.

- Вазорати маориф ва илм бо дастгирии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тайи солҳои соҳибистиқлолӣ барои фарогирии бештари духтарон ба таҳсил, баланд бардоштани сатҳи саводнокӣ ва омода намудани мутахассисони ҷавон тадбирҳои муассирро амалӣ намудааст. Яке аз иқдомҳои муҳим ва таърихӣ дар ин самт таъсиси Квотаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки махсусан барои духтарони ноҳияҳои дурдаст имконияти таҳсил дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбиро фароҳам овард. Маҳз ин ташаббус боис гардид, ки ҳазорҳо ҷавондухтар соҳиби маълумоти олӣ гардида, имрӯз дар соҳаҳои гуногуни давлатӣ ва ҷамъиятӣ фаъолияти назаррас дошта бошанд, - афзуд Хуршед Давлатализода.

Ҳамзамон, ӯ зикр намуд, ки низоми стипендияҳои президентӣ, соҳавӣ ва байналмилалӣ барои дастгирии ҷавонони болаёқат, бахусус духтарон, густариш ёфтааст. Ҷавонон имрӯз имконият доранд, ҳам дар дохили кишвар ва ҳам дар хориҷ аз он таҳсил намуда, дониш ва малакаҳои муосирро аз худ намоянд. Имрӯз иштироки духтарон дар тамоми зинаҳои таҳсил назаррас мебошад. Аз ҷумла, дар муассисаҳои томактабӣ аз 127 ҳазору 913 кӯдак 57 ҳазору 959 нафар, ё 45,3 фоизро духтарон ташкил медиҳанд, дар муассисаҳои таҳсилоти умумӣ аз 2 миллиону 462 ҳазору 7 хонанда 1 миллиону 195 ҳазору 142 нафар, ё 48,5 фоиз духтарон мебошанд, дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ аз 226 ҳазору 240 донишҷӯ 94 ҳазору 356 нафар, ё 41,7 фоизро ҷавондухтарон ташкил медиҳанд.

Номбурда инчунин таъкид намуд, ки ҷиҳати баланд бардоштани саводу маърифат ва рушди қобилияти ҷавонон, бахусус ҷавондухтарон, як қатор барномаҳо ва тадбирҳои ҳадафманд амалӣ карда мешаванд. Аз ҷумла, барои фарогирии бештари духтарон ба таҳсил, беҳтар намудани сифати таълим ва рушди қобилиятҳои зеҳнии онҳо озмунҳои ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”, “Илм -фурӯғи маърифат”, олимпиадаҳои фаннӣ, конференсияҳои илмӣ, курсҳои такмили ихтисос ва барномаҳои омӯзишӣ мунтазам баргузор мегарданд. Иштироки фаъоли ҷавондухтарон дар чунин чорабиниҳои маърифатӣ сол ба сол бештар мешавад. Ҳамзамон, барои рушди истеъдодҳои ҷавон марказҳои дарёфт ва рушди истеъдодҳо, литсейҳо ва муассисаҳои типи нав фаъолият намуда, барои омӯзиши босифат шароити мусоид фароҳам месозанд.

Ба гуфтаи ӯ, имрӯз нақши занону духтарон дар соҳаи маориф хеле назаррас буда, аз 161 ҳазору 917 омӯзгор дар ҷумҳурӣ 107 ҳазору 123 нафар ё 66,2 фоизро занон ташкил медиҳанд. Ин нишон медиҳад, ки занону духтарон имрӯз ҳамчун неруи фаъоли зеҳнӣ ва тарбиятгарони насли наврас дар рушди ҷомеа саҳми арзанда мегузоранд.

Зарина Абдулмаинзода, муовини раиси Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон иброз дошт, ки тайи солҳои соҳибистиқлолӣ таҳти роҳбарии бевоситаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон давлату Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тавонистанд ба беҳбудии вазъи занон таваҷҷуҳи махсус зоҳир намоянд.

Ӯ таъкид намуд, ки масъалаи таҳсили духтарон дар солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба яке аз мушкилоти ҷиддӣ табдил ёфта буд. Дар солҳои 1992 - 1997 шумораи духтарони донишҷӯ аз 48 - 49 фоизи давраи шуравӣ то ба 19 фоиз коҳиш ёфт. Маҳз бо мақсади иҷрои дастуру супоришҳои Пешвои миллат соли 1997 барои духтарони ноҳияҳои дурдасти кӯҳистон Квотаи президентӣ ҷорӣ гардид. Дар доираи он садҳо ҷавондухтар бидуни супоридани имтиҳонҳои дохилшавӣ, тавассути суҳбат ба муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ қабул гардиданд.

Ӯ инчунин қайд намуд, ки аз соли 2006 инҷониб барои рушди соҳибкории хурду миёна, ба касбомӯзӣ ҷалб намудани занону духтарон ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ грантҳои президентӣ ҷудо карда мешаванд. Агар дар солҳои аввал танҳо 20 лоиҳа дастгирӣ мешуд, имрӯз маблағи грантҳо барои дастгирии 200 лоиҳаи соҳибкорзанон то 15 миллион сомонӣ расонида шудааст.
Ба гуфтаи Абдулмаинзода, таҳлили фаъолияти соҳибкорзанон нишон медиҳад, ки истифодаи дурусти маблағҳои грантӣ барои таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва ба касбомӯзӣ ҷалб намудани занону духтарони бешуғл мусоидат намудааст. Ҳамчунин, бо мақсади ҷалби занон ба раванди қабули қарорҳо ва пешбарии онҳо ба вазифаҳои роҳбарикунанда “Барномаи давлатии тарбия, интихоб ва ҷобаҷогузории кадрҳои роҳбарикунанда аз ҳисоби занону духтарони болаёқат барои солҳои 2022-2030” қабул гардид. Имрӯз дар замони соҳибистиқлолӣ занони тоҷик ҳамчун аъзои Ҳукумат ва Парлумон, намояндагони мақомоти судӣ, ҳифзи ҳуқуқ, маориф ва тандурустӣ фаъолият намуда, дар рушди ҷомеа саҳми арзанда мегузоранд.

Абдулмаинзода бо ифтихор зикр намуд, ки имрӯз бонуи тоҷик ҳамчун сиёсатмадор, олим, омӯзгор, табиб, муҳандис, соҳибкор ва эҷодкор шинохта шудааст. Афзоиши сафи бонувони олиму ихтироъкор, ҳунарманду соҳибкор ва намояндагони касбу ҳунарҳои гуногун аз сиёсати дурусти давлат дар самти дастгирии занон шаҳодат медиҳад.

Имрӯз ҷавонони эҷодкор дар фазои сулҳу суботи кишвар бо қалами бурро ва андешаи созанда миёни ҷомеа мақоми шоиста пайдо намудаанд. Шоири ҷавон Меҳровари Масчоҳӣ вобаста ба саҳми ҷавонон ва рушди ҷомеа чунин ибрози назар намуд:
“Мо, адибони ҷавон, ки ҳамсоли Истиқлол ҳастем, худро хушбахту хуштолеъ меҳисобем ва кӯшиш мекунем аз имкониятҳои мавҷуда самаранок истифода барем. Истиқлол на танҳо барои адибон, балки барои тамоми қишрҳои ҷомеа шароити мусоиди рушд фароҳам овардааст”.

Ба гуфтаи ӯ, имрӯз барои ҷавонон минбарҳои озод, расонаҳо, маҷаллаҳо, барномаҳои телевизионӣ ва радиоӣ мавҷуданд, ки барои муаррифии истеъдод ва рушди фаъолияти онҳо мусоидат менамоянд. Ӯ инчунин таъкид намуд, ки барои расидан ба муваффақият ҷавонон бояд бештар омӯзанд ва ба неруи худ эътимод дошта бошанд.

Малика МУҚАДДАМОВА, “ҶТ”