Чанде пеш Паёми навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии кишвар ироа гардид, ки тамоми соҳаҳои ҷамъиятиро фаро гирифт. Паёми Пешво роҳнамоеро мемонад барои расидан ба ҳадафҳои созанда. Ҳар нуктаи он маҳсуб аст ба ҳар соҳаи фаъолияткунанда дар кишвар. Андешаҳо, маълумотҳо, дастурҳо ва ҳамаи он суханоне, ки дар Паём аз ҷониби Сарвари давлат гуфта мешавад, муассир аст барои аҳли ҷомеа.

Ба ин хотир, мо низ посух гирифтем аз чанд тан чеҳраҳои фарҳангиву илмии кишвар ба ин суол: “Маҳз кадом нуктаи Паёми имсолаи Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бароятон бештар муҳим ва таъсиргузор маҳсуб меёбад?”


Сироҷиддин ИКРОМӢ, адиб:

- Паёми имсолаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олӣ “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон”-ро, ки фарогири таҳлили амиқи солҳои қабл ва дурнамои ояндаи кишвари азизамон буд, бидуни тардид, метавон сафобахшу саодатофар арзёбӣ кард. Роҳбари давлат бо дарназардошти дастовардҳои муяссаргардида соли 2025-ро соли таърихӣ хонд. Воқеан ҳам, чанд рӯйдоди муҳим, аз ҷумла маъракаи сиёсии интихоби вакилон ба Маҷлиси намояндагон, аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олӣ, ба хатми ниҳоии худ расидани масъалаи баҳси сарҳадии миёни Ҷумҳурии Тоҷикистону Ҷумҳурии Қирғизистон ва бо ташаббусҳои ҷониби Тоҷикистон дар ҷаласаи 7-уми Маҷмаи умумии СММ доир ба “Ҳифзи пиряхҳо ва криосфера, бахусус дар минтақаҳои кӯҳӣ”, ҳамзамон зери унвони “Нақши зеҳни сунъӣ дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ” ва эълон кардани соли 2027 ҳамчун “Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ” қабул гардидани қатъномаҳо аз муҳимтарини онҳо ба шумор мераванд, ки далели равшану раднашавандаи мавқеи баланди давлати соҳибистиқлоли мо ва боз ҳам боло рафтани эътибори он дар арсаи байналмилалӣ гардиданд, ки ҳар як шаҳрванди кишвари азизамон ҳақ дорад бо ин ифтихор кунад.

Масъалаи рӯ овардан ба гузаштаи худ, боло бурдани сатҳи худогоҳию худшиносӣ ва маърифатомӯзии наврасон аз масъалаҳои меҳварии дигаре буданд, ки ба онҳо дар Паём таваҷҷуҳи ҷиддӣ сурат гирифт.


Ба хотири муаррифии боз ҳам бештари таъриху фарҳанги куҳанбунёди миллат супориши Президенти кишвар муҳтарам Эмолалӣ Раҳмон ба Ҳукумати кишвар ва шаҳрдории пойтахт бобати бунёди Конуни фарҳанги ориёӣ ва Маркази Наврӯзи байналмилалӣ дар пойтахт аз нуктаҳои бисёр муҳиме буд, ки дар Паёми имсола садо доданд.

Бидуни шак, бо амалкард дар чаҳорчӯби дастурҳои дар Паём ироагардида на танҳо ба комёбиҳои бузургу назаррас ноил мегардем, балки пояҳои давлатдории хешро таҳким мебахшем ва сулҳу суботу оромиро дар кишвари азизамон пойдор нигоҳ медорем.


Абдуфаттоҳ АМИНОВ, директори Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилоот:

- Дар баробари дигар соҳаҳои муҳими давлатдорӣ фарҳанг ҳамчун самти афзалиятноки сиёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ироаи Паёмҳои солона мақоми хос дошт. Дар оғози Паёми навбатӣ шукӯҳу шаҳомати оламгири фарҳанги миллӣ тантана кард, ки касро ифтихори миллӣ фаро мегирифт. Нахуст Пешвои миллат қабулу истиқболи ташаббусҳои созандаи фарҳангии Тоҷикистонро мавриди зикр қарор доданд. Дар таҳлилу баррасӣ ва зикри соҳаи фарҳанг ва рушди он ибораи фарогир зикр гардид, ки олами маъниро дар худ ҷой медиҳад. Бунёд гардидани 150 иншооти фарҳангӣ ва таъмиру азнавсозии 350 иншооти дигар, ки дар фосилаи начандон калон рӯи кор омадаанд, аз таваҷҷуҳи беандозаи Пешвои миллат нисбат ба соҳаи фарҳанг дарак медиҳад. Ҳамчун ҳадяи арзишманд барои аҳли ҳунару санъат ва мардуми шарифи тоҷик ба истифода додани Театри миллӣ дар арафаи 35-солагии истиқлолият, ҳамзамон ба табъ расонидан ва дар истифода қарор додани 900 номгӯи адабиёти бадеиву бачагона низ таҳаввули бузурге дар соҳаи фарҳанг дониста мешавад.

Китоби гаронарзиши "Тоҷикон"-и Аллома Бобоҷон Ғафуров бо теъдоди 3 миллиону 200 ҳазор нусха ва "Шоҳнома"-и безаволи Абулқосими Фирдавсӣ ҳамчун ҳадяи арзишманди Пешвои миллат ба тариқи ройгон ба мардуми фарҳангдӯсту китобпарвар тақсим гардид, ки дар саросари кишвар таҳаввули бузурги фарҳангӣ дониста мешавад.

Гарчанде соли ҷорӣ бо ташаббуси Ҳукқумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 11 ёдгории мероси фарҳангии Хуттали қадим ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид карда шудаанд, аммо то ба ҳол қонуни соҳаи бостоншиносӣ ба тасвиб нарасидааст. Бо вуҷуди ин тараққиёти назаррас мушкилот низ арзи ҳастӣ дорад, ки пайи ислоҳи он ҷомеаи фарҳангӣ сафарбар мегардад. Пешвои муаззами миллат рушду равнақи соҳаи фарҳангро тавъам бо норасоиҳо мавриди зикр қарор дода, баҳри боз ҳам беҳтару хубтар муаррифӣ намудани арзишҳои фарҳангии миллати тоҷик пешниҳодҳои судманд тақдим карданд. Дар баробари қабул гардидани қатъномаҳо аз ҷониби ЮНЕСКО вобаста ба он ки шаҳри Панҷакент ҳамчун “Шаҳри ҷаҳонии ҳунарҳои дастӣ барои сӯзанидӯзӣ” аст, аз ҷониби Пешвои миллат боз пешниҳодҳои судманди дигар, аз ҷумла бузургдошти 1050-солагии Робияи Балхӣ дар солҳои 2026-2027 ва танзими ҳамоишҳо таҳти унвони “Устувонаи Куруш: Эъломияи ибтидоии ҳуқуқи гуногунрангии фарҳангӣ” ироа гардиданд, ки боиси муаррифӣ ва ифтихори миллат мебошанд. Хусусан шинохт ва маърифати саҳми арзандаи Борбади Марвазӣ нахуст барои миллати тоҷик ва муаррифии он дар сатҳи ҷаҳонӣ амри ногузир ва зарурӣ дониста мешавад. Бо дарназардошти ин аз ҷониби Сарвари давлат вазоратҳои корҳои хориҷӣ ва фарҳанг вазифадор гардиданд, ки баҳри ин ташаббуси созанда камари ҳиммат банданд.

Наврӯзи оламафрӯз ҳамчун ҷашни байналмилалӣ муаррифгари миллати куҳанбунёди тоҷик дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мақоми хосса дошт. Аз ҷумла, бо пешниҳод ва амри Сарвари давлат дар шаҳри Душанбе Маркази байналмилалии Наврӯз бунёд мегардад, ки ин ҳама аз аҳаммияти фарҳанги миллӣ дарак дода, ҳамзамон баёнгари таваҷҷуҳи Сарвари давлат нисбати фарҳанг мебошад.


Ризои БАҲРОМЗОД, номзади илмҳои физикаю математика, корманди АМИТ:

- Албатта, ҳамчун як пажӯҳишгар ҳамеша ба қисмате, ки ба илму маориф бахшида мешавад, бештар таваҷҷуҳ мекунам, зеро бевосита ба фаъолияти мо вобастагӣ дорад. Президенти кишвар дар ҳар суханронияшон таъкид мекунанд, ки аз рӯзҳои аввали фаъолияти худ то имрӯз дастгирӣ ва рушди илму маорифро самти афзалиятнок эълон кардаанд. Зеро аз нигоҳи Роҳбари давлат “дастгирӣ ва таваҷҷуҳ ба ин соҳаҳои муҳимму тақдирсозро сармоягузорӣ ба ояндаи дурахшони миллат ва бақои давлат” аст.

Бинобар ин, зиёд кардани буҷети ин соҳаҳо ва баланд бардоштани маоши кормандони соҳаҳои илму маориф далели гуфтаҳои болост. Яке аз нуктаҳои муҳим дар ин Паём додани супориш доир ба таҳлили ҳамаҷонибаи чорабиниҳо дар доираи “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” аст. Зеро мо аз ин иқдоми Роҳбари давлат умедҳои зиёде дорем ва натиҷаи таҳлилҳо барои дар оянда боз ҳам самаранок анҷом додани нақшаву чорабиниҳо муҳим аст. Ман бовар дорам, ки амалишавии бандҳои асосии ин бистсола ба рушди илму маориф мусоидат карда, барои ба вуҷуд омадани мутахассисони баландихтисос замина фароҳам меорад.


Ҷаҳонгиршоҳ РУСТАМШОҲ, рӯзноманигор:

- 16 декабр дар толори Парлумони Тоҷикистон ҷаласаи якуми якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати ҳафтум ба кори худ оғоз намуд. Дар ҷаласа Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Паёми солонаи худ “Дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилию хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон” суханронӣ карданд. Дар ҷараёни Паём Пешвои миллат масъалаҳои муҳимми рушди давлатдорӣ, таҳкими истиқлол, сиёсати иҷтимоиву иқтисодӣ ва равобити хориҷиро мавриди таҳлил қарор дода, вазифаҳои минбаъдаи мақомоти давлатро муайян намуданд. Ҳамзамон, Президенти кишвар пешниҳод карданд, ки бо мақсади эҳё ва муаррифии арзишҳои таърихиву фарҳангии миллат дар шаҳри Душанбе Конуни тамаддуни ориёӣ бунёд карда шавад. Ин иқдом ба таҳкими худшиносии миллӣ, омӯзиши мероси ниёгон ва муаррифии тамаддуни тоҷикон дар сатҳи байналмилалӣ мусоидат хоҳад кард. Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ҳуҷҷати муҳимми стратегӣ самтҳои асосии рушди минбаъдаи кишварро муайян намуда, роҳнамои фаъолияти ҳамаи сохторҳои давлативу ҷамъиятӣ ба шумор меравад.


Ҷавҳар САИДНАЗАР, шоир:

- Ҷаноби Олӣ дар ҳар Паёмашон, ки ба Маҷлиси Олӣ ироа мегардад, роҳнамои наверо ба миллати тоҷик пешниҳод менамоянд. Аз ҳар Паём мардум як иқдом, як созандагӣ, як навоварӣ дар маҷмӯъ хабари хуше мунтазир мешаванд. Паёми имсолаи Пешвои миллат, ки аз вожаҳои меҳрогин таркиб ёфта буд, моро ба ҷодаи нангу номус, ватандустӣ, аз таҳти дил иҷро намудани рисолати бардӯшдоштаамон ҳидоят мекард. Шахсан ман Паёмро гӯш кардам ва эътиқоду муҳаббатам ба Президенти кишвар афзуд. Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз рӯзҳои аввали ба сари ҳукумат омаданашон, дар сиёсати хеш маорифро дар ҷойи аввал гузоштанд ва дар ҳаққи омӯзгорон ғамхориҳои зиёде намудаанд. Нуқтаи муҳимтарини Паёми имсола боз ҳам таъкидҳои эшон дар бораи беҳтар намудани шароити кор ва зиндагии омӯзгорон ва баланд намудани сатҳи дониш дар макотиби кишвар буд. Нуқтаи дигаре,ки хушам омад ин як сухани Ҷаноби Олӣ буд: “Ба реклама кардани худ хотима бахшед!”.

Имрӯзҳо шахсони алоҳида ва идораву вазорату корхонаҳо аз кор дида ба реклама шуғл доранд. Як амали кӯчаки хешро воҳима карда дар сайтҳои иҷтимоӣ мемонанд, китобу мақолаву шеъру достонҳое менависанд, ки аслан рекламаи худи онҳост ба ҷомеа ва миллат ягон фоида надорад ва ҳамон рӯзи нашр шуданаш фаромӯш мешавад.

Хулоса, Паёми Пешвои миллат сар то по аз иқдому навовариҳо иборат аст ва он бояд барномаи рӯзи ҳар тоҷики ватандӯст бошад.

Таҳияи Сайёраи ҚИЁМИДДИН, “ҶТ”