Интизор меравад, ки бахшида ба 30 - юмин солгарди Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар кишвар “авфи тиллоӣ” сурат гирад. Гуфта мешавад, ки дар ин раванд нимаи моҳи июл бо супориши Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гурӯҳи кории махсусе таъсис дода шудааст, ки корҳои таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи авф”-ро ба поён расонанд.

Бино ба гуфтаи як манбаъ, зиёда аз 25 ҳазор нафар гумонбаршудагон, судшавандагон ва маҳкумшудагонро фаро мегирад.

УМЕДВОРИИ НАЗДИКОНИ МАҲБУСОН АЗ ҚОНУНИ АВФ

Айни ҳол садҳо нафар мунтазири “авфи тиллоӣ”-и наздиконашон дар маҳбасҳои кишваранд.
Гулшан Азизова, зане аз ноҳияи Ёвон бо ду кӯдаки ноболиғаш солиёни зиёд роҳи озодии шавҳарашро интизор аст. Ӯ ки дар бораи “авфи тиллоӣ” хабар ёфтааст, умед бар он бастааст, ки шавҳарашро озод мекунанд.
Гулшан мегӯяд, шавҳарашро барои даст задан ба нашъаҷаллобӣ ба муҳлати 9 сол аз озодӣ маҳрум сохтаанд. Ӯ мегӯяд, бе шавҳараш зиндагии хеле вазнинро паси сар мекунад. Чун ягона нонбиёри хона шавҳараш буд, акнун ки ӯ нест, рӯзҳои сахте ӯро домангир кардааст.

“Ба наздикӣ аз “авфи тиллоӣ” огоҳ ёфтам ва хеле хушҳол шудам, ки Президенти кишварамон чунин тасмимро гирифтаанд. Ман бо ду кӯдаки хурдсолам, ки ниёз ба падар доранд, мунтазири озод шудани шавҳарам ҳастем. Шавҳарам аз кирдори кардааш пушаймон аст ва мехоҳад боқимондаи умрашро барои фарзандонаш сарф кунад ва барои онҳо падарӣ намояд”,-илова намуд Гулшан.

Дар баробари Гулшан нафарони зиёди дигар, бахусус модарон роҳи раҳоии фарзандонашонро дар ин авф интизоранд. Сару садоҳое дар ҷомеа дар бораи афв бархостааст, бархе аз маҳбусин ин хабарро ба наздикону пайвандонашон расонидаанд.

Гулсифат модари яке аз маҳбусон аст, ки писараш дар маҳбаси рақами 7 - и Душанбе зиндонӣ аст. Ин зан мегӯяд, зимни мулоқоти ахир бо писараш дар маҳбас ӯ гуфтааст, ки моҳи август авф эълон мешавад ва маҳбусон дар моҳи сентябр озод хоҳанд шуд.

“Ман ин афвро мунтазирам ва бовар дорам, ки писари ягонаам аз зиндон раҳо хоҳад шуд. Вай бояд бештар аз се соли дигар дар зиндон бошад, аммо умедворам, ки ӯ дар рӯйхати афвшудагон хоҳад буд ва ба назди оилааш бармегардад”, -мегӯяд ин модар.

КИҲО БАХШИДА МЕШАВАНД, КИҲО НЕ?

Қонуни авф ва қонунигардонии дороиҳо бо амри Президенти кишвар аз сӯи гурӯҳи корӣ бо иштироки қариб тамоми ниҳодҳои давлатӣ таҳия шуда, баъди нашр дар матбуот мавриди амал қарор мегирад.

Ҳоким Холиқзода, раиси Бонки миллии Тоҷикистон, дар нишасти охираш бо рӯзноманигорон иброз намуд, ки авфи навбатӣ, барои шаҳрвандоне, ки дороӣ ва маблағҳои худро қонунӣ мегардонанд, имтиёзҳои андозӣ, афви ҷавобгарии ҷиноятӣ ва маъмурӣ, кафолати давлатии ҳуқуқ ва манфиатҳои онҳо пешбинӣ шудааст. Ба гуфтаи Холиқзода, давраи қонунигардонӣ 12 моҳро дар назар дорад.

Ҳамзамон Мавлудахон Мирзозода, узви Кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон шарҳ дод, шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар давраи қонунигардонӣ, дороӣ ва маблағҳои онҳо қонунӣ гардонида шудаанд, авф шуда, барои кирдорҳои дар як қатор моддаҳои Кодекси ҷиноятии Тоҷикистон пешбинишуда, ки то oғози давраи қонунигардонӣ содир намудаанд, ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида намешаванд.

Аммо дар кишвар маъмулан кирдорҳое, ки дорои хусусияти террористӣ, зидди амнияти давлат, зиндониёни якумрӣ, онҳое, ки барои таҳқири намояндаи давлат ва истифодаи зӯроварӣ нисбати онҳо маҳкум шудаанд, авф нахоҳанд шуд.

Таҳлилгар Абдумалик Қодиров низ мегӯяд, маҳбусоне, ки тибқи моддаҳои терроризму экстремизм маҳкум шудаанд, маъмулан афв намешаванд, бинобар ин набояд мунтазири раҳоии онҳо буд.
Вале дар авфе, ки қарор аст, ба хотири 30-юмин солгарди Истиқлоли давлатии кишвар сурат гирад, то ба ҳол расман иттилое дода нашудааст.

Қаблан низ вазири адлияи Тоҷикистон Музаффар Ашӯриён дар нишасти хабарӣ гуфта буд, ки то ҳол дар ниҳоди онҳо дар бораи авф сухане нест ва чунин тасмим аз ҷониби Сарвари давлат гирифта мешавад ва ба парлумон ирсол мегардад.

Вале дар охирин авфе, ки соли 2019, ба ифтихори 25-умин солгарди Конститутсияи кишвар пешбинӣ шуда буд, беш аз 20 ҳазор маҳбус авф шуданд. Дар он авф нафароне, ки ба корҳои ислоҳӣ ва ҷазоҳои ғайризиндонӣ, занон, ноболиғон, мардони аз 55-сола боло, маъюбони гурӯҳи 1, 2, 3, гирифторони шуморе аз бемориҳо, аз ҷумла сил, аз зиндонҳо озод карда шуданд. Дар натиҷаи қабули қонуни мазкур, онҳое, ки дар ҷанги кишварҳои бегона иштирок кардаанд, онҳое, ки аз беэҳтиётӣ даст ба ҷиноят задаанд ва онҳое, ки бори аввал ҷиноятҳои начандон сангин ва миёна содир кардаанд, низ шомили авф буданд.

ЧАРО АВФ СУРАТ МЕГИРАД?

Ҳукумати кишвар татбиқи авфро дар заминаи башардӯстӣ маънидод мекунад. Ҳадафи аслии он ба ҳаёти осоишта баргардонидани зиндониён арзёбӣ мешавад. Қаблан, ҳангоми иҷрои қонуни авф намояндагони мақомот таъкид карда буданд, ки бо мақсади пешгирии коррупсия бо фармони Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон комиссияи махсуси байниидоравӣ таъсис дода мешавад, ки иҷрои қонунро назорат карда, ба Президент гузориш медиҳад.

Бояд гуфт, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон солҳои истиқлолӣ 15 маротиба қонуни авфи маҳбусону боздоштшудаҳо қабул гардидааст. Маъмулан дар кишвар ба ифтихори солгарди ҷашнҳои бузурги давлатӣ авф эълон мешавад.