ҶОМЕА
Шанбе 06 Июн 2026 03:54
ё истифодаи интернет чӣ масъулият дорад?
4 феврал рӯзи ба фаъолият оғоз намудани шабакаи иҷтимоии “Фейсбук” буд. Маҳз дар ҳамин рӯзи соли 2004 шабакаи мазкур пайдо шуд ва тӯли ин солҳо ба яке аз шабакаҳои иҷтимоии маҳбуб табдил ёфт. Айни замон “Фейсбук” ҷоест, ки дар он болои бисёре аз мавзуъҳои рӯзмарра баҳс карда мешавад.
МУҲИМТАРИН ДАСТОВАРДИ ИНСОНИЯТ
Саъдӣ Маҳдӣ, яке аз фаъолони ин шабакаи иҷтимоӣ ва мутасаддии саҳифаи “Ормонҳои миллӣ” дар “Фейсбук” зимни суҳбат бо мо қайд кард, ки муҳимтарин дастоварди инсоният - интернет бо фаврият ва онлайнӣ тавонист, аз дигар воситаҳои ахбори омма пеш гузарад.
“Дар дохили интернет шабакаҳои иҷтимоӣ, махсусан “Фейсбук” гардиши куллиеро дар ҳаёти ҷомеа ба вуҷуд овард. Бисёр журналистон аз тарзи классикии пахши иттилоот дил канда наметавонанд ва интернетро чун журналистика ё ВАО қабул намекунанд. Аммо, новобаста аз хоҳиши эшон интернет чун воситаи мухобирот рушд мекунад”, - гуфт Саъдӣ Маҳдӣ.
Номбурда ҳамчунин қайд кард, ки “Имо”, “Ватсап”, “Вайбер”, “Скайп” ва дигар шабакаҳои иҷтимоӣ барои таъмини маводи журналистӣ бо факту рақамҳо муъҷизаосо хизмат доранд. Аммо, азбаски на дар ҳама шабакаҳои иҷтимоӣ баҳс ҳаст, “Фейсбук” дар ин ҷода пешгом асту дар дили мардум ҷой гирифтааст. Ахбори дигар сомонаҳо тавассути “Фейсбук” ба мардум расонида мешавад. Ин боис гашта истодааст, то рӯз аз рӯз истифодабарандагони ин шабака зиёд шаванд.
Дар воқеъ, чун асри мо - асри техникаву технология аст, истифода аз интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ як чизи маъмулист. Аммо дар баробари ин, бояд мо интернетро тавре истифода барем, ки бар нафъи мо бошад.
Вобаста ба ин мавзуъ Раҷаби Мирзо, ташкилкунандаи саҳифаи “Ахбор барои афкор” дар шабакаи иҷтимоии “Фейсбук” қайд кард, ки “тибқи маълумоти манбаъҳои боз айни ҳол ҳудуди 5 миллиард сокини сайёра дастрасӣ ба интернет дорад. Мухотабони шабакаҳои иҷтимоӣ бошад, ҳудуди 4 миллиард нафарро ташкил медиҳанд. Солҳои охир таваҷҷуҳ ба “Фейсбук” бештар аст ва онро ҳамчун шабакаи ба истилоҳ ҷиддӣ мешиносанд”.
АЗ НАВГОНӢ ТО НИГАРОНИҲО
Раҷаби Мирзо ҳамчунин қайд кард, ки мутаассифона, ҷиҳатҳои манфии интернет ва шабакаҳои иҷтимоиро низ дидан мумкин аст, ки онро назарсанҷиҳо низ ошкор намудаанд:
“Аз ҷумла, як назарсанҷии Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон чанд сол пеш чунин натиҷа дошт: истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ боиси беҳуда гузаронидани вақт (72,4%), тамошои видеоҳои фаҳш (52,9%), ҳамроҳ шудан ба гурӯҳҳои каҷрафтор (51,1%), коста шудани ахлоқ (44,6%), дур шудан аз муоширати зинда (33,5%) ва вобастагӣ пайдо шудан (26,2%) гаштаанд”, - илова кард ҳамсуҳбати мо.
Дар ин замина ҳамсуҳбати дигари мо Абдурашид Қаюмзод, ки роҳбари гурӯҳи фейсбукии “Аз ҳар зовия” асту он зиёда 90 ҳазор обуначӣ дорад, гуфт, ки дар “Фейсбук” баробари хабару иттилоъ гурӯҳҳое низ ҳастанд, ки бо истифода аз онҳо мо метавонем, ҳам дониш ва ҳам маънавиёти худро баланд бардорем.
“Маълумоти адабӣ, фарҳангӣ ва ғайраҳо дар “Фейсбук” зиёданд. Бинобар ин, вақте ба ин ва дигар шабакаҳои иҷтимоӣ ворид мешавем, моро мебояд, кӯшиш кунем, то аз ин саҳифаҳо зиёдтар истифода барем. Чун ин кор ба нафъи мост”, -гуфт Абдурашид Қаюмзод.
ИСТИФОДАИ ШАБАКАҲОИ ИҶТИМОӢ МАСЪУЛИЯТ МЕХОҲАД!
Дар баробари ин имрӯзҳо пайдо намудани хабару рӯйдодҳои воқеӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ кори бисёр душвор шудааст. Дар шабакаҳо ҳама намуди хабару воқеаҳоро дидан мумкин аст. Яке аз мушкилоти ҷомеа низ ҳамин аст, ки ба ҳама намуди хабару овозаҳо нафаҳмида аз он, ки оё воқеият дорад ё на, бовар мекунанд.
Ҳошим РАҲМАТУЛЛОЕВ, “ҶТ”
4 феврал рӯзи ба фаъолият оғоз намудани шабакаи иҷтимоии “Фейсбук” буд. Маҳз дар ҳамин рӯзи соли 2004 шабакаи мазкур пайдо шуд ва тӯли ин солҳо ба яке аз шабакаҳои иҷтимоии маҳбуб табдил ёфт. Айни замон “Фейсбук” ҷоест, ки дар он болои бисёре аз мавзуъҳои рӯзмарра баҳс карда мешавад.
МУҲИМТАРИН ДАСТОВАРДИ ИНСОНИЯТ
Саъдӣ Маҳдӣ, яке аз фаъолони ин шабакаи иҷтимоӣ ва мутасаддии саҳифаи “Ормонҳои миллӣ” дар “Фейсбук” зимни суҳбат бо мо қайд кард, ки муҳимтарин дастоварди инсоният - интернет бо фаврият ва онлайнӣ тавонист, аз дигар воситаҳои ахбори омма пеш гузарад.
“Дар дохили интернет шабакаҳои иҷтимоӣ, махсусан “Фейсбук” гардиши куллиеро дар ҳаёти ҷомеа ба вуҷуд овард. Бисёр журналистон аз тарзи классикии пахши иттилоот дил канда наметавонанд ва интернетро чун журналистика ё ВАО қабул намекунанд. Аммо, новобаста аз хоҳиши эшон интернет чун воситаи мухобирот рушд мекунад”, - гуфт Саъдӣ Маҳдӣ.
Номбурда ҳамчунин қайд кард, ки “Имо”, “Ватсап”, “Вайбер”, “Скайп” ва дигар шабакаҳои иҷтимоӣ барои таъмини маводи журналистӣ бо факту рақамҳо муъҷизаосо хизмат доранд. Аммо, азбаски на дар ҳама шабакаҳои иҷтимоӣ баҳс ҳаст, “Фейсбук” дар ин ҷода пешгом асту дар дили мардум ҷой гирифтааст. Ахбори дигар сомонаҳо тавассути “Фейсбук” ба мардум расонида мешавад. Ин боис гашта истодааст, то рӯз аз рӯз истифодабарандагони ин шабака зиёд шаванд.
Дар воқеъ, чун асри мо - асри техникаву технология аст, истифода аз интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ як чизи маъмулист. Аммо дар баробари ин, бояд мо интернетро тавре истифода барем, ки бар нафъи мо бошад.
Вобаста ба ин мавзуъ Раҷаби Мирзо, ташкилкунандаи саҳифаи “Ахбор барои афкор” дар шабакаи иҷтимоии “Фейсбук” қайд кард, ки “тибқи маълумоти манбаъҳои боз айни ҳол ҳудуди 5 миллиард сокини сайёра дастрасӣ ба интернет дорад. Мухотабони шабакаҳои иҷтимоӣ бошад, ҳудуди 4 миллиард нафарро ташкил медиҳанд. Солҳои охир таваҷҷуҳ ба “Фейсбук” бештар аст ва онро ҳамчун шабакаи ба истилоҳ ҷиддӣ мешиносанд”.
АЗ НАВГОНӢ ТО НИГАРОНИҲО
Раҷаби Мирзо ҳамчунин қайд кард, ки мутаассифона, ҷиҳатҳои манфии интернет ва шабакаҳои иҷтимоиро низ дидан мумкин аст, ки онро назарсанҷиҳо низ ошкор намудаанд:
“Аз ҷумла, як назарсанҷии Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон чанд сол пеш чунин натиҷа дошт: истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ боиси беҳуда гузаронидани вақт (72,4%), тамошои видеоҳои фаҳш (52,9%), ҳамроҳ шудан ба гурӯҳҳои каҷрафтор (51,1%), коста шудани ахлоқ (44,6%), дур шудан аз муоширати зинда (33,5%) ва вобастагӣ пайдо шудан (26,2%) гаштаанд”, - илова кард ҳамсуҳбати мо.
Дар ин замина ҳамсуҳбати дигари мо Абдурашид Қаюмзод, ки роҳбари гурӯҳи фейсбукии “Аз ҳар зовия” асту он зиёда 90 ҳазор обуначӣ дорад, гуфт, ки дар “Фейсбук” баробари хабару иттилоъ гурӯҳҳое низ ҳастанд, ки бо истифода аз онҳо мо метавонем, ҳам дониш ва ҳам маънавиёти худро баланд бардорем.
“Маълумоти адабӣ, фарҳангӣ ва ғайраҳо дар “Фейсбук” зиёданд. Бинобар ин, вақте ба ин ва дигар шабакаҳои иҷтимоӣ ворид мешавем, моро мебояд, кӯшиш кунем, то аз ин саҳифаҳо зиёдтар истифода барем. Чун ин кор ба нафъи мост”, -гуфт Абдурашид Қаюмзод.
ИСТИФОДАИ ШАБАКАҲОИ ИҶТИМОӢ МАСЪУЛИЯТ МЕХОҲАД!
Дар баробари ин имрӯзҳо пайдо намудани хабару рӯйдодҳои воқеӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ кори бисёр душвор шудааст. Дар шабакаҳо ҳама намуди хабару воқеаҳоро дидан мумкин аст. Яке аз мушкилоти ҷомеа низ ҳамин аст, ки ба ҳама намуди хабару овозаҳо нафаҳмида аз он, ки оё воқеият дорад ё на, бовар мекунанд.
Ҳошим РАҲМАТУЛЛОЕВ, “ҶТ”














Эзоҳи худро нависед