Аз он ки дар гармиҳои тобистон талаботи мардум ба оббозӣ бештар гардидааст теъдоди ҳодисаҳои нохуш низ рӯ ба афзоиш аст. Дар шаҳри Душанбе ҳамагӣ се кӯли оббозӣ расман мавриди истифодаи шаҳрвандон қарор дорад ва ин барои сокинони пойтахт, ки наздики 1 миллион нафар мебошанд, басанда нест. Ин се кӯл, ки барои шиноварии шаҳрвандон дар шаҳри Душанбе расман иҷозатнома доранд кӯли “Ҷавонон”, кӯли “Чорбоғ 1” ва “Чорбоғ 2” мебошанд.

Дар робита ба мавзеъҳои оббозӣ дар пойтахти кишвар ва шароити онҳо мо аз чанд нафар соҳибназарон пурсон шудем. Аз он ҷумла, Неъмати Раҳмат як тан аз ҷавонони пойтахт вобаста ба ҳолати риоя нашудани талаботи санитариву эпидемиологии кӯли “Ҷавонон” изҳори нигаронӣ намуд. Ӯ гуфт, ки ноилоҷ дар ҳамин ҷо оббозӣ мекунад, зеро арзиши дигар маконҳои хусусии оббозӣ барояш гарон аст. “Ман аз маҳаллаи 102 ба кӯли “Ҷавонон” барои оббозӣ омадам, лекин оби ин кӯл ба талаботи оббозӣ ҷавобгӯ нест. Мо он қадар маблағ надорем, ки ба ҳавзҳои бо шароити замонавӣ бунёдшуда, ба мисли аквапарки “Делфин” равем. Ба фикри ман дар ин гуна об оббозӣ кардан ба пӯст зарар дорад”, - афзуд вай.

Ба андешаи сокини дигари пойтахт Бахтовари Садриддин, риояи фарҳанги шаҳрдорӣ яке аз боигариҳои асосии давлату миллат ба ҳисоб меравад. Ҳифзи он қарзи ҳар як фарди ҷомеа мебошад. Ӯ мегуяд, ки атрофи бештари кӯлу ҳавзҳои оббозии пойтахт боз аст. Яъне, дар мавзеъҳои оббозӣ дида мешавад, ки марду зан якҷо оббозӣ мекунанд, ки ин ба фарҳанги миллии тоҷикона рост намеояд: “Дар фасли тобистон дар шаҳри Душанбе ҳаво хеле гарм мешавад. Дар мавзеъҳои оббозӣ нафарони зиёдеро мебинем, ки баёнгари ин гуфтаҳост. Ба андешаи ман кӯлҳое, ки дар маркази шаҳр ҷойгиранд, бояд гирду атрофашон маҳкам бошанд, то шахсони оббозикунанда ба одамони роҳгузар халал нарасонанд. Дигар ин ки агар барои марду зан ҷойи алоҳида мешуд, хеле хуб мебуд, шояд баъзе аз мардону занон ин ҳолатро ба назар гирифта, ба оббозӣ наоянд”.

Ҷумъахон ном ҳамсуҳбати дигари мо, ки фарзандонашро ба кӯли “Ҷавонон” барои оббозӣ оварда буд, гуфт, ки вақте кӯдак дар ҷойҳои муқараршуда оббозӣ намекунад, ин аз камаҳамиятии худи волидайн гувоҳӣ медиҳад: “Аввал ин ки падару модар фарзандони худро назорат кунанд, ки онҳо дар ҷойҳои муайянгардида оббозӣ кунанд. Дуюм, онҳо нагузоранд, ки фарзанзонашон дар дарёҳо оббозӣ кунанд. Зеро эҳтимоли ғарқшавӣ дар дарёҳо хеле зиёд аст”, - таъкид намуд Ҷумъахон.

Мусоҳиби мо дар робита ба ҳолати санитарии кӯлҳои оббозии пойтахт, аз ҷумла, кӯли “Ҷавонон” изҳори нигаронӣ намуд, ки баъзе аз шаҳрвандон ба тозагӣ аҳамият намедиҳанд, ки далели фарҳанги пасти шаҳрнишинии онҳост:

“Баъзе ҳолатҳоеро мебинем, ки дар назди кӯлҳо баъзе шахсони бемаданияту бетамиз ҳастанд, ки пӯсти тарбузро ҳамин ҷо мепартоянд. Туф мекунанд. Ҳол он ки баъди ҳар як қадам қуттичаҳои партов вуҷуд дорад. Агар ҳамон пӯсти тарбузро напартоянд, салафанро напартоянд, ҳеҷ ҷо ифлос намешавад. Дар ҳақиқат, тозагии кӯлҳо ба шаҳрвандон вобаста аст”, - бо нигаронӣ иброз медорад вай.

Дар воқеъ, аз рӯи таҳлилҳо бештари ғарқшавии сокинон дар кӯлу дарёҳо аз беэҳтиётӣ ва беаҳамиятии волидон ба амал меояд. Падару модаронро мебояд, ки фарзандони ноболиғи худро ҳангоми оббозӣ ҳамроҳӣ намоянд. Дигар ин ки онҳо вазифадоранд, ки ба фарзандони худ дар ҳавзҳои махсус қоидаҳои шиновариро омӯзонанд ва нагузоранд, ки онҳо дар дарёҳое, ки маҷрои обаш тез аст, оббозӣ кунанд. Дар робита ба ин сардори маркази матбуотии Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Умеда Юсупова иброз дошт, ки дар нимсолаи аввали соли равон дар кӯлҳои оббозӣ ва дарёҳои кишвар зиёда 65 нафар ба ҳалокат расидаанд. Аз ин шумора беш аз 25 нафари онҳоро кӯдакон ва наврасони то синни 17-сола ташкил медиҳад, ки ин нишондод нисбат ба ҳаминдавраи соли гузашта зиёдтар мебошад. Гуфта шуд, ки соли сипаригардида ҷамъоҷамъ дар кӯлҳои оббозӣ ва дарёҳои кишвар 138 нафар ба ҳалокат расидаанд. Ба гуфтаи Умеда Юсупова яке аз сабабҳои аслии сар задани ҳодисаҳои ғарқшавӣ, ин дар камтаҷриба будани шиноварон ва беаҳамиятии падару модарон нисбати фарзандони худ мебошад.

Бино ба иттилои сомонаи Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар 7 рӯзи охир, дар дарёҳои кишвар 7 ҳолати маргбор ба қайд гирифта шудааст. Аз ин шумора яктои онҳоро кӯдаки 2-сола, 4 тан наврасони аз синни 9 то 17-сола ва ду ҷавони синни 22 ва 26-сола ташкил медиҳанд.

Ҷиҳати пешгирӣ намудан аз ҳолатҳои ғарқшавӣ сардори маркази матбуоти Кумитаи ҳолатҳои фавқулодда ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Умеда Юсупова аз шаҳрвандон шоҳиш мекунад, ки ҳангоми оббозӣ эҳтиёт карда, дар ҷойҳои муқарраргардида оббозӣ намоянд.

Ҳусниддин ТАҒАЙҚУЛОВ