Нигора аз кӯдакӣ дар муҳити пур аз китобу меҳру хирад ба воя расидааст. Модари омӯзгораш аз айёми хурдӣ дар дили кӯчакаш муҳаббати китобро ҷой кардааст. Ӯ таҳсилро дар Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №2 - и ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе оғоз намудааст. Аз рӯзҳои аввали таҳсил Нигора ҳамеша мекӯшид, ки донишашро сайқал дода, донишҳои навро аз худ намояд ва дар озмунҳои гуногуни фаннӣ ширкат варзад. Ҳамин боис гардид, ки аввалин маротиба соли 2020 дар олимпиадаи мактабиён аз фанни математика иштирок карда, дар даврҳои ноҳиявӣ ва шаҳрӣ сазовори ҷойи сеюм гардид. Ӯ дар як қатор озмунҳои шаҳрӣ ва ҷумҳуриявӣ ширкат варзида, пайваста ҷойҳои намоёнро ба даст овардааст.

Ӯ чор сол пайдарпай дар номинатсияи адабиёти муосир дар озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” ширкат варзида, хушбахтона, соли чорум сазовори ҷойи сеюми даври ҷумҳуриявии озмун гардид. Ӯ донишҷӯи курси 3 - и факултети тиббии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст. Мо вобаста ба дастовардҳо ва ғолибият дар озмуни ҷумҳуриявии “Фуруғи субҳи доноӣ китоб аст” бо ӯ суҳбат намудем, ки фишурдаашро барои хонандагон пешкаш мекунем.

- Шавқи китобхонӣ аз куҷо пайдо шуд?

- Дар хонаи мо китоб ҳамеша ҷойгоҳи хосса дошт. Роҳнамои ман дар роҳи омӯхтан модари азизам буд. Модарам, ки худ омӯзгори забон ва адабиёт аст, аз кӯдакӣ маро бо дунёи адабиёту сухан ошно кард ва имрӯз китобхонӣ қисми ҷудонашавандаи зиндагиам шудааст.

- Барои иштирок дар озмун чӣ ба шумо илҳом бахшид?

- Ман аввал китобро танҳо барои худам мехондам. Китоб барои ман ҷаҳони хомӯшӣ ва рангине буд. Вақте бо шарофати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” таъсис дода шуд, бо такя ба боварии дӯстону наздикон ва дастгирии устодон ҷуръат кардам, ки дар ин озмун ширкат варзам. Ҳамин боварию дастгириҳо ба ман илҳом бахшид ва дар озмун иштирок намудам.

- Чаро маҳз номинатсияи “Адабиёти муосир”-ро интихоб кардед?

- Адабиёти муосир ҷаҳони имрӯзаро дар бар мегирад ва ҳар саҳифаи китобҳои муосир моро ба сайри андешаҳои нав бурда, водор месозад, ки ҷаҳони имрӯзаро дурусттар дарк кунем. Ин номинатсия ба ман писанд аст, зеро ҳар китобе, ки мехонам, кумак мекунад, ки ҷаҳонро беҳтар дарк кунам ва андешаҳои навро омӯзам.

- Кадом китобҳо ба шумо бештар таъсир расонд?

- Ҳар як китоб инсонро ба сайри ҷаҳони маънавӣ мебарад. Аммо аз китобҳое, ки то имрӯз мутолиа кардаам, романи "Занони Сабзбаҳор"-и Гулрухсор зиёдтар писандам гаштааст. Роман аз зиндагии занон ва духтарони деҳаи Сабзбаҳор қисса мекунад, ки бо ҷанг, муҳаббат ва бадбахтӣ рӯ ба рӯ мешаванд. Нишона, духтари кару гунги модарзод, аз дасти Тоши якгӯш ранҷ мебинад. Дар охир ӯ аз душманонаш қасос гирифта, худро ба даҳони “Қабри шайтон” меандозад, ки рамзи фоҷиа ва нокомии ӯст. Роман нишон медиҳад, ки ҳаёт пур аз душворӣ ва бадбахтӣ аст, аммо зиндагӣ ҳамеша барои зиндаҳо идома мекунад ва бояд мубориза бурд.

- Шумо чанд соат ба китобхонӣ машғул мешавед?

- Ман ҳар рӯз тақрибан 4-5 соат барои китобхонӣ вақт ҷудо мекунам. Вале ҳангоми омодагӣ ба озмун қариб тамоми рӯз дар Китобхонаи миллӣ машғули мутолиа будам. Шабона ҳам 3-4 соат вақти худро барои аз бар кардани шеърҳо ҷудо мекардам ва тамоми китобҳои заруриро дастрас мекардам. Устодонам низ дар интихоби адабиёт роҳнамоӣ ва кумакам карданд.

- Барои омодагӣ ба озмун аз кадом усулҳои хондан истифода мебаред?

- Бештар усули хондани мунтазамро истифода мебарам. Аввал китобро пурра мутолиа мекунам, баъдан нуктаҳои муҳимро ҷудо намуда, дар дафтар қайд мекунам. Қисматҳои душворро чанд маротиба такрор мехонам ва илова ба ин, барои мустаҳкам кардани хотира дар вақти корҳои рӯзмарра аз аудиокитобҳо ҳам истифода мебарам, то хотираам мустаҳкам шавад.

- Китобро одатан аз рӯйи чӣ интихоб мекунед: мавзуъ, муаллиф ё жанр?

- Ман китобҳоро одатан аз рӯйи мавзуъ интихоб мекунам, зеро мехоҳам ҳар мутолиа ба саволҳоям ҷавоб диҳад. Сипас ба муаллиф таваҷҷуҳ мекунам. Муаллифе, ки аз зиндагӣ, аз таҷриба ва аз диди хоси инсонӣ сухан мегӯяд, бештар интихоби ман аст.

- Кадом андешаи китобӣ дар зиндагӣ ба шумо роҳнамо шудааст?

- Ҳар гоҳе хаста мешудам ва ё меандешидам, ки “шояд наметавонам”, ман ба ин байт рӯ меовардам ва нуктаҳое, ки бисёриҳо онҳоро поёни роҳ меҳисобанд, барои ман оғози қадамҳои нав мешуд:

Агар гӯйӣ, ки битвонам,қадам дарнеҳ, ки битвонӣ,
Агар гуйӣ, ки натвонам, бирав,биншин, ки натвонӣ.

Ин байтест, ки ҳамеша ба ман қувват медиҳад. Ин байт маро водор мекунад, ки тарсро канор гузорам ва ба пеш ҳаракат кунам.

- Ба фикри шумо, чаро имрӯз китобхонӣ миёни ҷавонон бояд тарғиб шавад?

- Воқеан, китобхонӣ миёни ҷавонон бояд бештар тарғиб шавад, зеро китоб на танҳо манбаи дониш, балки тарзи дурусти фикр кардан аст. Дар ҷаҳоне, ки иттилоот бо суръати рӯзафзун ҷорӣ мешавад, танҳо китоб метавонад ба инсон қудрати ҷудо кардани ҳақиқату дурӯғро бахшад. Он ба мо меомӯзад, ки пеш аз қабули ҳар қарор андеша кунем, пеш аз ҳар сухан фикр намоем ва пеш аз ҳар қадам арзишҳои инсонӣ ва фарҳангиро ба ёд орем. Китобхонӣ дар байни ҷомеа маънои онро дорад, ки миллат дар оянда инсонҳои бофарҳанг, боақл, соҳибмаърифат ва масъулиятшинос хоҳад дошт.

- Аз кадом шоир илҳом мегиред ва ашъори кадом шоир ба шумо наздиктар аст?

- Шоир нафарест, ки на танҳо шеър мегӯяд, балки бо сухан дили инсонро мекушояд. Ӯ на ваҷҳи зоҳир, балки олами ботиниро тасвир мекунад, он чизеро, ки чашм намебинад, аммо дил эҳсос мекунад. Аз миёни шоирон ман бештар аз Мирзо Турсунзода, Лоиқ Шералӣ, Озарахш, Фарзона ва Рустами Ваҳҳоб илҳом мегирам. Ҳар кадом аз онҳо олами худро доранд, яке бо дарду эҳсоси инсонӣ, дигаре бо андешаи ватандӯстонаю инсондӯстона ба ман наздиканд.

- Иштирок дар озмун ба шумо чӣ дод?

- Озмун бароям қудрати бархостан дод. Эҳсоси боварӣ ба худамро дод. Он ба ман зиндагиро аз нав омӯхт. Озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” ба ман фаҳмонд, ки роҳи ҳақиқӣ роҳи рақобат бо дигарон нест, балки рақобат бо дирӯзи худ аст. Озмун ба ман ҷасорат дод, ҷасорати аз саҳна наҳаросидан, ифтихор дод, ифтихори фарзанди китоб будан, дӯстӣ дод, дӯстӣ бо ҷавононе, ки мисли ман орзуҳо доранд. Ман фаҳмидам, ки рақобати асосӣ рақобат бо худ аст, на бо дигарон.

- Ба нафароне, ки мехоҳанд дар оянда дар озмуни мазкур ширкат варзанд, чӣ маслиҳат медиҳед?

- Ба онҳо маслиҳат медиҳам, ки дар озмун бо омодагии ҷиддӣ иштирок кунанд. Ҳарчанд ғолиб нашаванд, руҳафтода нагарданд ва бо боварии дучанд мубориза баранд.

Дар анҷом миннатдории худ-ро ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мерасонам, ки барои мо-ҷавонон озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”-ро ташкил намуданд. Чунин озмунҳо барои ман ва ҳазорҳо ҷавонони дигар мактаби бузурги зиндагӣ аст. Ифтихор мекунам, дар чунин даврае зиндагӣ мекунам, ки китоб ва дониш арзиши миллӣ ҳисобида мешаванд.

Малика МУҚАДДАМОВА, “ҶТ”