ҶОМЕА
Якшанбе 07 Июн 2026 09:09
9837
Дар суҳбати як марди муваффақи маҳал

Гурӯҳи варзишии “Муай Тай”-и Мактаби варзишии ноҳияи Роштқалъа имрӯзҳо дар қатори дигар гурӯҳҳои мактабҳои варзишии ВМКБ пешсаф аст. Солҳои охир варзишгарони он дар бисёр мусобиқаҳои дохилу хориҷи кишвар аз намудҳои мухталифи якҳарбаи шарқӣ баромад намуда, шарафу номуси диёри хешро баланд бардоштаанд. Дар зимн бо Хушомади Алидод, сармураббии дастаи варзишгарони мактаби мазкур суҳбат намудем.

- Бигӯед, ки зарурати таъсиси клуби каратэ аз ҷониби шумо чӣ буд?

- Солҳои 90-уми асри гузашта дар ҷумҳурӣ бесарусомониҳои сиёсӣ ва бӯҳрони иқтисодӣ-иҷтимоӣ ба вуҷуд омад. Дар ҷомеа амалҳои номатлуб, аз қабили нашъамандию нашъаҷаллобӣ ва майзадагӣ доман густурданд. Мо, гурӯҳи ҷавонони деҳаи Шоди ноҳияи Роштқалъа аз ҳисоби бинои корхонаи чорвопарварии собиқ сов-хози “Шоҳабдураҳмон” толори хурдеро ташкил дода, бо ҷалби на фақат ҳамдеҳагон, балки ҷавонони дигар деҳаҳо гурӯҳи каратэро ташкил кардем ва тавонистем аз амалҳои номатлуб дар байни ҷавонон ҷилавгирӣ намоем.

Баъди оне, ки бинои корхона хусусӣ гардид, мо тобистон тамринро дар кӯҳу пушта гузаронида, фасли сармо бошад, пеш аз хӯроки шом дар хонаи шахсии худам мегузаронидем. Шароитҳо хеле маҳдуд буданд, ба мусобиқаи ҷумҳуриявӣ ва берун аз он баромада наметавонистем, вале аз тамрин боре ҳам мунсариф намешудем. Ин ҳолат то соли 2002 идома дошт. Расман соли 2002 дар заминаи мактаби варзишии ноҳияи Роштқалъа гурӯҳи таэквандо, ки дар вилоят роиҷ буду ба намуди варзишии мо наздикӣ дошт, таъсис додем.
Азбаски мо каратэ - киокушинкай машқ мекардем, имкони дар мусобиқаҳо баромад карданро надоштем. Зеро ин намуди варзиш ҳатто федератсияи худро ҳам дар Тоҷикистон надошт. Маҷбур шудем дар мусобиқаҳо аз намуди таэквандо ВТФ ширкат варзем. Соли 2007 ба хотири баланд бардоштани савияи касбӣ дар ҷодаи киокушинкай озими Федератсияи Русия гардидам ва тавонистам бо гирифтани камарбанди сиёҳ дар риштаи мазкур ба Ватан баргардам. Соли 2010 расман аз Федератсияи таэквандо ҷудо шуда, ба узвияти Федератсияи навтаъсиси киокушинкайи Ҷумҳурии Тоҷикистон пайвас-тем. Баъди як сол бо дастгирии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоят дар муддати як моҳ барои худ як толорчаи хурд, вале барҳавоеро бино намудем. Баъди қатъ гардидани фаъолияти баъзе аз намудҳои варзиш, бахусус каратэ годзю-рю дар мактабҳои варзишӣ, гурӯҳи варзишии мо аз соли 2021 ба Федератсияи муай-тай ва бокси таиландӣ пайваст.

- То ин замон ба чӣ дастовардҳои варзишӣ ноил гардидед?

- Ифтихор дорам, ки варзишгарони мо дар мусобиқаҳо шарафи диёр ва мактабашонро ҳифз намуданд. Инҳо Сафаралихонов Саъдӣ, ки имрӯзҳо дар паҳлуи ман ба таълими шогирдон машғул аст ва Қурбоншо Гадолиев мебошанд, ки дар риштаи таэквандо аз муваффақтарин варзишгарони дастаи яккачини вилоят буда, дар мусобиқоти ҷумҳуриявӣ чандин бор соҳиби ҷойҳои намоён ва ҳатто камарбанди сиёҳ шудаанд. Инчунин метавон аз Ахмед Шанбиев, Шайдо Ризоев, Ҳаким Ҷунайдов, Айдар Маҳмадов, Шерзод Темуршоев, Мулкамон Холдоров ва дигарон ёдовар шуд, ки тавонистанд дар мусобиқоти сатҳи ҷумҳуриявӣ чандин маротиба сазовори ҷойҳои намоён гарданд.

Соли 2011 Қабул Сафармамадов дар чемпионати ҷумҳуриявӣ аз намуди киокушинкай соҳиби ҷойи аввал ва унвони чемпиони Тоҷикистон гардид. Соли 2012 шогирди мо Гулнигор Чушчакова дар чемпионати ҷумҳуриявӣ дар риштаи таэквандо миёни духтарон ба гирифтани ҷойи дуюм мушарраф гардид. Соли 2013 варзишгари мо Шаҳриёр Алидодов ба чемпионати Осиё дар Ҷумҳурии Исломии Эрон аз намуди кёкушин-каратэ роҳхат гирифта, бо гирифтани медали биринҷӣ ба Ватан баргашт. Соли 2014 Шаҳриёр Алидодов байни кӯдакон дар мусобиқаи байналхалқӣ аз намуди таэквандо ширкат варзида, соҳиби медали тилло гардид. Инчунин дар ин сол Музаффар Замиров дар чемпионати ҷумҳуриявӣ дар риштаи киокушинкай сазовори ҷойи аввал гардид. Соли 2015 Шаҳриёр Алидодов дар чемпионати Осиё аз намуди каратэи касбӣ ва киокушинкай дар шаҳри Теҳрони Ҷумҳурии Исломии Эрон дар ҳайати дастаи яккачини Ҷумҳурии Тоҷикистон ширкат варзида, сазовори медали тилло, унвони “Чемпиони Осиё” ва ҷоми байналхалқии “Фаҷр” гардид. Соли 2017-ум Шаҳриёр Алидодов, Мунис Кабиров ва Бекдавлат Бекдавлатов дар чемпионати ҷумҳуриявӣ аз намуди каратэ до ва годзю рю ширкат варзида, 4 медали тилло ва 3 медали биринҷӣ ба даст оварданд.

Бояд гуфт, ки соли 2018 низ барои варзишгарони мо соли басо хотирмон буд. Дар шаҳри Хуҷанд чемпионати ҷумҳуриявӣ аз намуди каратэ до ва годзю рю баргузор гардид, ки дар он 8 нафар дастпарвари клуби мо аз рӯйи усулҳои мухталиф муваффақона қувваозмоӣ намуда, ба гирифтани 40 медал, аз ҷумла 4 медали тилло, 14 медали нуқра ва боқимонда медали биринҷӣ комёб гардиданд.

Инро ба назар гирифта, Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ду тан аз шогирдони мо - Шаҳриёр Алидодов ва Карамалӣ Дамирро бо унвони “Устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон” сарфароз гардонид. Худи ҳамон сол шигирдонамон Мунис Кабиров, Бекдавлат Бекдавлатов, Сомон Мукарамшоев, Орзуи Шодмонбекзода ва Асад Ёрбеков низ ба гирифтани унвони “Номзад ба устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон” мушарраф шуданд.

Баъди тақрибан 20 соли фаъ-олияти варзишӣ банда низ ба гирифтани унвони Мураббии шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон мушарраф шудам.

Соли гузашта бошад, аз мусобиқа ва чемпионати ҷумҳуриявӣ аз намуди каратэ годзю рю дастпарварони гурӯҳи мо бо 5 медали тилло баргаштанд. Дар чемпионати ҷумҳурӣ аз намуди муай тай сазовори 3 медали тилло, 4 медали нуқра ва 2 медали биринҷӣ гардиданд.
Соли 2023 дастпарварони мо дар мусобиқаи ҷумҳуриявӣ ва чемпионати ҷумҳуриявӣ аз намуди муай тай сазовори 2 ҷойи аввал, 6 ҷойи дуюм ва 8 ҷойи сеюм гардиданд.

- Акнун бармегардем ба солҳои ҷавонии шумо. Худатон чӣ гуна ба ин намуди варзиш роҳ ёфтед? Кадом омил шуморо водор намуд, ки дар баробари шеъру шоирӣ ва рӯзноманигорӣ ба варзиш низ рағбат дошта бошед?

- Вақте ки солҳои 90-уми асри гузашта ба тамрин оғоз кардем, мураббӣ надоштем. Аслан каратэро дар филмҳо медидем. Филмро тамошо карда, аз рӯйи он кур-курона машқ мекардем. Солҳои аввали тамрин қариби 90 нафар будем. Баъди оне, ки мураббиамон аз вилоят рафт, мактаби таъсиснамудаи ӯ низ пош хӯрд.

Аммо банда, ки ба каратэ аз равзанаи илм ва фалсафа ворид шудам, дигар онро тарк карда натавонистам. Фақат машқ мекардам, маводи заруриро меёфтаму аснои тамрин истифода мекардам. Ҳар лаҳза муваффақияти ҷисмониамро дарк мекардам ва ишқаш чунон дар дилам реша давонд, ки солҳои беҳтарини ҷавониамро ба хотири тамрин дар гӯшагирӣ ба сар мебурдам. Ва ин ишқ буд, ки ман ҳатто шабҳо хоб накарда, бо лақаби аз ҳамсояҳо гирифтаам, яъне “девонаи нав” ба умқи фалсафаи каратэ роҳ ёфтам.
Маҳз каратэ маро ба фалсафа ва хондани адабиёти ҷаҳонӣ водор кард. Ҳатто маро маҷбур кард, ки ягона дороиямро фурӯхта, дар ивази он соли 2007 ба хотири дарёфти камарбанди сиёҳ ба Русия сафар кунам. Соли 2008 зимни як бозомӯзӣ дар шаҳри Душанбе банда бо сари баланд аз имтиҳон гузашта, соҳиби камарбанди сиёҳ аз намуди таэквандо шудам.

- Шумо узви ИНТ ҳастед. Китобҳои шеър доред. Роҳи варзишро низ интихоб намуда, комёб гардидед. Кадом омил дар ин ҷода кӯмакрасонатон гардид?

- Хушбахтӣ ва сарбаландиам дар он аст, ки зимни омӯзиш дар мактабҳои варзишии ҷумҳуриявӣ ва берун аз он сабақ гирифтам. Дарёфтам, ки тамрин чист ва назари илмӣ ба он чӣ гуна аст. Масалан, аз ҷиҳати психологӣ бо шогирд кор кардан, вазъи равонии ӯро донистан ва таъсири мусбӣ расонда тавонистан ба ӯ муваффақияти кор арзёбӣ мешавад. Мураббӣ бояд бо оилаҳои шогирдонаш робитаи хуб дошта бошад. Яъне, ин ҷо бояд ҳамкории дутарафа бошад. Таъсир ба кӯдак аз ду тараф бошад. Вале то ҳоло бисёр кӯдакон бидуни хоҳиши волидайнашон вориди тамрин мегарданд ва пешрафт намекунанд. Зеро волидайн ба машқи ҳаррӯзаи онҳо дар хона диққат намедиҳанд. Вазифаи ҳар як мударриси каратэ аслан ба майдон овардани Брюс Ли, Мийамото Мусашӣ, Ояма Масутаси нест, балки дар дили кӯдак бедор намудани ишқ ба ин касб аст. Ва агар мураббӣ тавонад, ки ба дили шогирди худ роҳ ёбад, дар қалби ӯ муҳаббати каратэ ва дигар намуди варзишро ҷойгузин кунад, минбаъд кӯдак бидуни мураббӣ ҳам дар ҷустуҷӯи камолоти худ мешавад. Агар мо дар дили кӯдак ишқ ба ҳамон варзишро ҷой накунем, пас рисолати мударрисии худро иҷро накардаем.

- Дар оянда кадом нақшаҳоро амалӣ хоҳед кард?

- Нақшаҳо зиёданд, вале нақшаи аввалиндараҷаи мо баланд бардоштани Парчами миллӣ дар мусобиқоти варзишии сатҳи ҷаҳонӣ аст ва мо итминон дорем, ки ба ин мақсади худ низ хоҳем расид.

Садоншо ҶАНОБИЛШОЕВ, “ҶТ”

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм