Ӯ кудак аст, беолоишу беғаш. Бекудурату бериё. Ба касе озораш нест. Дилаш поку дидаш зебост. Аммо ӯ мисли дигар ҳамсолонаш нест, ки чизи зиёде аз зиндагию зистан надонад. Танҳо бихандад, бибозад, бидавад. Ӯ мушкилот доштани рӯзгорро дарк мекунад. Ноҳамвор будани роҳи тақдирро медонад. Сарсониҳои қисмат аллакай ранҷаш медиҳанд. Аммо аз ин ҳама дар кунҷе афсурдагӣ намегирад. Шиква намекунад. Азмашро намешиканад. Баръакс мубориза мебарад бар муқобили нотавониҳо. Умед мебандад ба ояндаи нек. Эътимодро раҳо намекунад ва кумак мекунад худро барои инсони воқеӣ шудан дар рӯзгор. Ӯ духтарчаест бо тинату ҷасорати мардона.

Ӯро дар як рӯзи ҳароратбаланди фасли гармо вохӯрдам. Истгоҳи назди Иттифоқи нависандагон макони кораш буд. Бо даст бар тани мардум расонидану як танга тамаъ кардан на, балки бо кашидани заҳмату об додан ба гулӯи хушкшудаи одамон пул ҷамъ мекард. Ӯ шарбат мефурӯхт. Гирди дастгоҳи шарбатдошта парвона буд. Чун модарони рӯзгордида, ки бо ҷиҳози корашон эҳтиёткорона муносибат мекунанд, зуд-зуд онро тоза мекард. Шояд ӯ низ аллакай медонад, ки ба ҳарчӣ ризқ медиҳад бояд арҷ гузошт, муқаддас донист. Ба тӯдаи роҳгузарон бо меҳр менигарист. Нигоҳаш эҳсон меҷӯст. Инъоми зиндагӣ дар ин лаҳзаҳо барояш танҳо шарбат фармоиш додани нафаре аз гурӯҳи одамони роҳрав ё ҷамъшудаи истгоҳ буд. Баробари пур кардани финҷони шарбат гӯё вуҷуди худро низ аз шарбати меҳр пур мекард ва онро бо лабханди самимонае берун меовард. Мисли ҳамон шарбати боқимонда, ки хурӯшон аз дастгоҳ берун мерезад. Бо гирифтани подошаш меболид. Ҳамон гунае, ки кӯдакон бо гирифтани ҳадяе шод мегарданд. Аммо хушҳолиаш зуд ба изтироб мубаддал мешуд. Ба атроф ҳаросон менигарист. Симои пурғурури роҳбарашро меҷӯст, ки кори ӯро аз як канор назора мекард. Беғалат будани корашро медонист, аммо боз ҳам метарсид. Ба ин кӯдак будану ҳиси кӯдаконааш боис мегардид.

Роҳгузарон яке аз ғояти гармӣ шитобон, дигаре аз шуои офтоби сӯзон хаста, севумӣ ба гармии рӯзу хуршед эътибор надода, оромона шарбат менӯшиданд. Духтарчаи чолок дар ҳоли хизматрасонӣ буд. Дар ҳамин ҳол хотири ӯро бӯи ҷувории навпухташудаи зани ҷуворифурӯше парешон сохт. Шояд ҷойи духтарча барояш “сеҳрнок” намуд, ки паҳлӯи ӯ гузашта одамонро ба хӯрдан даъват мекард. Бо ҳар бор кушодани рупӯши ҷувориҳо гӯё ба машоми духтарча бӯйи хӯроки навпухтаи модар мерасид, ки нигоҳи хоҳишомез сӯйи онҳо мекард. Бӯйи ҷуворӣ ва бо иштиҳо хӯрдани роҳгузарон духтарчаи дар кораш содиқро аз “роҳ” баровард. Ба майлу хоҳишаш мағлуб шуда, ҷуворимаккаеро харид. Гӯшаеро ихтиёр кард. Ба хӯрдан шурӯъ намуд. Як лаҳза шояд фаромӯш кард, ки ӯ кӯдакест кулбори зиндагӣ дар шонаҳояш. На кӯдаки ноздона барои атрофиён. Фарёди писари аз ғурур пури назорамекарда, аз дур ӯро аз хурдан мононд. Садо аз роҳбараш буд. Болои сари хами духтарча сарзаниши ӯ мерехт. Барои “гуноҳ”-ҳояш. Яъне барои дар ҷараёни кор хӯрдану истифода бурдан аз маблағи ҷамъомада. Баъди гирифтани ҷазои худ баргашт назди шарбатҳояш. Кор идома ёфт. Роҳгузарон қисме шарбат менӯшиданду қисме дар даст ҷуворимакка доштанд. Аммо ҷуворимаккаи нимгазшудаи духтарча дар кунҷе бесоҳиб монд...

Амина ном дорад ин духтарча. Духтарчаи зебову дидадаро. Духтарчаи дар син кӯчаку дар роҳи меҳнат бузург. Падарро маризӣ мағлуб кардаву ба бистари беморӣ хобондааст. Дигар наметавонад хоҳишхои фарзандонро иҷро кунад. Ҳар шом чун дигар падарон наметавонад бо ҳадяҳо онҳоро шод гардонад. Барои онҳо дунёи аз чизе кам набудаи кӯдакиро созад. Модар бошад ба тамом бори рӯзгорро ба дӯш гирифтаву онро гоҳ устуворона гоҳе заифона мекашонад. Аминаро ин ҳолат бетараф нагузоштааст. Мактаб наздику пӯшидани либоси хоси он ҳатмист. Барои ба души модар зам накардани як бори дигар, қарор кардааст, бо заҳмату меҳнат барои худ ва додаронаш либос харидорӣ кунад. Акнун ӯро на гармиҳои тобистон, на сардиҳои муносибати роҳбараш ва на хӯрданҳои пинҳонию гоҳе тамоман нахӯрданҳо наметавонад, аз азмаш боз дорад. Ӯ дунёи бедарди кӯдакиро қурбонӣ карда, мушкилоти бузурго қабул кардаасту бо онҳо сару калла мезанад. Бо шоҳид шудан ба рӯзгораш моро мебояд офаринаш хонем. Таҳсинаш гӯем. Зеро ӯ намунаи ибрат барои мо калонсолонест, ки бо андак дард шикоятгари зиндагӣ мешавем. Роҳи пеш бурдани онро гум мекунем. Ҳайрон мегардем. Сарсон мемонем. Тавону қудрати зистанро гӯё аз даст медиҳем, ки аз зиндагӣ безорӣ меҷӯем. Бехабар аз онем ки “Рози зиндагӣ дар зистан аст”-у устуворона сипарӣ намудани он вазифаи инсониямон. Аммо Аминаи сокини дунёи кӯдакӣ инро дарк мекунад. Рӯзгораш ба мо мегӯяд, ки заифона на, балки ҳамин гуна шоҳсаворона бояд ба зӯри ин аспи сармаст-зиндагӣ савор бояд шуд. Рӯзгори ин кӯдак ба мо меомӯзад, ки зиндагӣ ҳеҷ гоҳ ба даври мо намегардад. Барои чизеро соҳиб шудан, ҳатман арзишеро бояд қурбон кард. Ҳамчуноне, ки Аминаи хурд гуҳарбортарин лаҳзаҳои ҳаёт, ноёфттарин даврони умр, беғамтарин лаҳзаҳои зиндагӣ, дунёи пуршӯру нишот – кӯдакиро қурбон сохтааст, то ба волидон сарборӣ нашаваду пеши касу нокас дасти тамаъ баҳри гурӯснагӣ дароз накунад.

Сайёра ШУКУРЗОДА,
рӯзноманигор