ВАРЗИШ
Душанбе 29 Ноябр 2021 08:09
1776
“Варзиши сабукро номаш “сабук” аст ва бо ҳамин шинохта шудааст. Дар асл омода шудан дар ин намудҳо кори саҳлу осон нест”. Ин гуфтаҳоро аксар мутахассисони соҳаи варзиши сабук ҷонибдорӣ мекунанд, алалхусус давлатҳои пасошуравӣ. Аз 46 намуди варзиши сабук, ки вориди бозиҳои олимпӣ аст, варзишгарони сайёра аз ин намудҳо барои ба даст овардани медалҳои олимпӣ мубориза мебаранд. Дар олимпиадаҳои охир мушоҳида мешавад, ки миёни давлатҳои варзишашон дар сатҳи олӣ пешрафта рақобатҳо шадид мегузаранд.

Дар Тоҷикистон ҳам аз миёни 46 намуд ҳастанд намудҳое, ки миёни ҷавонон маъруф гардидаанд. Дар олимпиадаҳо варзишгарони тоҷик намояндагони ин намудро доранд. Гурзандозӣ шомили варзиши сабук аст. Тоҷикистонро аз ин намуд ҷаҳониён мешиносанду варзиш¬гаронашро эътироф кардаанд. Дар Олимпиадаи Мадрид-1992 Андрей Абдувалиев варзишгари тоҷик аз намуди гурзандозӣ медали тиллоро ба гардан овехт. Бо сабабе ки Тоҷикистон нав истиқлолият ба даст оварда буд, варзишгарони тоҷик дар ҳайати тими давлатҳои ИДМ баромад намуданд. Дар олимпиадаҳои баъдӣ бошад, варзишгарони тоҷик аз намуди варзиши сабук шарафи кишварро ҳимоя мекар¬данд. Дар баробари мусобиқаҳои байналмилалӣ, дар се олимпиадаи охир гурзандози тоҷик Дилшод Назаров барои ҷаҳониён рақиби сарсахт аз Тоҷикистон шинохта шуда буд. Ҳарчанд ин варзишгар дар мусобиқаҳои байналмилалӣ мақомҳои ифтихориро касб менамуд, вале дар олимпиадаҳои Афина-2004, Пекин-2008, Лондон-2012 бахт ба рӯи ин гурзандози тоҷик намехандид. Бисёр рақибоне, ки дар мусобиқаҳои байналмилалӣ аз ӯ шикаст мехурданд, Лондон-2012-ро ҷамбасти карйераи варзишии Дилшод Назаров арзёбӣ мекарданд. Вале ин рақиби пурзӯру тавоно ва ҳамзамон сарсахт барои варзишгарони сайёра аз мағлубиятҳо дилмонда набуду барои ҳадафи дар пеш гузошта¬аш қатори садрнишинони ҷаҳон дар набард буд. Дилшод Назаров дар Рио-де-Жанейро-2016 барои гурзандозони сайёра ҳарифи асосӣ буд, зеро ҳама ҳарифон аз таҷрибаи ӯ огаҳ буданд ва ҳамин таҷрибаи баланд ӯро қаҳрамони олимпӣ гардонд. Дилшод парчамро баланд, Суруди миллиро дар қитъаи Амрикои Лотинӣ танинандоз, миллатро хурсанд ва варзиши сабукро дар сатҳи олӣ муаррифӣ кард.

Баъд аз ин натиҷа, мутахассисони соҳаи варзиш таъкид карданд, ки Тоҷикистон ба варзиши сабук диққати махсус диҳад, зеро имкони бештари ҷоизадор шудан дар олимпиадаҳо аз намудҳои варзиши сабук барои варзиш¬гарони тоҷик беҳтар аст. Айни ҳол мебинем, ки варзиши сабу¬ки кишвар дар кадом сатҳ қарор дорад ва барои олимпиадаҳои баъдӣ мутахассисони соҳа чӣ нақшаҳо доранд.

Ҳукумати кишвар баҳри ривоҷу равнақ ёфтани соҳа соли 2004 дар назди Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ Мактаби ҷумҳуриявии маҳорати олии варзишӣ, оид ба варзиши сабукро таъсис дод. Баъди таъсиси ин мактаб таълими 46 намуди варзиши сабук, ки шомили бозиҳои олимпианд ба роҳ монда шуд. Метавон гуфт, ки аз 46 намуд на ҳамаи он дар кишвари мо барои ҷавонон муаррифӣ гардидаасту дар сатҳи зарурӣ омӯзонда мешавад. Рустам Абдуллоев, муовини директори Мактаби ҷумҳуриявии маҳорати олии варзишӣ оид ба варзиши сабук сабаби асосии тариғиб нашудани аксар намудҳои варзиши сабукро дар нарасидани мутахассисону мураббиёни баландихтисос арзёбӣ намуд. “Мушкили асосӣ дар ин соҳа нарасидани мураббиёну мутахассион аст. Осон нест, барои мо ёфтани кадрҳои ҷавон барои ин намудҳои варзиш. Ҷалб мекунем, омада мебинанд, ки ин намудҳо вазнин аст, кор намекунанд. Ин намуди варзишро номаш сабук аст, дар асл вазнин¬тарин варзиш маҳсуб меёбад. Ҳамин ҳам мисли кори боғбон аст. Боғбон чи қадар меҳнат ме¬кунад барои як навниҳол, баъдан аз мевааш баҳра мебарад. Мо мехоҳем, ки ҳамон ниҳолро калон кунем, аммо ба бисёр сабабҳо онҳо тоқат накарда тарк мекунанд ин намуди варзишро”.

Сабаби асосии ҷалб нагарди¬дани ҷавонон ба намудҳои варзиши сабук тарғиб нашудани он дар кишвар ва моҳияту муҳимияти ин варзиши сабукро нафаҳмонидан аст. Аз як ҷониб нарасидани мураббиён, аз ҷониби дигар шавқ надоштани ҷавонон ба ин намудҳо аст, ки аз 46 намуд танҳо якчанд намуди он барои ҷавонон ошно аст. Тарзи осон ва дурусти тарғиби намудҳои варзиши сабук нишондоди хуб дар мусобиқаҳои байналмилалӣ мебошад. Барои мисол, гурзандозӣ нисбат ба дигар намудҳо дар Тоҷикистон барои омма ва ҷавонон ошно аст. Зеро мардуми тоҷик аз ин намуд қаҳрамон - Дилшод Наза¬ров доранд ва Дилшод гурзан¬дозиро барои пиру ҷавони киш¬вар муаррифӣ намуд. Мисли он ки ҷаҳонпаҳлавон Саидмӯъмин Раҳимов самбо ва Расул Боқиев ҷудоро барои мардум шиносонданд.

- Варзиши сабук ба монан¬ди футболу, гӯштин, бокс, таэк¬вандо ва дигар намудҳо дар Тоҷикистон машҳур нест. Мураб¬биёни мо ҷустуҷӯ карда чеҳраҳои қобилиятнокро ҷалб мекунанд, лекин падару модари онҳо розӣ нестанд, ки фарзандашон ба вар¬зиши сабук машғул шавад ё худи ҳамон ҷавон омада баъди ошноӣ пайдо кардан намехоҳад, ки идо¬ма диҳад. Барои ин мушкилиҳоро бартараф кардан мебояд, ки аз мактаби миёна сар кунем. Варзи¬ши сабукро дар мактабҳои миёна бештар омӯзонему тарғиб кунем. Дар ҳамаи мактабҳои ҷумҳурӣ варзиши сабук омӯзонида меша¬вад. Вале на ҳамаи онҳо қобили қабул ва дар шакли замонавию муосир омӯзонида мешаванд. Айни ҳол дар мактаби мо 13 мураббӣ ба 89 варзишгар дарс мегузаранд. Ба ин 89 варзишгар гурӯҳҳои захиравӣ ҳам шоми¬ланд. Сабаби дигар ин аст, ки аз мактабҳои кӯдаконае, ки барои омӯзонидани ин намудҳои вар¬зиш машғуланд, барои мо кадр пешниҳод намешавад. Танҳо аз донишкадаҳои вилоят ва шаҳрҳо варзишгароне, ки хатм мекунан¬ду мехоҳанд, барои дастовард варзишро идома диҳанд, ба мак¬таби мо меоянд, - мегӯяд Рустам Абдуллоев.
Ин дар ҳолест, ки Ҳукумати кишвар давоми солҳои соҳибистиқлолӣ дар тамо¬ми шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ комплексҳои варзишии замонавӣ бунёд намудааст, ки дар аксари он аз 46 намуди вар-зиши сабук яке аз онҳо фаъолият мекунад. Аз миёни ин намудҳои варзиш давидан ва гурзандозӣ миёни ҷавонон маълуму машҳур асту қисмате аз ҷавонон майл ба ин намудҳо доранд. Натиҷаи инро олимпиадаи Рио-2016 му¬айян намуд. Тими олимпичиёни кишвар аз ин намудҳо намоянда доштанд.

Масъулинро мебояд, ки барои оммавӣ гардонидани ин намудҳо ҷаҳду талош намоянд, зеро имрӯзҳо бо шаро¬фати истиқлолият шароитҳои лозима фароҳам оварда шуда¬аст ва барои муаррифӣ натиҷа мебояду бас. “Аз аввал дар на¬муди давидан ва гурзандозӣ мо барои мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ варзишгар до¬штем. Ҷавонон ҳам каму беш ба ин намудҳо шавқ доштанд. Барои тамрин меоянд ва мо метавонем, ки аз миёни онҳо чеҳраҳои навро пайдо кунем. Хушбахтона, баъди натиҷаи Дилшод Назаров талабот дар намуди гурзандозӣ бениҳоят зиёд гардидааст. Ҷавонони зиёд омада дар ин намуд машқ меку¬нанд. Дар баробари гурзандозӣ аз замони фаъолияти Мактаби ҷумҳуриявии маҳорати олии варзишӣ оид ба варзиши сабук натиҷаи нишондодаи варзиш¬гарони мо дар намуди давидан ба масофаҳо аз 200 то 400 метр чашмрас аст. Соли 2012 дар масо¬фи 100 ва 200 метр миёни занҳо ду рекорди Ҷумҳурии Тоҷикистон иваз шудааст. Он рекордҳое, ки буд дар Тоҷикистон аз соли 1984 монда буданд. Дар масофаи 400 метр бошад, Проженка Александр соли 2014 рекорди Ҷумҳурии Тоҷикистонро шикаст. Ин аз он шаҳодат медиҳад, ки дар ин намудҳо натиҷаи мо хубтар аст ва ҷавонон ҳам ба ин намудҳо шавқ доранд. Дар масофаҳои миёна, давидан ба монеаҳо бошад, вар¬зишгарони мо дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ҷоизадор меша¬ванд”, - афзуд Р. Абдуллоев.

Мутахасисони соҳаи варзиши сабук аз намуди давидан давоми фаъолияти Мактаби ҷумҳуриявии маҳорати олии варзишӣ оид ба варзиши сабук натиҷаи нишондодаи варзиш¬гарон Одилшоҳ Исматов дар масофаи 800 метр, Меҳрубон Шамсиддинов 1500 метр, Ғайрат Олимов, Алишер Пулатов дар 400 метр бо монеаҳоро дастоварди хуби хеш арзёбӣ намуда, дар мусобиқаҳои баъдӣ аз варзиш¬гарони ҷавони худ Алишер Пу¬латов, иштирокчии чемпионати ҷаҳон байни наврасону ҷавонон, мақоми панҷуми чемпионати Осиё-2015 дар шаҳри Доҳаи Қатар ва дигарон натиҷаи на¬заррасро интизоранд. Аз намуди гурзандозӣ бошад, дар Олимпиадаи Токио-2020 умеди мутахасисони соҳа ба Абдурауф Мусоев, Зоир Шералиев ва варзишгар¬духтар Нуқра Некқадамова ра¬вона шудааст, ки метавон инҳоро чеҳраҳои нав дар олимпиадаҳои баъдӣ номид. Инчунин дар да¬воми чор сол тибқи нақшаи тарҳрезигардидаи мактаб, вар¬зишгарони тоҷик эҳтимол дар давидан ба масофаи миёна ва марафон соҳиби роҳхат гарданд. Давоми сол варзишгарони соҳа вобаста ба имконияташон дар мусобиқаҳои байналмилалие, ки дар давлатҳои ҳамсоя баргузор мешавад, иштирок мекунанд. Мусобиқаи байналмилалие, ки варзишгарони тоҷик ҳамасола иштирок мекунанд, ба хотири Гусман Ҳасанов дар шаҳри Алма¬ато баргузор мегардад ва мута¬хахсисон нақша доранд, ки аз ин мусобиқаи сатҳи байналмилалӣ бо натиҷаи баланд ба Ватан бар¬гарданд.

Ҳукумати кишвар солҳои охир чанд иқдомеро барои рушди соҳаи варзиши сабук ба роҳ мондааст, ки барои ин¬кишфи соҳа мусоидат мекунад. Ҳамасола гузаронидани мара¬фони байлналмилалӣ ба ифтихори Рӯзи пойтахт, Дави миллӣ аз зумраи онҳо мебошад. Мутахахсисони соҳа хушнуданд, ки солҳои охир мусобиқаҳо ба хотири ҷашну маросимҳо ба ғайр аз мусобиқаҳои ба нақшагирифтаашон гузаронида мешавад, ки барои омода шудани варзишгарон дар мусобиқаҳои байналмилалӣ мусоидат мекунад. давоми 11 соли охир мушкилиҳои зиёди соҳа бартараф гардид. Танҳо барои беҳтару хубтар омода шудани варзишгарон ва тарғиби намудҳои варзиши сабук месазад, ки мусобиқаҳои байналмилалӣ дар ҷумҳуриамон гузаронида шаванд. Вале айни замон Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявӣ ки аксар мусобиқаҳо дар он доир мегардад, ба тала¬бот пурра ҷавобгӯ нест. Корши¬носон бар он назаранд, ки дар ҳоли бартарафшавии мушки-лоти ҷойдошта мо метавонем мусобиқаҳои сатҳи байналмила¬лиро дар кишварамон гузаронем.

То Токио-2020 чор соли дигар вақт аст ва мутахассисони соҳа имкон доранд, ки чеҳраҳои нав ва ҳамзамон аз 46 намуди варзиши сабук намудҳои дигарро барои ҷавонони кишвар тарғиб ва муаррифӣ намоянд. Диққати Ҳукумати кишвар ҳам ба варзиши сабук бештар равона шуда¬аст ва мутахассисони соҳа низ барои натиҷаи навбатии олимпӣ ба умеданд. Дар чорсолаи баъдӣ кадом чеҳраҳо дар олимпиада ва кадом намудҳо Тоҷикистонро муаррифӣ мекунад, пайгирӣ мекунем.

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм

Рӯзнома

Назарсанҷӣ

У вас нет прав на участие в данном опросе.

Тақвим

Дш Сш Чш Пш Ҷ Ш Яш
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5

Ноябр 2021 c.