ҶАВОНОН
Якшанбе 08 Сентябр 2024 04:48
![7852](/upload/iblock/8c1/Untitled-1.jpg)
Тайи солҳои охир дар кишвар барои ташаккули тафаккури зеҳнии наврасону ҷавонон диққати махсус равона шуда, аз ҷониби Ҳукумати мамлакат синфхонаҳои фаннию соҳавӣ бо таҷҳизоти муосири лозима муҷаҳҳаз гардонида шуда истодааст. Ҳамин аст, ки насли навин бо рӯҳияи тоза ва талоши зиёд барои аз бар намудани илмҳои замони муосир, хусусан фанҳои дақиқ завқи бештар дорад.
Дар баробари эълон гардидани солҳои 2020-2040 “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” таваҷҷуҳи наврасону ҷавонони кишвар нисбат ба фанҳои дақиқ ба тадриҷ афзуда, ҷавонону наврасони лаёқатманди кишвар фориғ аз дарс барои омӯзиши пурраи фанҳои дӯстдоштаашон ба маҳфил ва муассисаҳои иловагии илмӣ сафарбар гардида, бо талоши зиёд аз омӯзгорон ва мутахассисони соҳавӣ сабақ мегиранд. Аксари хонандагони соҳибистеъдод дар муддати кӯтоҳи таҳсил барномаҳои пешнибишударо пурра аз бар намуда, ба олимпиада ва дигар озмунҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ роҳ меёбанд.
Бурхвалӣ Қурбонов аз зумраи он нафаронест, ки новобаста ба ҷавонияш дар чандин олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ аз фанни математика иштирок карда, сазовори ҷойҳои фахрӣ гардидааст. Ӯ хонандаи синфи 10-и Литсейи №1 барои хонандагони болаёқати шаҳри Душанбе ба номи Ниёз Сафар мебошад.
Бурхвалӣ аз кӯдакӣ ба ин фан рағбати зиёд дошта, ҳалли мисолу масъалаҳои математикӣ барояш шуғли дӯстдошта буд. Мавлуда Абдураҳмонова, директори литсейи мазкур сатҳи саводнокӣ, зиракӣ ва хислатҳои ҳамидаи Бурхвалиро хуб арзёбӣ намуда, чунин гуфт: “Бурхвалӣ соли 2015 дар литсейи мо таҳсилро оғоз намуд. Аз ҳамон айём ӯ бо донишу маҳорати фавқулода ва одоби хуби инсонӣ аз дигар хонандагон фарқ менамуд. Дар тарбияи ӯ бобояш нақши босазо дорад. Ӯ новобаста аз оне, ки хурд буд, зиёд талош дошт. Дар синни 11 - солагӣ, ки дигар ҳамсолонаш дар ин айём ба қавле парвои дунё надоштанд, Бурхвалӣ дар ҷустуҷӯи илм буд. Заҳматҳои ӯ маро бетараф нагузошта, худи ҳамон сол барои идомаи таҳсили иловагӣ ва мукаммал намудани фанни дӯстдоштааш-математика ба Муассисаи давлатии “Маркази рушди истеъдодҳои назди Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе” сафарбар намудам”.
Бурхвалӣ дар Маркази рушди истеъдодҳо таҳти роҳбарии омӯзгори фанни математика Равшан Каримов таълимоти иловагиро оғоз намуд. Таҳсил дар марказ барояш ҷаҳони дигаре буд, чунки дар ин боргоҳи илм омӯзгорону устодони муваффақу солор дарс медоданду ҳар як сухани эшон барояш сармашқи омӯзиши минбаъдааш гардид. Аз рӯзҳои аввали таҳсил дар марказ ӯ маҳорат ва тафаккури зеҳнии худро миёни ҳамсабақон нишон дод. “Дар як шабонарӯз 10-12 соати худро ба илмомӯзӣ сарф менамуд. Мустақилона болои худ кор карда, мисолу масъалаҳоро аз будаш зиёд ҳал мекард. Ӯ зиёд кӯшиш дошт, ки нозуктарин ҷузъиёти фанни математикаро омӯзад. Ҳангоми дарс бодиққат гӯш медоду супоришҳоро такроран иҷро мекард. Маҳз ҳамин талошҳояш буданд, ки баъди чанд муддати таҳсил ӯро барои омодагӣ ва иштирок дар олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷалб намудем”, - мегӯяд, Равшан Каримов.
Таҳсил дар марказ барои Бурхвалӣ заминаи мусоид фароҳам овард. Чунки дар ин марҳила ӯ дониши худро аз ҳама ҷиҳат мукаммал намуд. Ӯ мегӯяд, ки ҳатто фикри иштирок дар олимпиадаро надошт, мақсадаш танҳо идомаи таҳсил буд: “Тӯли панҷ соли таҳсил дар Маркази рушди истеъдодҳо таҳти роҳбарии устодам Каримов Равшан ва дигар устодон, таълим гирифта истодаам. Дар аввал мақсади ман иштирок намудан, дар олимпиадаҳо набуд, танҳо барои таҳсили иловагӣ ва такмили касби дӯстдоштаам омада будам. Чунки омӯзиши фанни математика аз кӯдакӣ дар дилам ҷо буд ва бароям мисли як шуғли писандида гардид. Аз ҳамон айём барои омӯхтани ин касб шавқи зиёд доштам ва ҳангоми дарсҳо кӯшиш мекардам, ки ба муаллимон диққати зиёд диҳам”.
Баъд аз муддати кӯтоҳ устодаш ӯро ба олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷалб намду ӯ бошад, бо неруи тоза ва матиниродагӣ ба олимпиадаҳои сатҳи ҷаҳонӣ роҳ ёфт: “Аз синфи 5 инҷониб дар чандин олимпиадаҳо иштирок намудам. Ҳангоме аввалин маротиба дар синфи 6 мехондам, дар олимпиадаи фосилавӣ аз фанни математика иштирок карда, сазовори ҷойи чорум гардидам. Аз ҳамон лаҳза иштироки худро дар олимпиадаҳои дохилӣ ва байналмилалӣ идома додам. Худи ҳамон сол моро ба Маркази ҷумҳуриявии дарёфт ва рушди истеъдодҳо барои иштирок дар даври интихобӣ даъват намуданд. Дар он ҷо рақобат ниҳоят шадид буд. Бо вуҷуди ин ман кӯшиш намудам дар даври интихобӣ ғолиб оям. Чунки шахси ғолибомада ҳамчун иштирокчии олимпиада дар дастаи мунтахаби Тоҷикистон ба Ҳиндустон раҳсипор мегардид. Хушбахтона, ғолиб гардида, аввалин маротиба ба хориҷа сафар намудам. Олимпиадаи “IMSО” дар ҷаҳон олимпиадаи машҳур буда, дараҷаи баргузории он дар сатҳи олӣ аст. Дар он хонандагони зиёда аз 40 давлати дунё бо теъдоди 500 нафар иштирок доштанд. Аз Тоҷикистон дар ин олимпиада 20 нафар иштирок намуданд. Хушбахтона, тавонистам миёни ин қадар иштирокчӣ мақоми сеюмро ишғол намоям”.
Номбурда дар олимпиадаҳои зиёди байналмилалӣ иштирок намуда, дар 13 тои он ғолибиятро ба даст овардааст.
Бурхвалӣ аз ҳар як олимпиадаи иштирокнамудааш ба хубӣ ёдоварӣ намуда, ифтихор аз он дорад, ки заррае саҳми худро барои шинохти Тоҷикистон дар саросари ҷаҳон гузоштааст.
“Баъд аз оне, ки дар аввалин олимпиадаи байналмилалӣ иштирок доштам, тақрибан 6 моҳ пас барои иштирок дар Олимпиадаи “IMSO”, ки дар Сингапур баргузор мегардид, сафарбар шудам. Ин олимпиада миёни хонандагони то 13 -сола аз фанҳои дақиқ баргузор гардида буд. Яъне фанни математика ва сайнс (физика, химия, биология) дар олимпиадаи мазкур тими мунтахаби Тоҷикистон бо дастаҳои худ, ки 15 нафарро дар бар мегирифт, аз ду фан иштирок дошт. Дар он олимпиада низ бо кӯшиши зиёд мақоми сеюмро сазовор гардидам. Ҳамин тавр, иштироки ман дар дигар олимпиадаҳои байналмилалӣ шурӯъ гардид”, - гуфт ӯ.
Иштирок дар олимпиада барои Бурхвалӣ дари муваффақият ва ояндаи дурахшонро боз намудааст. Аз нигоҳи ӯ иштирок дар олимпиада ҷаҳонбинии касро васеъ менамояд ва барои равнақи қувваи зеҳнӣ ва тафаккури шахс заминаи мусоид мегардад. “Зеро мо иштироккунандагон ҳангоми ба ватанамон омадан, ҳатман тасаввуроти худро ба ҳамсолону наздикон қисса мекунем ва шояд нафаре пайдо гардида, ба он ҷо сафар намояд ё инки завқи иштирок дар олимпиадаро кунад. Инчунин ҳангоми иштирок дар олимпиадаҳои байналмилалӣ бо намояндагони дигар халқу миллатҳо шинос шуда, фарҳанг ва тамаддуни дигар халқу миллатҳоро то андозае меомӯзем”, -мегуяд, қаҳрамони мо.
Новобаста аз оне ки Бурхвалӣ вақти зиёди худро ба омӯхтани фанни математика сарф менамояд, инчунин ба дигар фанҳо низ вақти худро ҷудо намуда, диққати махсус медиҳад. Чуноне, ки ӯ мегӯяд: “Ба адабиёт ва забони англисӣ майли зиёд дорам. Дар баробари ҳалли мисолу масъалаҳои математикӣ, хондани китобҳои бадеӣ низ шуғли дӯстдоштаам мебошад. То ин лаҳза шумораи зиёди китобҳои бадеиро мутолиа кардаам”.
Умед бар он дорем, ки сафи чунин наврасон зиёд гардида, Парчами кишварро дар арсаи байналмилалӣ партавфишон менамоянд.
Дар баробари эълон гардидани солҳои 2020-2040 “Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф” таваҷҷуҳи наврасону ҷавонони кишвар нисбат ба фанҳои дақиқ ба тадриҷ афзуда, ҷавонону наврасони лаёқатманди кишвар фориғ аз дарс барои омӯзиши пурраи фанҳои дӯстдоштаашон ба маҳфил ва муассисаҳои иловагии илмӣ сафарбар гардида, бо талоши зиёд аз омӯзгорон ва мутахассисони соҳавӣ сабақ мегиранд. Аксари хонандагони соҳибистеъдод дар муддати кӯтоҳи таҳсил барномаҳои пешнибишударо пурра аз бар намуда, ба олимпиада ва дигар озмунҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ роҳ меёбанд.
Бурхвалӣ Қурбонов аз зумраи он нафаронест, ки новобаста ба ҷавонияш дар чандин олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ аз фанни математика иштирок карда, сазовори ҷойҳои фахрӣ гардидааст. Ӯ хонандаи синфи 10-и Литсейи №1 барои хонандагони болаёқати шаҳри Душанбе ба номи Ниёз Сафар мебошад.
Бурхвалӣ аз кӯдакӣ ба ин фан рағбати зиёд дошта, ҳалли мисолу масъалаҳои математикӣ барояш шуғли дӯстдошта буд. Мавлуда Абдураҳмонова, директори литсейи мазкур сатҳи саводнокӣ, зиракӣ ва хислатҳои ҳамидаи Бурхвалиро хуб арзёбӣ намуда, чунин гуфт: “Бурхвалӣ соли 2015 дар литсейи мо таҳсилро оғоз намуд. Аз ҳамон айём ӯ бо донишу маҳорати фавқулода ва одоби хуби инсонӣ аз дигар хонандагон фарқ менамуд. Дар тарбияи ӯ бобояш нақши босазо дорад. Ӯ новобаста аз оне, ки хурд буд, зиёд талош дошт. Дар синни 11 - солагӣ, ки дигар ҳамсолонаш дар ин айём ба қавле парвои дунё надоштанд, Бурхвалӣ дар ҷустуҷӯи илм буд. Заҳматҳои ӯ маро бетараф нагузошта, худи ҳамон сол барои идомаи таҳсили иловагӣ ва мукаммал намудани фанни дӯстдоштааш-математика ба Муассисаи давлатии “Маркази рушди истеъдодҳои назди Сарраёсати маорифи шаҳри Душанбе” сафарбар намудам”.
Бурхвалӣ дар Маркази рушди истеъдодҳо таҳти роҳбарии омӯзгори фанни математика Равшан Каримов таълимоти иловагиро оғоз намуд. Таҳсил дар марказ барояш ҷаҳони дигаре буд, чунки дар ин боргоҳи илм омӯзгорону устодони муваффақу солор дарс медоданду ҳар як сухани эшон барояш сармашқи омӯзиши минбаъдааш гардид. Аз рӯзҳои аввали таҳсил дар марказ ӯ маҳорат ва тафаккури зеҳнии худро миёни ҳамсабақон нишон дод. “Дар як шабонарӯз 10-12 соати худро ба илмомӯзӣ сарф менамуд. Мустақилона болои худ кор карда, мисолу масъалаҳоро аз будаш зиёд ҳал мекард. Ӯ зиёд кӯшиш дошт, ки нозуктарин ҷузъиёти фанни математикаро омӯзад. Ҳангоми дарс бодиққат гӯш медоду супоришҳоро такроран иҷро мекард. Маҳз ҳамин талошҳояш буданд, ки баъди чанд муддати таҳсил ӯро барои омодагӣ ва иштирок дар олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷалб намудем”, - мегӯяд, Равшан Каримов.
Таҳсил дар марказ барои Бурхвалӣ заминаи мусоид фароҳам овард. Чунки дар ин марҳила ӯ дониши худро аз ҳама ҷиҳат мукаммал намуд. Ӯ мегӯяд, ки ҳатто фикри иштирок дар олимпиадаро надошт, мақсадаш танҳо идомаи таҳсил буд: “Тӯли панҷ соли таҳсил дар Маркази рушди истеъдодҳо таҳти роҳбарии устодам Каримов Равшан ва дигар устодон, таълим гирифта истодаам. Дар аввал мақсади ман иштирок намудан, дар олимпиадаҳо набуд, танҳо барои таҳсили иловагӣ ва такмили касби дӯстдоштаам омада будам. Чунки омӯзиши фанни математика аз кӯдакӣ дар дилам ҷо буд ва бароям мисли як шуғли писандида гардид. Аз ҳамон айём барои омӯхтани ин касб шавқи зиёд доштам ва ҳангоми дарсҳо кӯшиш мекардам, ки ба муаллимон диққати зиёд диҳам”.
Баъд аз муддати кӯтоҳ устодаш ӯро ба олимпиадаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ ҷалб намду ӯ бошад, бо неруи тоза ва матиниродагӣ ба олимпиадаҳои сатҳи ҷаҳонӣ роҳ ёфт: “Аз синфи 5 инҷониб дар чандин олимпиадаҳо иштирок намудам. Ҳангоме аввалин маротиба дар синфи 6 мехондам, дар олимпиадаи фосилавӣ аз фанни математика иштирок карда, сазовори ҷойи чорум гардидам. Аз ҳамон лаҳза иштироки худро дар олимпиадаҳои дохилӣ ва байналмилалӣ идома додам. Худи ҳамон сол моро ба Маркази ҷумҳуриявии дарёфт ва рушди истеъдодҳо барои иштирок дар даври интихобӣ даъват намуданд. Дар он ҷо рақобат ниҳоят шадид буд. Бо вуҷуди ин ман кӯшиш намудам дар даври интихобӣ ғолиб оям. Чунки шахси ғолибомада ҳамчун иштирокчии олимпиада дар дастаи мунтахаби Тоҷикистон ба Ҳиндустон раҳсипор мегардид. Хушбахтона, ғолиб гардида, аввалин маротиба ба хориҷа сафар намудам. Олимпиадаи “IMSО” дар ҷаҳон олимпиадаи машҳур буда, дараҷаи баргузории он дар сатҳи олӣ аст. Дар он хонандагони зиёда аз 40 давлати дунё бо теъдоди 500 нафар иштирок доштанд. Аз Тоҷикистон дар ин олимпиада 20 нафар иштирок намуданд. Хушбахтона, тавонистам миёни ин қадар иштирокчӣ мақоми сеюмро ишғол намоям”.
Номбурда дар олимпиадаҳои зиёди байналмилалӣ иштирок намуда, дар 13 тои он ғолибиятро ба даст овардааст.
Бурхвалӣ аз ҳар як олимпиадаи иштирокнамудааш ба хубӣ ёдоварӣ намуда, ифтихор аз он дорад, ки заррае саҳми худро барои шинохти Тоҷикистон дар саросари ҷаҳон гузоштааст.
“Баъд аз оне, ки дар аввалин олимпиадаи байналмилалӣ иштирок доштам, тақрибан 6 моҳ пас барои иштирок дар Олимпиадаи “IMSO”, ки дар Сингапур баргузор мегардид, сафарбар шудам. Ин олимпиада миёни хонандагони то 13 -сола аз фанҳои дақиқ баргузор гардида буд. Яъне фанни математика ва сайнс (физика, химия, биология) дар олимпиадаи мазкур тими мунтахаби Тоҷикистон бо дастаҳои худ, ки 15 нафарро дар бар мегирифт, аз ду фан иштирок дошт. Дар он олимпиада низ бо кӯшиши зиёд мақоми сеюмро сазовор гардидам. Ҳамин тавр, иштироки ман дар дигар олимпиадаҳои байналмилалӣ шурӯъ гардид”, - гуфт ӯ.
Иштирок дар олимпиада барои Бурхвалӣ дари муваффақият ва ояндаи дурахшонро боз намудааст. Аз нигоҳи ӯ иштирок дар олимпиада ҷаҳонбинии касро васеъ менамояд ва барои равнақи қувваи зеҳнӣ ва тафаккури шахс заминаи мусоид мегардад. “Зеро мо иштироккунандагон ҳангоми ба ватанамон омадан, ҳатман тасаввуроти худро ба ҳамсолону наздикон қисса мекунем ва шояд нафаре пайдо гардида, ба он ҷо сафар намояд ё инки завқи иштирок дар олимпиадаро кунад. Инчунин ҳангоми иштирок дар олимпиадаҳои байналмилалӣ бо намояндагони дигар халқу миллатҳо шинос шуда, фарҳанг ва тамаддуни дигар халқу миллатҳоро то андозае меомӯзем”, -мегуяд, қаҳрамони мо.
Новобаста аз оне ки Бурхвалӣ вақти зиёди худро ба омӯхтани фанни математика сарф менамояд, инчунин ба дигар фанҳо низ вақти худро ҷудо намуда, диққати махсус медиҳад. Чуноне, ки ӯ мегӯяд: “Ба адабиёт ва забони англисӣ майли зиёд дорам. Дар баробари ҳалли мисолу масъалаҳои математикӣ, хондани китобҳои бадеӣ низ шуғли дӯстдоштаам мебошад. То ин лаҳза шумораи зиёди китобҳои бадеиро мутолиа кардаам”.
Умед бар он дорем, ки сафи чунин наврасон зиёд гардида, Парчами кишварро дар арсаи байналмилалӣ партавфишон менамоянд.
Эзоҳи худро нависед