ҶОМЕА
Шанбе 20 Июл 2024 03:22
10458

Ба озмуни “РАИЯТПАРВАР”

Як рӯзи моҳи апрели соли 1997. Як рӯзи офтобии фасли баҳор. Як рӯзи пурнишоту баёдмонданӣ. Як рӯзи таърихӣ, ки дар сафҳаи таърихи замони соҳибистиқлолии миллат бо ҳарфҳои заррин сабт шудааст.

Хола.jpg

Оре, он рӯзро метавон рӯзи таърихӣ номид. Чун Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нахустин вохӯрии худро бо фаъолзанони кишвар таъин намуданд. Ва қарор буд аз вазъи занҳо дар он замони ба қавле пуртаҳлукаю начандон ором гуфта шавад, қарор буд аз ҳолу аҳволашон пурсида шавад, қарор буд андешаву афкор, таклифу дархосташон шунидаву пазируфта шавад, қарор буд заҳматҳояшон қадр шавад, қарор буд меҳрномае нисорашон шавад, қарор буд тасмимҳое бо ширкати эшон барои рушди минбаъдаи давлату миллат гирифта шавад...

Бешак, он вохӯрӣ, он дидор, он суҳбатҳои гарму самимӣ миёни Сарвари давлат ва занони кишвар дар лавҳи хотири иштирокчиёнаш барои ҳамешагӣ нақш бастааст.

САФАР БА ПОЙТАХТ

Туҳфа Умарова, ки он замон масъулияти мудири бахши кор бо занон ва оилаи ноҳияи Тоҷикободро ба уҳда дошт, бо гузашти зиёда аз 27 сол имрӯз низ бо ҳаяҷони хос ба ёд меорад он рӯзро, он лаҳзаҳои фараҳбахшро. Ӯ даъватшуда буд ба ин мулоқот ҳамчун намояндаи фаъолзанони ноҳияи Тоҷикобод, яке аз ноҳияҳои дурдасти кӯҳистон, ки ҳанӯз аз хатару маҳрумиятҳои ҷанги бародаркуши шаҳрвандӣ озод нашуда буду садои тир аз ҳар гӯшае ба гӯш мерасид. Туҳфа Умарова аз шумори садҳо модарони дилреше буд, ки соле қабл ҷасади беҷони писари дилбандашро ғарқи хун ба оғӯшаш гузоштанд ва аз шодию нишот барои якумра маҳрумаш сохтанд.

Мавриди зикр аст, ки он солҳо ба пойтахти кишвар сафар кардани як зан, он ҳам як зани фаъ-олу корманди давлатӣ, хеле хатар эҷод менамуд ба ҷони на танҳо худи ӯ, балки наздикону ҳаммаслаконаш. Чун он замон дар ноҳияи Тоҷикобод, мисли дигар минтақаҳои даргири кишвар, ҳанӯз осори ҷанги шаҳрвандӣ боқӣ буду захмҳои он тоза. Ҳанӯз ҳамсоя аз ҳамсоя ҳарос дошту бародар ба бародар кина. Ҳанӯз мардум ба якдигар бо чашми шубҳа менигарист. Ҳанӯз эътимод фирорӣ буд аз қалбҳову ҳарос ҷойгузини он. Ҳанӯз дар ҷодаҳо тарсу ваҳшат сукунат дошт. Ҳанӯз ба машом бӯи хун мерасид. Ҳанӯз ашки модарон хушк нашудаву захмҳои ҳамсарону хоҳарон хуншор буд.

Дар ана ҳамин гуна шароиту замони пурмоҷаро Туҳфа Умарова ҳамроҳ бо чанд зани боҷасорати ноҳия роҳ пеш гирифт ба пойтахти кишвар, ба рағми чанд тан нотавонбинони бадхоҳ, ки ҳатто борҳо мавриди таҳдиду таҳқир ва сарзанишу тавҳинаш қарор дода буданд, саъй менамуд собит созад садоқату ҷонибдориашро аз давлат ва Ҳукумати кишвар ва сиёсати пешгирифтаи Сарвари маҳбуби тоҷикон.

ТАСМИМ

Ва инак, дар толори Қасри опера ва балети ба номи Садриддин Айнии пойтахт Туҳфа Умарова дар қатори даҳҳо занону бонувон шунавандаи суханҳои пурмеҳру таъкиду тавсияҳои оқилонаи Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон буд. Як муддати муайяне, ки Сарвари давлат рӯ ба рӯ бо занону бонувон, мисли аъзои як хонавода, ба яке модару ба дигаре хоҳар гуфта муроҷиат мекарду суханронӣ менамуд, Туҳфа Умарова тасмим гирифт, ки ӯ низ аз рӯзгори зани кӯҳистон каме хоҳад гуфт. Чун суханҳои пур аз меҳру самимияти Президенти кишвар ба қалбаш асар кардаву водораш намуда буд ба ибрози андеша.

Хуб дарк мекард, ки дар толори боҳашамату барҳаво, дар ҳузури Сарвари тоҷикон, ки мақоми пешвоияш аз чеҳрааш ҳувайдо буд, миёни даҳҳо занони мансабдору садҳо бонувони фаъоли кишвар, ки аз тамоми гӯшаву канори мамлакат ҷамъ омадаву гӯш ба ҳар як ҳарфу ҳиҷо ва тасмимоти судманд дода буданд, ба минбар баромадану ба даст гирифтани риштаи сухан чи заҳмату машаққат, тавону қудрат ва ҷасорату ҷуръати баланд-ро тақозо менамояд. Аммо бо вуҷуди ин тасмим гирифт, ки ҳарф хоҳад зад, чун гӯши суханшунав дошт, тасмим гирифт, ки дарди дил хоҳад кард, чун роздону розшунав дошт, тасмим гирифт, ки ба рағми бадхоҳони миллат, ки дар симои муҷоҳидин зери ниқоби ислом даст ба қатлу ғорати насли боҳушу боидроки миллат мезаданду ҳаргиз ворастагии як занро намехостанд, садо баланд хоҳад кард, чун такягоҳи боэътимоде дошт дар симои раҳбари ҷавони хирадманд, маҳбуби дили пиру барнои кишвар Эмомалӣ Раҳмон.

Баромади ӯ дар нақшаи суханронии фаъолзанҳои дар толор ҳузурдошта ҷой надошт. Баъди анҷоми суханрониҳои иштирокчиёни вохӯрӣ, Сарвари кишвар ба толор рӯ овардаву аз ҳозирин суол карданд: “Боз кӣ сухан гуфтан мехоҳад? Чӣ гуфтаниҳо доред? Марҳамат, ман ҳозирам ба ҳама дарди дили шумо гӯш бидиҳам”.

Кадом як қувваи дарунӣ таҳрик дод апаи Туҳфаро барои ибрози андеша. Ва якбора аз ҷой бархост. Ҷамъ намуд ҳама неруи худ ва бо қатъият дар толори сокиту хомӯш қадам гузошт сӯи минбар, минбаре, ки на ҳар кас ҷуръати паси он истодану сухан карданро дошт, вижа дар ҳузури Президенти кишвар. Масофаи миёни нишастгоҳу минбар фарсахҳо буд барояш ва тӯл мекашид лаҳзаҳои ҳаяҷонбахши наздик шудан ба он.

Инак, дар фазои сокиту ороми толор танҳо садои қадаммонии як нафар шунида мешуд. Ва ҳамнаво шуд садои гомҳояш бо таппиши қалбаш ва садҳо чашм дӯхта шуд ба сӯяш.

МИНБАР

Ғайричашмдошти ҳама як зани деҳотӣ, бо сурату симо ва сарулибоси одии тоҷикона омад болои минбар ва хеле ҷиддиву дилпурона сухан оғоз кард. Сухан оғоз кард аз раиятпарварию сулҳхоҳӣ, аз додгустарию додхоҳӣ, аз маҳбуби дилҳо ва азизи хонадони ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ гаштани Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.

- Нахуст салому паёми занони як минтақаи дуру ҷангзадаи кишвар, ноҳияи Тоҷикободро ба шумо, Сарвари давлат ва сокинони пойтахт мерасонам, - бо ҳаяҷони зиёд изҳор дошт Туҳфа Умарова. - Мо, занони кӯҳистон, бо вуҷуди он ки маҳрумиятҳои зиёде дидаву рӯзгори сангине дорем, ба шумо, сарвари ғамхору меҳрубон ва раиятпарварамон умеди калон бастаем. Мо дар симои шумо наҷотбахшу пушту паноҳи худро мебинем. Гарчанде имрӯз занҳои кӯҳистон чандон имкони таҳсил надоранд, аммо ҳамагӣ дар саҳро баробари мардон заҳмат мекашанд, то фарзандонашон азоби гуруснагӣ накашанд. Аз забони ин занҳо, ки аксар ҳақиру нотавонашон мешуморанд, иброз медорам, ки мо, занони кӯҳистон ҳанӯз ҳастем, мо зиндаем, мо бо шумоем! Ва бо сарваре чун шумо ҳаргиз худро ҳақиру нотавон ва бекасу бепаноҳ нахоҳем пиндошт! Умедворем ва боварии комил дорем, ки шумо низ моро фаромӯш намекунед...

ОХИРИН УМЕДИ УМЕДВОРОН

Ва чунин ҳам шуд. Ӯ шуд пушту паноҳи на танҳо занҳои як минтақаи кӯҳистон, балки тамоми Тоҷикистон. Ӯ шуд малҳами захмҳои модарони мотамзадаву саргардон. Ӯ шуд давои дарди модарони фарзандгумкардаву нолон. Ӯ шуд тасаллобахши дили хастаи занҳои бепарастору бедармон. Ӯ шуд фариштаи наҷоти занҳои муҳтоҷу дармондаву нотавон. Ӯ шуд рӯшаноии хонадони дар зулмоти ваҳшату нокомӣ ғарқшудаи сокинон. Ӯ шуд гармии кулбаҳои сарди модарону хоҳарон. Ӯ шуд охирин умеди он умедворон.

- Дидани симояш, шунидани суханҳои руҳнавозаш, дастгириву пуштибониаш умеди нав бахшид ба мо, модарони деҳот. Ӯ собит сохт, ки диле дорад бузургу бекина, дунёяш саршор аст аз бедориву руъёҳо, каломи шаҳдбору маъниофараш ба дидаҳо нуру ба дилҳо сурур мебахшад, - мегӯяд Туҳфа Умарова.

“МО ҲАСТЕМ, МО ЗИНДАЕМ!”

Ин суханҳои пурҳаяҷони Туҳфа Умарова, ки он замон бо як ҷасорати хоса садо дода буд, муддатҳо вирди забони мардуми соҳибзавқу соҳибидроки кишварамон гашта буд. Мардум аз ҷасорати бемисли ин зан сухан гуфтаву таҳсинаш мехонданд. Он рӯзҳоро Туҳфа Умарова чунин ба ёд меорад: “Баъди аз ҷаласа берун шудан худро хеле сабук ва болидаруҳ эҳсос мекардам, чун дидам, ки Сарвари ҷавони мо, ки то ин замон симояшро танҳо аз телевизион медидем, як ҷавонмарди одиву хоксору хеле самимиву заминӣ будааст. Замоне, ки Президенти кишвар вориди толор шуд, ҳама якбора аз ҷой бархос-таву беихтиёру бомаром кафкӯбӣ мекарданд. Мисли афсуншудаҳо чашм наканда аз чеҳраи меҳрбори сарвари худ каф мекӯфтанду каф мекӯфтанд…

Ҳар як калому ҳар як суханаш ҳикмат дошт, ҳар каломашро беғаразонаву содаву самимӣ ба забон меоварду як навъ ҷазобият дар симову садояш ба мушоҳида мерасид. Муддати тақрибан як соат, ки суханронӣ намуд, дар толор ба қавле агар пашша пар мезад, садояш шунида мешуд. Ҳамагон афсуншудаҳоеро мемонданд, ки қаблан аз афсонаҳо мешунидему дар китобҳо мехондем”.

“МАН БО ШУМОЯМ!”

Суханҳои тасаллобахшу руҳ-навози Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки баъди суханрониҳои Туҳфа Умарова садо доданд, то имрӯз дар лавҳи хотираш нақш бастаанду ба ёд оварданашон табъашро болида ва неруву тавонашро зиёда мегардонад. “Ман шуморо дарк мекунам, апаи азиз, ман ҳамеша бо шумоям, то имкон дорам, барои беҳбудии рӯзгори шумо, занону бонувони кишвар, талош мекунам”, - гуфта буданд Президенти кишвар.

- То ҳол он суханҳои меҳрбори Президенти маҳбубамон дар гӯшам садо медиҳанд, - ба ёд меорад Туҳфа Умарова. – Аз ҷумла, Эмомалӣ Раҳмон чунин таъкид намуданд: “Давлате, ки нисбат ба модар, ин сарчашмаи ҳаёт барои насли инсонӣ, бепарво бошад, ояндаи худро аз даст медиҳад. Маҳз бо ҳалли масъалаи мақоми зан дар ҷомеа мо метавонем ҷомеаи устувор, боадолат ва тараққикардаро бунёд кунем.

Ин суханҳои самимии Президенти ҷавонамон моро ба зиндагӣ дилгарму ба оянда умедвортар сохт. Ӯ пояҳои асосии таҳкими давлатдориро дар ваҳдату якдилӣ ва муттаҳидии халқ маънидод намуда, гуфта буд: “Беҳбудии зиндагӣ ва пойдор шудани сулҳу салоҳ пеш аз ҳама ба ваҳдати миллӣ вобаста аст. Танҳо ваҳдати миллӣ, дӯстию бародарии тамоми сокинони кишвар ҳама мушкилотро аз байн мебарад”.

Ҳамчунин, Президенти кишварамон дар мавриди ҳалли якчанд мушкилоти асосии ҷомеа, аз ҷумла аз байн бурдани мушкили таъминоти маводи ғизоӣ, кам кардани шумораи ҷинояту ҷинояткорӣ миёни ҷавонону наврасон, пурра ба таҳсил фаро гирифтани духтарони деҳот ва соҳибкасбу соҳибмаърифат гардонидани онҳо саҳми занони фаъоли минтақаҳоро муҳим арзёбӣ намуда, таъкид намуданд, ки дар хомӯш кардани оташи ҷанги шаҳрвандӣ низ саҳми занони мамлакатамон хеле бориз буд. Сарвари давлат таъкид намуданд, ки “дар музокироти миёни тоҷикон, гарчанде берун аз кишвар, дар минтақаҳои амнтар сурат мегирифтанд, занони кишвар бетараф набуда, бо муроҷиатномаҳо, мактубҳо мардумро ба ваҳдату якдилӣ, муттаҳидӣ даъват мекарданд. Рости гап, ҳамин ҷаҳду талошҳои занони ҷумҳурӣ умеду боварии маро ҳамчун Президенти мамлакат дар роҳи расидан ба оштии миллӣ, таъмини ваҳдату якдилии тамоми мардуми Тоҷикистон қавитару устувортар гардонид”.

БАЪДАН...

Баъдан як муддати муайян он суханрониҳо дар ин мулоқоти хотирмон, ки тавассути воситаҳои ахбори омма манзури сокинони кишвар гардонида шуд, вирди забонҳо буду ҳамагон аз таваҷҷуҳи хосаи Сарвари давлат ба Зан-Модар ва мақоми зан дар ҷомеа изҳори қаноатмандӣ мекарданд.

Баъдан борҳо Сарвари давлат ба ноҳияи Тоҷикобод, ин ноҳияи дурдасти кӯҳистон, сафарҳои корӣ анҷом доданду аз файзи қудумашон ҳар бор гӯшае аз ин диёри зебоманзар ободу зебо ва табдил ба чаманистон мегашт.

Баъдан борҳо Туҳфа Умарова ба ҳайси яке аз занҳои иззатманду соҳибобрӯи диёр шарафёб гардид ба вохӯриву суҳбатҳо бо Президенти маҳбуби кишвар. Ва ҳар маротиба бо шукргузорӣ аз афзалиятҳои сиёсати пешгирифтаи Сарвари давлат мегуфт, аз дастгириҳои рӯзафзуни Президенти мамлакат мегуфт, аз вафо ба ваъдаҳову иҷрои рисолати азалии Пешвои хирадманди тоҷикон мегуфт, аз баланд шудани мақому манзалати зан мегуфт. Бе ҳеҷ муболиға, бе ҳеҷ риё, бе ҳеҷ зиёдаравӣ, бе ҳеҷ муҳобот. Чун ҳама пеши назари омма аён буд ва фидокориҳои Сарвари кишварро ҳоҷат ба баёне низ набуд ба ҷуз аз шукргузориву изҳори садоқатмандӣ.

Баъдан, ҳар боре, ки Президенти кишвар ба ноҳияи Тоҷикобод ташриф меовард, дар шафаташ ҳамчун намояндаи фаъолзанҳои ноҳия Туҳфа Умарова қадам мезад. Ва ҳар бор вазъи кору фаъолият, таҳсилу фароғат ва мушкилу норасоии ин қишри ҷомеаро Сарвари давлат аз ӯ мепурсиданд.

Дар яке аз сафарҳои кориашон ба ноҳияи Тоҷикобод Президенти мамлакат аз Туҳфа Умарова доир ба вазъи кишти картошка суол карданд, ки ғайричашмдошти ҳозирин буд. Он замон низ чун дафъаҳои қаблӣ Туҳфа Умарова бо қатъият ва дилпурӣ иттилоъ дод, ки бо заҳмати софдилона ва шабонарӯзии кишоварзон ва сокинони ноҳия ҳосили картошка нисбат ба солҳои пешин даҳчанд зиёд шудааст. Сипас Сарвари давлат аз заминҳои кишти картошка дидан намуда, ба дурустии гуфтаҳои намояндаи хукумати ноҳия бори дигар мутмаин шуданд.

Бояд зикр кард, ки ноҳияи Тоҷикобод ноҳияи аграрӣ буда, ҳамасола ҳосили хеле зиёди картошка ва дигар зироатҳои хоҷагии халқро ба бозорҳои истеъмолии мамлакат дастрас менамояд. Маҳсулоти кишоварзии ин ноҳия аз маҳсулоти серталабот ва серхаридор дар бозорҳои дохил ва хориҷи кишвар маҳсуб меёбад.

Ҳамчунин, бо дастгирии бевоситаи Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон даҳҳо занону духтароне, ки тавассути Квотаи президентӣ ва дастгириҳои рӯзафзуни Пешвои миллат дар донишгоҳҳои гуногун таҳсил кардаву соҳибилму соҳибмаърифат гаштаанд, дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ноҳия фаъолияти пурсамар доранд.

Айни ҳол Туҳфа Умарова ба синни 79 қадам ниҳодаву даврони пирӣ меронад. Ӯ аз зумраи занони бонуфузи ҷомеаи мост, ки фаъолияту рӯзгораш барои насли ҷавони имрӯз намунаи ибрат аст. Шогирдони зиёдеро ба пайроҳаи кору зиндагӣ раҳнамун сохтааст, ки имрӯз мояи ифтихораш ҳастанд. Барояшон соатҳо аз фидокориҳои Президенти кишвар, қаҳрамони Тоҷикистон, қисса мекунад ва ҳар бор ҳам даст ба дуо бардоштаву бо шукргузорӣ аз ваҳдату сулҳу салоҳи тоҷикон таманнои солимии Сарвари кишвар мекунад.

Шаҳло ЭШОНОВА, "ҶТ"

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм