ҶОМЕА
Якшанбе 08 Сентябр 2024 04:42
![861](/upload/iblock/9f0/%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%B8-%D0%B1%D0%B0%D1%91%D0%BD.jpg)
Ҳар сол 3-юми май ҳамчун рӯзи матбуоти озод қайд мегардад.
Машғул шудан ба фаъолияти рӯзноманигорӣ ва ҳақиқатро баён кардан ҷурм не, шараф аст. (аз саҳифаи “twitter”-и Вазири умури хориҷаи ИМА, Ҷон Керри)
Чанд соли охир ҷомеаи рӯзноманигорӣ дар минтақаи Осиёи Марказӣ ба мушкилоти зиёди моддиву маънавӣ рӯ ба рӯст. Ҳабсу зиндонӣ шудани хабарнигорон, интиқоди шидид аз фаъолияти онҳо ва айбдоркуниҳои беасос қариб ки домангири журналистони бисёре аз кишварҳои шӯравии собиқ аст. Интиқоди журналистон аз камбудиҳои ҷамъият чандон хуш пазируфта намешавад, балки бештари маврид бар зарари худи онҳо анҷом меёбад. Вале бояд дар назар дошт, ки рушди ҷамъият ва пешрафти соҳаҳои он бе журналистикаи озод имконпазир нест. “Оинаи ҷамъият” пайваста бояд ҳусну каммбуди онро инъикос карда истад. Вагарна чунин вонамуд кардан, ки ҳама ҷо гулистон аст, хубӣ намеорад.
Интиқоди зиёд шудани фаъолияти рӯзноманигорон ба ёд ҳамон рассоми ҷавонро меорад:
Устоди расм баъд аз он ки шогирдаш курси рассомиро хатм мекунад, ба ӯ фотиҳа дода, мегӯяд:
- Ҳоло охирин расми кашидаатро дар ҷои аз ҳама серодами шаҳр биовез. Назди расм қалами сурх гузор ва чунин як навиштаеро ҳам насб кун: “Аз шумо эҳтиромона хоҳиш мекунам, ҳар ҷои расм, ки бароятон писанд наомад, хат занед.
Пас аз чанд рӯз, вақте рассоми ҷавон ба дидани расми овехтааш меравад, мебинад, ки тамоми расм суп-сурх аст. Ҷавон бо дили ғамгин назди устодаш меояд. Устод маслиҳат медиҳад, ки ғамгин нашуда, расмкаширо идома диҳад. Рассоми ҷавон ҳамон расмро аз сари нав мекашад. Ин навбат устод маслиҳат медиҳад, ки расмро бурда дар ҳамон макони серодам овезад. Вале мегӯяд, ки ин дафъа дар назди расм рангҳои гуногун ва чанд мӯқалами рангмолӣ ҳам гузошта, навиштаеро бо ин мазмун насб кунад: “Хоҳиш мекунам, ҳар он ҷои расмро, ки бароятон маъқул нест, аз сари нав бикашед”.
Ҷавон фармудаи устодашро айнан иҷро мекунад ва баъди чанд рӯз рафта мебинад, ки расм ҳамон тавре, ки буд, истодааст, дар рӯи он ягон хате ҳам наменамояд. Хурсанд шуда, назди устодаш меояд.
- Бори аввал чун ба инсонҳо фурсат додӣ, кори туро бераҳмона танқид карданд, - мегӯяд рассоми таҷрибадор. - Ҳатто онҳое ҳам, ки дар умрашон боре расм накашидаанд, расматро сиёҳ карданд. Дафъаи дуюм аз онҳо хостӣ, ки кори мусбат ва созанда анҷом диҳанд, вале касе ба ин ҷуръат накард. Чунки созанда будан таълим ва вақт мехоҳад...
...Журналистон ҳам дар навбати худ вазифадоранд, бо дили пок кор кунанд. Хизмати онҳо тавассути қаламашон сурат мегирад ва ин хизмат бояд беғаразона ва ба нафъи миллату давлат бошад. Давлат ҳам дар навбати худ бояд барои рушди журналистикаи озод шароит фароҳам орад. Чаро ки дар ҳамбастагӣ метавон муваффақ шуд ва ба пешрафтҳои бештаре ноил гардид.
Машғул шудан ба фаъолияти рӯзноманигорӣ ва ҳақиқатро баён кардан ҷурм не, шараф аст. (аз саҳифаи “twitter”-и Вазири умури хориҷаи ИМА, Ҷон Керри)
Чанд соли охир ҷомеаи рӯзноманигорӣ дар минтақаи Осиёи Марказӣ ба мушкилоти зиёди моддиву маънавӣ рӯ ба рӯст. Ҳабсу зиндонӣ шудани хабарнигорон, интиқоди шидид аз фаъолияти онҳо ва айбдоркуниҳои беасос қариб ки домангири журналистони бисёре аз кишварҳои шӯравии собиқ аст. Интиқоди журналистон аз камбудиҳои ҷамъият чандон хуш пазируфта намешавад, балки бештари маврид бар зарари худи онҳо анҷом меёбад. Вале бояд дар назар дошт, ки рушди ҷамъият ва пешрафти соҳаҳои он бе журналистикаи озод имконпазир нест. “Оинаи ҷамъият” пайваста бояд ҳусну каммбуди онро инъикос карда истад. Вагарна чунин вонамуд кардан, ки ҳама ҷо гулистон аст, хубӣ намеорад.
Интиқоди зиёд шудани фаъолияти рӯзноманигорон ба ёд ҳамон рассоми ҷавонро меорад:
Устоди расм баъд аз он ки шогирдаш курси рассомиро хатм мекунад, ба ӯ фотиҳа дода, мегӯяд:
- Ҳоло охирин расми кашидаатро дар ҷои аз ҳама серодами шаҳр биовез. Назди расм қалами сурх гузор ва чунин як навиштаеро ҳам насб кун: “Аз шумо эҳтиромона хоҳиш мекунам, ҳар ҷои расм, ки бароятон писанд наомад, хат занед.
Пас аз чанд рӯз, вақте рассоми ҷавон ба дидани расми овехтааш меравад, мебинад, ки тамоми расм суп-сурх аст. Ҷавон бо дили ғамгин назди устодаш меояд. Устод маслиҳат медиҳад, ки ғамгин нашуда, расмкаширо идома диҳад. Рассоми ҷавон ҳамон расмро аз сари нав мекашад. Ин навбат устод маслиҳат медиҳад, ки расмро бурда дар ҳамон макони серодам овезад. Вале мегӯяд, ки ин дафъа дар назди расм рангҳои гуногун ва чанд мӯқалами рангмолӣ ҳам гузошта, навиштаеро бо ин мазмун насб кунад: “Хоҳиш мекунам, ҳар он ҷои расмро, ки бароятон маъқул нест, аз сари нав бикашед”.
Ҷавон фармудаи устодашро айнан иҷро мекунад ва баъди чанд рӯз рафта мебинад, ки расм ҳамон тавре, ки буд, истодааст, дар рӯи он ягон хате ҳам наменамояд. Хурсанд шуда, назди устодаш меояд.
- Бори аввал чун ба инсонҳо фурсат додӣ, кори туро бераҳмона танқид карданд, - мегӯяд рассоми таҷрибадор. - Ҳатто онҳое ҳам, ки дар умрашон боре расм накашидаанд, расматро сиёҳ карданд. Дафъаи дуюм аз онҳо хостӣ, ки кори мусбат ва созанда анҷом диҳанд, вале касе ба ин ҷуръат накард. Чунки созанда будан таълим ва вақт мехоҳад...
...Журналистон ҳам дар навбати худ вазифадоранд, бо дили пок кор кунанд. Хизмати онҳо тавассути қаламашон сурат мегирад ва ин хизмат бояд беғаразона ва ба нафъи миллату давлат бошад. Давлат ҳам дар навбати худ бояд барои рушди журналистикаи озод шароит фароҳам орад. Чаро ки дар ҳамбастагӣ метавон муваффақ шуд ва ба пешрафтҳои бештаре ноил гардид.
Эзоҳи худро нависед