ҶОМЕА
Якшанбе 08 Сентябр 2024 04:47
![8533](/upload/iblock/862/%2B2.jpg)
Дар раванди ҷаҳонишавӣ ва ҷангҳои сарди иттилоотӣ воситаҳои ахбори омма нақши муҳим дошта, барои дастрасии ҷомеа ба иттилооти саҳеҳ ва саривақтӣ рисолати худро анҷом медиҳад. Бахусус, дар ин марҳилаи пуртазод шабакаҳои телевизионӣ бо пахши барномаҳои ҷолибу инсонмеҳварӣ ҷомеаи шаҳрвандиро ба роҳи рос-ту ҳифзи арзишҳои миллӣ раҳнамун месозанд. Яке аз чунин барномаҳои телевизионие, ки хусусияти таҳлилӣ-иттилоотӣ дошта, даҳ сол боз бо пайгирии масоили мубрами минтақа ва ҷаҳон дар фазои иттилоотии кишвар бидуни таъхир пахш мегардад, “Тоҷикистон ва ҷаҳон” аст.
“Тоҷикистон ва ҷаҳон” барномаест, ки дар муддати даҳ соли интишори худ бисёре аз ҳақиқатҳои норӯшани минтақаву ҷаҳонро равшанӣ афрӯхт. Дар арафаи даҳсолагии барномаи мазкур бо муаллифи барнома, Фатҳиддини Замон роҷеъ ба таҳия ва роҳандозӣ намудани барномаи мазкур суҳбате доштем, ки фишурдааш пешкаш мегардад.
- Роҳандозӣ намудани барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” чӣ зарурат дошт ва чаро маҳз чунин номгузорӣ шуд?
- Сабаби асосии номгузории барномаи таҳлилӣ-сиёсии “Тоҷикистон ва ҷаҳон” пеш аз ҳама ёдоварӣ аз номи Тоҷикистон дар фазои иттилоотии кишвар мебошад. Баъдан, кӯшиш намудем, ки тариқи барномаи мазкур миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ ва ҷаҳон мавқеи Ҷумҳурии Тоҷикистонро мушаххас намоем. Бо назардошти холигиҳо дар фазои иттилоотии кишвар аз 7-уми феврали соли 2012 барномаи таҳлилӣ-сиёсии “Тоҷикистон ва ҷаҳон” роҳандозӣ гардид. Шакли аслии барнома бидуни таъхир ҳар шоми сешанбе ва такрори он ҳафтае чанд маротиба аз шабакаи якуми телевизиони Тоҷикистон пешниҳоди бинанда мегардад. То ин муддат наздики 700 нашри барнома дар мавзӯъҳои сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сиёсати экологӣ, демография, таърих ва фарҳангу тамаддун, терроризму ифротгароӣ, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир, қочоқи инсон, муҳоҷирати дохилию байналмилалӣ ва дигар мавзӯъҳои мубрам пайгирӣ ва намоиш дода шудаанд.
- Дар ин муддат барномаи мазкур ҷиҳати расидан ба ҳадафҳои миллӣ то чӣ андоза саҳмгузор буд?
- Нақши ин барномаро давоми даҳ соли охир пурра дар расонаҳо ва афкори умуми кишвар мушоҳида менамоем, ки бисёриҳо ин барномаро пайгирӣ мекунанд. Дар тамоми муассисаҳои таҳсилоти миёнаю олии кишвар, шаҳру навоҳӣ ва ҷамоатҳо бахшҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” ба намоиш гузошта мешавад, ки мардум оид ба вазъияти Шарқи наздик, минтақаи Иттиҳоди Аврупо, Амрико ва Тоҷикистон огоҳӣ пайдо кунанд. Ин барнома баҳри боло бурдани афкори умум, рушди ҷаҳонбинии илмӣ ва худшиносии миллӣ саҳми назарраси худро гузоштааст.
- Чуноне огаҳ ҳастем, пайгирии мавзӯъҳо дар барномаи шумо маҳдуд набуда, самтҳои гуногунро дар бар мегирад. Чунин шаклгирии барнома пешниҳоди кӣ буд?
- Ин барнома дар асоси таҷриба ва омӯзиши барномаҳои таҳлилию сиёсии шабакаҳои бонуфузи ҷаҳонӣ ба вуҷуд омадааст. Чунин шаклгирии барнома пешниҳод ва идеяи банда мебошад. Имрӯз башарият ба иттилоот ниёз дорад ва иттилоот бояд тамоми зовияҳои ҳаёти инсониро дар бар гирад. Аз ин рӯ, мо метавонем, ки тамоми масъалаҳои марбут ба афкори умумии башарро, ки таъсири ҷиддӣ доранд, таҳия намуда, ба аҳолии кишвар пешниҳод созем, то онҳо иттилоъ гиранд, ки дар дунёи мутамаддин чӣ гуна омилҳо вуҷуд дорад.
- Кам нестанд барномаҳое, ки баъди чанд муддати пахш аз эфир нопадид мешаванд. Ба андешаи шумо асрори пойдории барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” дар чист?
- Журналистика майдони ҳарбу зарбе мебошад, ки инсон зери фишор қарор гирифта, зиёд рӯҳафтода мешавад. Дар журналистика муқобили фишорҳо мубориза бурда, ғолиб омадан, кори саҳл нест ва на ҳар рӯзноманигор метавонад дар ин роҳ муваффақ шавад. Бархе аз журналистони ҷавон ба душворӣ тоб наоварда, зуд ба кори дигар мегузаранд. Барои манфиатҳои миллӣ, ҳифзи истиқлолу озодӣ, ҳифзи якпорчагӣ ва хизмати софдилона ба Ватан ба тамоми мушкилиҳо сабр намудан лозим аст.
- Ҳар як барномаи телевизион, новобаста аз самти пахш, аудиторияи худро дошта, муаллиф барои ҷалб ва нигаҳдории тамошобин тамоми кӯшишҳоро равона месозад. Барои побарҷоии барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” Фатҳиддини Замон чӣ корҳоро ба анҷом расонид?
- Пеш аз ҳама мавзӯъҳое, ки дар барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” пайгирӣ мешаванд, диққатҷалбкунанда буда, шурӯъ аз кӯлоҳи барнома то бандубаст ва мусиқигузорию корҳои ороишӣ ба шакли муосиранд. Мо, таҳиягарони барнома, зиёд кӯшиш менамоем, ки маҳсули дастранҷи мо ба тамошобин писанд ояд. Дар барнома мавзӯъҳое пайгирӣ мешаванд, ки ба дарди ҷомеа мехӯранд ва марбут ба раванду падидаҳои ҷаҳони муосиранд. Аз қатлу куштори халқи бегуноҳ дар Ироқу Афғонистон то зуҳури терроризму ифротгароӣ дар барномаи мазкур ба таври возеҳ пешниҳод мегардад.
- Бо рӯзноманигорони телевизионҳои хориҷӣ ҳамкорӣ доред?
- Тӯли даҳ сол мешавад, ки бо журналистони бузургтарин расона ва телевизионҳои ҷаҳонӣ дӯстӣ ва ҳамкорӣ дорам. Аз ҷумла, телевизиони Ал-ҷазираи давлати Қатар, Ӯзбекистон-24, BBC-и Британияи Кабир ва Агентии хабарии Синхуаи Ҷумҳурии Мардумии Чин ҳамкории зич дорам.
- Дар яке аз мусоҳибаҳоятон қайд намудаед, ки ба ҳар давлате сафар намоед, на кам аз як барнома сабт мекунед. То ин муддат дар хориҷ аз кишвар чанд нашри барнома сабт кардаед ва бо кадом забонҳо тарҷума шуданд?
- Бахшҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” бо забонҳои русӣ, англисӣ ва арабӣ тарҷума шуда, ба сафоратхонаҳои Қатар, Малайзия, Туркия, Ҷопон, Федератсияи Русия ва давлатҳои Аврупо фиристода шудаанд. То ҳол миёни банда ва сафоратхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давлатҳои хориҷа ҳамкориҳо ба таври васеъ идома дорад. Дар кишварҳои хориҷа нашрҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон”-ро сабт намудем. Дар баъзе аз кишварҳо як нашр ва дар қисмати дигари онҳо ду се нашри барнома сабт гардид. Масалан, дар Штатҳои Муттаҳидаи Америка, Федератсияи Русия, Давлати Кувейт, Қатар, Аморати Муттаҳидаи Араб, Малайзия, Арабистони Саудӣ, Куриёи Ҷанубӣ, Ҷопон, Туркия, Қазоқистону Ӯзбекистон ва дигар кишварҳо барномаро бо дарназардошти ҳамкорӣ ва муносибатҳои Тоҷикистон бо ин давлатҳо таҳия менамоем. Таҳияи барномаҳо дар самти рушд ва таҳкими ҳамкориҳо бо давлатҳои болозикр метавонад, ки ба рушди дип-ломатияи Тоҷикистон гузорад
- Донишҷӯёну магистрантон роҷеъ ба барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” корҳои дипломию магистрӣ ва рисолаҳои илмӣ менависанд, оё навиштаҳои онҳо тамоми паҳлуҳои барномаро дар бар гирифтааст?
- Шояд дар оянда шавад, аммо то ҳол ягон мақолаи мукаммали илмиеро надидаам, ки тамоми бахшҳои барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон”-ро дар бар гирифта бошад. Аз бисёр донишгоҳу донишкадаҳо магистрантону донишҷӯён барои дастрасии сенарияҳои барнома барои навиштани корҳои курсӣ, дипломӣ ва магистрӣ зиёд муроҷиат менамоянд. Мо ба онҳо тамоми сенарияҳо ва маълумотҳоро оид ба барнома дастрас менамоем ва то имрӯз зиёда аз 40 мақолаю матолиб дар бораи барномаи мазкур дар рӯзнома ва маҷаллаҳои кишвар чоп шудааст.
- Дар соли 2022 чӣ нақшаҳо доред?
- Соли 2022 дар асоси дастуру супоришҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, мехоҳам дар асоси нақша-чорабиниҳои Ҳукумати мамлакат, сиёсати иттилоотии кишвар ҷиҳати муқовимати шадид нишон додан муқобили ҷангҳои иттилоотӣ алайҳи бадхоҳони миллати тоҷик, умуман барои муаррифии вазъият ва мавқеи ҷуғрофии Осиёи Марказӣ ва ҷаҳон саҳми худро гузорам. Инчунин, оид ба вазъи таҳдидовари имрӯзаи Афғонистон, падидаю равандҳои нав ва зуҳури ҳаракатҳои террористию ифротгароӣ дар кишварҳои ҷануби сарҳадҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил барномаҳо сабт намоем. Нақша дорем, ки дар пояи барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” лоиҳаи нави тоҷикони дунёро шурӯъ кунем.
“Тоҷикистон ва ҷаҳон” барномаест, ки дар муддати даҳ соли интишори худ бисёре аз ҳақиқатҳои норӯшани минтақаву ҷаҳонро равшанӣ афрӯхт. Дар арафаи даҳсолагии барномаи мазкур бо муаллифи барнома, Фатҳиддини Замон роҷеъ ба таҳия ва роҳандозӣ намудани барномаи мазкур суҳбате доштем, ки фишурдааш пешкаш мегардад.
- Роҳандозӣ намудани барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” чӣ зарурат дошт ва чаро маҳз чунин номгузорӣ шуд?
- Сабаби асосии номгузории барномаи таҳлилӣ-сиёсии “Тоҷикистон ва ҷаҳон” пеш аз ҳама ёдоварӣ аз номи Тоҷикистон дар фазои иттилоотии кишвар мебошад. Баъдан, кӯшиш намудем, ки тариқи барномаи мазкур миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ ва ҷаҳон мавқеи Ҷумҳурии Тоҷикистонро мушаххас намоем. Бо назардошти холигиҳо дар фазои иттилоотии кишвар аз 7-уми феврали соли 2012 барномаи таҳлилӣ-сиёсии “Тоҷикистон ва ҷаҳон” роҳандозӣ гардид. Шакли аслии барнома бидуни таъхир ҳар шоми сешанбе ва такрори он ҳафтае чанд маротиба аз шабакаи якуми телевизиони Тоҷикистон пешниҳоди бинанда мегардад. То ин муддат наздики 700 нашри барнома дар мавзӯъҳои сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сиёсати экологӣ, демография, таърих ва фарҳангу тамаддун, терроризму ифротгароӣ, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир, қочоқи инсон, муҳоҷирати дохилию байналмилалӣ ва дигар мавзӯъҳои мубрам пайгирӣ ва намоиш дода шудаанд.
- Дар ин муддат барномаи мазкур ҷиҳати расидан ба ҳадафҳои миллӣ то чӣ андоза саҳмгузор буд?
- Нақши ин барномаро давоми даҳ соли охир пурра дар расонаҳо ва афкори умуми кишвар мушоҳида менамоем, ки бисёриҳо ин барномаро пайгирӣ мекунанд. Дар тамоми муассисаҳои таҳсилоти миёнаю олии кишвар, шаҳру навоҳӣ ва ҷамоатҳо бахшҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” ба намоиш гузошта мешавад, ки мардум оид ба вазъияти Шарқи наздик, минтақаи Иттиҳоди Аврупо, Амрико ва Тоҷикистон огоҳӣ пайдо кунанд. Ин барнома баҳри боло бурдани афкори умум, рушди ҷаҳонбинии илмӣ ва худшиносии миллӣ саҳми назарраси худро гузоштааст.
- Чуноне огаҳ ҳастем, пайгирии мавзӯъҳо дар барномаи шумо маҳдуд набуда, самтҳои гуногунро дар бар мегирад. Чунин шаклгирии барнома пешниҳоди кӣ буд?
- Ин барнома дар асоси таҷриба ва омӯзиши барномаҳои таҳлилию сиёсии шабакаҳои бонуфузи ҷаҳонӣ ба вуҷуд омадааст. Чунин шаклгирии барнома пешниҳод ва идеяи банда мебошад. Имрӯз башарият ба иттилоот ниёз дорад ва иттилоот бояд тамоми зовияҳои ҳаёти инсониро дар бар гирад. Аз ин рӯ, мо метавонем, ки тамоми масъалаҳои марбут ба афкори умумии башарро, ки таъсири ҷиддӣ доранд, таҳия намуда, ба аҳолии кишвар пешниҳод созем, то онҳо иттилоъ гиранд, ки дар дунёи мутамаддин чӣ гуна омилҳо вуҷуд дорад.
- Кам нестанд барномаҳое, ки баъди чанд муддати пахш аз эфир нопадид мешаванд. Ба андешаи шумо асрори пойдории барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” дар чист?
- Журналистика майдони ҳарбу зарбе мебошад, ки инсон зери фишор қарор гирифта, зиёд рӯҳафтода мешавад. Дар журналистика муқобили фишорҳо мубориза бурда, ғолиб омадан, кори саҳл нест ва на ҳар рӯзноманигор метавонад дар ин роҳ муваффақ шавад. Бархе аз журналистони ҷавон ба душворӣ тоб наоварда, зуд ба кори дигар мегузаранд. Барои манфиатҳои миллӣ, ҳифзи истиқлолу озодӣ, ҳифзи якпорчагӣ ва хизмати софдилона ба Ватан ба тамоми мушкилиҳо сабр намудан лозим аст.
- Ҳар як барномаи телевизион, новобаста аз самти пахш, аудиторияи худро дошта, муаллиф барои ҷалб ва нигаҳдории тамошобин тамоми кӯшишҳоро равона месозад. Барои побарҷоии барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” Фатҳиддини Замон чӣ корҳоро ба анҷом расонид?
- Пеш аз ҳама мавзӯъҳое, ки дар барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” пайгирӣ мешаванд, диққатҷалбкунанда буда, шурӯъ аз кӯлоҳи барнома то бандубаст ва мусиқигузорию корҳои ороишӣ ба шакли муосиранд. Мо, таҳиягарони барнома, зиёд кӯшиш менамоем, ки маҳсули дастранҷи мо ба тамошобин писанд ояд. Дар барнома мавзӯъҳое пайгирӣ мешаванд, ки ба дарди ҷомеа мехӯранд ва марбут ба раванду падидаҳои ҷаҳони муосиранд. Аз қатлу куштори халқи бегуноҳ дар Ироқу Афғонистон то зуҳури терроризму ифротгароӣ дар барномаи мазкур ба таври возеҳ пешниҳод мегардад.
- Бо рӯзноманигорони телевизионҳои хориҷӣ ҳамкорӣ доред?
- Тӯли даҳ сол мешавад, ки бо журналистони бузургтарин расона ва телевизионҳои ҷаҳонӣ дӯстӣ ва ҳамкорӣ дорам. Аз ҷумла, телевизиони Ал-ҷазираи давлати Қатар, Ӯзбекистон-24, BBC-и Британияи Кабир ва Агентии хабарии Синхуаи Ҷумҳурии Мардумии Чин ҳамкории зич дорам.
- Дар яке аз мусоҳибаҳоятон қайд намудаед, ки ба ҳар давлате сафар намоед, на кам аз як барнома сабт мекунед. То ин муддат дар хориҷ аз кишвар чанд нашри барнома сабт кардаед ва бо кадом забонҳо тарҷума шуданд?
- Бахшҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” бо забонҳои русӣ, англисӣ ва арабӣ тарҷума шуда, ба сафоратхонаҳои Қатар, Малайзия, Туркия, Ҷопон, Федератсияи Русия ва давлатҳои Аврупо фиристода шудаанд. То ҳол миёни банда ва сафоратхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давлатҳои хориҷа ҳамкориҳо ба таври васеъ идома дорад. Дар кишварҳои хориҷа нашрҳои зиёди барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон”-ро сабт намудем. Дар баъзе аз кишварҳо як нашр ва дар қисмати дигари онҳо ду се нашри барнома сабт гардид. Масалан, дар Штатҳои Муттаҳидаи Америка, Федератсияи Русия, Давлати Кувейт, Қатар, Аморати Муттаҳидаи Араб, Малайзия, Арабистони Саудӣ, Куриёи Ҷанубӣ, Ҷопон, Туркия, Қазоқистону Ӯзбекистон ва дигар кишварҳо барномаро бо дарназардошти ҳамкорӣ ва муносибатҳои Тоҷикистон бо ин давлатҳо таҳия менамоем. Таҳияи барномаҳо дар самти рушд ва таҳкими ҳамкориҳо бо давлатҳои болозикр метавонад, ки ба рушди дип-ломатияи Тоҷикистон гузорад
- Донишҷӯёну магистрантон роҷеъ ба барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” корҳои дипломию магистрӣ ва рисолаҳои илмӣ менависанд, оё навиштаҳои онҳо тамоми паҳлуҳои барномаро дар бар гирифтааст?
- Шояд дар оянда шавад, аммо то ҳол ягон мақолаи мукаммали илмиеро надидаам, ки тамоми бахшҳои барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон”-ро дар бар гирифта бошад. Аз бисёр донишгоҳу донишкадаҳо магистрантону донишҷӯён барои дастрасии сенарияҳои барнома барои навиштани корҳои курсӣ, дипломӣ ва магистрӣ зиёд муроҷиат менамоянд. Мо ба онҳо тамоми сенарияҳо ва маълумотҳоро оид ба барнома дастрас менамоем ва то имрӯз зиёда аз 40 мақолаю матолиб дар бораи барномаи мазкур дар рӯзнома ва маҷаллаҳои кишвар чоп шудааст.
- Дар соли 2022 чӣ нақшаҳо доред?
- Соли 2022 дар асоси дастуру супоришҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, мехоҳам дар асоси нақша-чорабиниҳои Ҳукумати мамлакат, сиёсати иттилоотии кишвар ҷиҳати муқовимати шадид нишон додан муқобили ҷангҳои иттилоотӣ алайҳи бадхоҳони миллати тоҷик, умуман барои муаррифии вазъият ва мавқеи ҷуғрофии Осиёи Марказӣ ва ҷаҳон саҳми худро гузорам. Инчунин, оид ба вазъи таҳдидовари имрӯзаи Афғонистон, падидаю равандҳои нав ва зуҳури ҳаракатҳои террористию ифротгароӣ дар кишварҳои ҷануби сарҳадҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил барномаҳо сабт намоем. Нақша дорем, ки дар пояи барномаи “Тоҷикистон ва ҷаҳон” лоиҳаи нави тоҷикони дунёро шурӯъ кунем.
Эзоҳи худро нависед