МАОРИФ ВА ИЛМ
Душанбе 11 Май 2026 08:19
Муъҷизаи бебаҳо, ганҷинаи сухан ва хазинаи илму дониш китоб мебошад. Ҳар як фард бояд аз ин муъҷизаи сеҳрнок самаранок истифода барад. Чун ба ҳамагон маълум аст, ки китоб сарчашмаи дарёи ақл, махзани фарҳанги миллӣ ва калиди дари сухан аст. Китоб барои хонанда бадро аз нек ва каҷро аз рост фарқ карданро меомӯзад. Ба ҳамин мақсад ду соли охир бо ибтикор ва дастгириҳои бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар кишвари мо озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” баргузор мегардад. Ин аст, ки сол то сол шумораи хонандагони китоб зиёд шуда истодааст.
Имсол низ чун солҳои қаблӣ фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз 5-уми феврал ба тавсиб расид. Дар асоси он аз 13 апрели соли равон бо қарори раиси шаҳри Душанбе озмуни навбатӣ барои тамоми сокинони шаҳри Душанбе оғоз гардид. Дар ин озмун шахсони болаёқат ва китобхону китобдӯст иштирок намуданд.
Дар даври шаҳрии озмуни мазкур аз чор ноҳияи пойтахт 174 нафар ғолибони даври дуюми озмун, аз ҷумла 109 нафар тарбиятгирандагону хонандагони муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ, 44 нафар донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ ва 21 нафар калонсолон ва намояндагони касбу кори гуногун иштирок варзида, дар доираи талаботҳои муқарраргардидаи озмун вобаста ба аз бар намудани осори назмию насрии адибони классик ва муосири тоҷик, адабиёти бачагона, адабиёти ҷаҳон, истеъдоди шоирӣ ва дигар мавзӯъҳои вобаста ба Тоҷикистон, дӯстиву бародарӣ, хайру эҳсонкорӣ, ишқи поки инсонӣ, тараннуми ваҳдат сулҳу субот маҳорат ва малакаи худро нишон доданд.
Яке аз иштирокчиёни озмун Самандарзода Парвина, донишҷӯи курси сеюми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, ки дар даври шаҳрии озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” ҷойи аввалро соҳиб шуд, таассуроти худро доир ба озмун гуфт: “Соли аввал аст, ки дар ин озмун иштирок мекунам ва хушбахтона бо мутолиаи 310 китоби насриву назмӣ ҷойи якумро гирифтам. Албатта, дар миёни ин қадар иштирокчиён, сазовори ҷойи якум шудан мушкил буд, аммо боз кӯшиш намудам, ки ҳамчун як китобхон дар миёни дигар довталабон муаррифӣ шавам. Имрӯз, ки ман ба даври ҷумҳуриявии озмун роҳхат гирифтам, кӯшиш мекунам, ки шумораи хониши китобҳоро зиёдтар намоям ва дар дарви ҷумҳуриявӣ низ ҷойи муайянро ишғол намоям. Барои ҷавонон ва насли наврас ҳаминро гуфтаниам, ки ҳамеша вақти худро бо китоб гузаронанд”.
Китобро дӯсти ҷонии одам мегӯянд. Барои дӯсти бовафо будан бо китоб бояд ҳамеша бо он дӯстӣ намуд, яъне ҳамеша китоб бояд хонд. Инсонҳо бо ҳамдигар солҳои зиёд дӯст шуда наметавонанд, аммо бо китоб бошад, як умр дӯст боқӣ хоҳанд монд.
Иштирокчии дигар бо номи Достзода Нозанин, донишҷӯ аз ноҳияи Ҳисор дӯсти ягонаи худро китоб мешуморад. Нозанин соли дуюм аст, ки дар озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” иштирок мекунад. Мутаассифона, соли гузашта, дар ин озмун ҷойи намоёнро ишғол накарда буд, аммо ба ҳамаи ин нигоҳ накарда, имсол дар озмун бо мутолиаи 64 китоби насрӣ ва 50 адад китоби назмӣ ҷойи дуюмро сазовор гардид. Ӯ мегӯяд, китобро дӯст дор, то дӯстат шавад.
“Бароям он муҳим набуд, ки ҷойи дуюмро ишғол намудам, муҳим он буд, ки як соли пурра аз китобхонӣ даст накашидам. Ҳамеша кӯшиш менамудам, ки вақти худро бо китоб гузаронам ва ҳамин тавр ҳам шуд. Шабу рӯз китоб мехондам, дарс тайёр мекардам. Хушҳолам, ки дар даври шаҳрии озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”, ки дар толори Муассисаи давлатии "Маркази кӯдакону наврасони шаҳри Душанбе" аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷамъбаст гардид, дар қатори 174 нафар ман низ ғолиб шудам. Бояд аз китобхонӣ даст накашам ва ҳамеша кӯшиш кунам, ки дар оянда шумораи китобҳои хондагиамро боз ҳам зиёдтар намоям”,-гуфт иштирокчии озмун Нозанин.
Дар озмуни мазкур мисли Нозанин довталабон дар бахшҳои озмун аз рӯи номинатсияҳои “Хондан ва аз ёд кардани осори адибони классики тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани осори адибони муосири тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани ашъори бачагона ва афсонаҳои халқи тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани осори адабиёти ҷаҳон” ва номинатсияи “шоирӣ” байни худ рақобат намуда, ба ҳайати ҳакамон истеъдоди худро муаррифӣ намуданд.
Рудобаи Мукарам, яке аз ҳайати ҳакамон дар ҷамъбасти озмун буд. Ӯ дар бораи озмуни мазкур чунин гуфт: “Озмун дар сатҳи хело баланд дар фазои ҳамдигарфаҳмӣ ва тантанаи хело бошукӯҳ гузаронида шуд. Боиси сарафрозӣ аст, ки имрӯз мардуми тоҷик ба китобхониву маърифатомӯзӣ шавқи беандоза доранд. Чуноне ки мо имсол шоҳиди ҳол гардидем, наврасон ва ҷавонони мо бо як шавқу майл ва омодагии комил ба озмун ҳозир шуданд, ки ин падидаи умедворкунанда як бори дигар аз хираду заковати халқи мо гӯвоҳӣ медиҳад. Ёдрас мешавам, ки даври шаҳрии озмун бо рақобати солими довталабон ҷамъбаст гардида, барои иштирок ба даври ҷумҳуриявии он 58 нафар аз рӯйи наминатсияҳои озмун роҳхат гирифтанд. Аз ҷумла, 12 нафар ҷойи якум, 27 нафар ҷойи дувум ва 19 нафар ҷойи сеюмро ишғол намуданд. Ва мо низ кӯшиш мекунем, ки беҳтаринҳои дӯстдорони китобро дар даври ҷумҳуриявӣ муайян кунем”.
Хулоса, яке аз шоистатарин иқдом ва амали солеҳи Ҳукумати Тоҷикистон ба вижа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин баргузор намудани озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” маҳсуб меёбад. Ин озмун дар такмил ва густариш додани завқи китобхонӣ ва маърифатнокии насли имрӯзу фардои кишвар ҳазорон паёмадҳои хушояндро эҷод мекунад.
Имсол низ чун солҳои қаблӣ фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз 5-уми феврал ба тавсиб расид. Дар асоси он аз 13 апрели соли равон бо қарори раиси шаҳри Душанбе озмуни навбатӣ барои тамоми сокинони шаҳри Душанбе оғоз гардид. Дар ин озмун шахсони болаёқат ва китобхону китобдӯст иштирок намуданд.
Дар даври шаҳрии озмуни мазкур аз чор ноҳияи пойтахт 174 нафар ғолибони даври дуюми озмун, аз ҷумла 109 нафар тарбиятгирандагону хонандагони муассисаҳои таҳсилоти томактабӣ ва миёнаи умумӣ, 44 нафар донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ ва 21 нафар калонсолон ва намояндагони касбу кори гуногун иштирок варзида, дар доираи талаботҳои муқарраргардидаи озмун вобаста ба аз бар намудани осори назмию насрии адибони классик ва муосири тоҷик, адабиёти бачагона, адабиёти ҷаҳон, истеъдоди шоирӣ ва дигар мавзӯъҳои вобаста ба Тоҷикистон, дӯстиву бародарӣ, хайру эҳсонкорӣ, ишқи поки инсонӣ, тараннуми ваҳдат сулҳу субот маҳорат ва малакаи худро нишон доданд.
Яке аз иштирокчиёни озмун Самандарзода Парвина, донишҷӯи курси сеюми Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, ки дар даври шаҳрии озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” ҷойи аввалро соҳиб шуд, таассуроти худро доир ба озмун гуфт: “Соли аввал аст, ки дар ин озмун иштирок мекунам ва хушбахтона бо мутолиаи 310 китоби насриву назмӣ ҷойи якумро гирифтам. Албатта, дар миёни ин қадар иштирокчиён, сазовори ҷойи якум шудан мушкил буд, аммо боз кӯшиш намудам, ки ҳамчун як китобхон дар миёни дигар довталабон муаррифӣ шавам. Имрӯз, ки ман ба даври ҷумҳуриявии озмун роҳхат гирифтам, кӯшиш мекунам, ки шумораи хониши китобҳоро зиёдтар намоям ва дар дарви ҷумҳуриявӣ низ ҷойи муайянро ишғол намоям. Барои ҷавонон ва насли наврас ҳаминро гуфтаниам, ки ҳамеша вақти худро бо китоб гузаронанд”.
Китобро дӯсти ҷонии одам мегӯянд. Барои дӯсти бовафо будан бо китоб бояд ҳамеша бо он дӯстӣ намуд, яъне ҳамеша китоб бояд хонд. Инсонҳо бо ҳамдигар солҳои зиёд дӯст шуда наметавонанд, аммо бо китоб бошад, як умр дӯст боқӣ хоҳанд монд.
Иштирокчии дигар бо номи Достзода Нозанин, донишҷӯ аз ноҳияи Ҳисор дӯсти ягонаи худро китоб мешуморад. Нозанин соли дуюм аст, ки дар озмуни “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” иштирок мекунад. Мутаассифона, соли гузашта, дар ин озмун ҷойи намоёнро ишғол накарда буд, аммо ба ҳамаи ин нигоҳ накарда, имсол дар озмун бо мутолиаи 64 китоби насрӣ ва 50 адад китоби назмӣ ҷойи дуюмро сазовор гардид. Ӯ мегӯяд, китобро дӯст дор, то дӯстат шавад.
“Бароям он муҳим набуд, ки ҷойи дуюмро ишғол намудам, муҳим он буд, ки як соли пурра аз китобхонӣ даст накашидам. Ҳамеша кӯшиш менамудам, ки вақти худро бо китоб гузаронам ва ҳамин тавр ҳам шуд. Шабу рӯз китоб мехондам, дарс тайёр мекардам. Хушҳолам, ки дар даври шаҳрии озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст”, ки дар толори Муассисаи давлатии "Маркази кӯдакону наврасони шаҳри Душанбе" аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ҷамъбаст гардид, дар қатори 174 нафар ман низ ғолиб шудам. Бояд аз китобхонӣ даст накашам ва ҳамеша кӯшиш кунам, ки дар оянда шумораи китобҳои хондагиамро боз ҳам зиёдтар намоям”,-гуфт иштирокчии озмун Нозанин.
Дар озмуни мазкур мисли Нозанин довталабон дар бахшҳои озмун аз рӯи номинатсияҳои “Хондан ва аз ёд кардани осори адибони классики тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани осори адибони муосири тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани ашъори бачагона ва афсонаҳои халқи тоҷик”, “Хондан ва аз ёд кардани осори адабиёти ҷаҳон” ва номинатсияи “шоирӣ” байни худ рақобат намуда, ба ҳайати ҳакамон истеъдоди худро муаррифӣ намуданд.
Рудобаи Мукарам, яке аз ҳайати ҳакамон дар ҷамъбасти озмун буд. Ӯ дар бораи озмуни мазкур чунин гуфт: “Озмун дар сатҳи хело баланд дар фазои ҳамдигарфаҳмӣ ва тантанаи хело бошукӯҳ гузаронида шуд. Боиси сарафрозӣ аст, ки имрӯз мардуми тоҷик ба китобхониву маърифатомӯзӣ шавқи беандоза доранд. Чуноне ки мо имсол шоҳиди ҳол гардидем, наврасон ва ҷавонони мо бо як шавқу майл ва омодагии комил ба озмун ҳозир шуданд, ки ин падидаи умедворкунанда як бори дигар аз хираду заковати халқи мо гӯвоҳӣ медиҳад. Ёдрас мешавам, ки даври шаҳрии озмун бо рақобати солими довталабон ҷамъбаст гардида, барои иштирок ба даври ҷумҳуриявии он 58 нафар аз рӯйи наминатсияҳои озмун роҳхат гирифтанд. Аз ҷумла, 12 нафар ҷойи якум, 27 нафар ҷойи дувум ва 19 нафар ҷойи сеюмро ишғол намуданд. Ва мо низ кӯшиш мекунем, ки беҳтаринҳои дӯстдорони китобро дар даври ҷумҳуриявӣ муайян кунем”.
Хулоса, яке аз шоистатарин иқдом ва амали солеҳи Ҳукумати Тоҷикистон ба вижа Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин баргузор намудани озмуни ҷумҳуриявии “Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст” маҳсуб меёбад. Ин озмун дар такмил ва густариш додани завқи китобхонӣ ва маърифатнокии насли имрӯзу фардои кишвар ҳазорон паёмадҳои хушояндро эҷод мекунад.














Эзоҳи худро нависед