ҶОМЕА
Душанбе 18 Май 2026 12:49
Табибону ҳамшираҳои шафқат бо дасту дилу нияти пок ба халқ хизмат мекунанд ва вазифаи худро бо масъулияти баланд иҷро намуда, шарафи касби пурифтихори хеш, яъне шифобахши дарди мардумро баланд мебардоранд.
Аз замонҳои дури таърих инсоният табибонро марҳами дарду таскинбахши дили беморон медонад. Гузаштагони мо мегуфтанд, ки табиб бояд чашмони уқоб, дастони чевар, ақли мор ва дили шер дошта бошад. Ҳамин аст, ки дар дарозои таърих инсоният ба табиб ҳамеша ҳам ниёз доштаву ҳам эҳтиромашро ба ҷо меовард. Ҳатто дар қавонини ҷанг ҳам омадааст, ки шиллик кардан ба сӯи табиб, новобаста аз кадом ҷониб буданаш, манъ аст. Табиб на танҳо беморро табобат мекунад, балки дар бисёр ҳолатҳо умед, оромӣ ва руҳбаландӣ мебахшад. Ӯ бо ҳар як бемор на ба чашми бемор, балки ба чашми инсон нигоҳ мекунад - инсоне, ки ба кумак, ғамхорӣ ва дилсӯзӣ ниёз дорад. Ба як ҷумла агар гӯем, табибӣ касби басо пурифтихор ва шарафмандест. Ҳамин чиз боис шудааст, ки ҳамеша талабгори ин пеша зиёд будаву ҳаст.
Мо дар ин навишта мехоҳем дар бораи Ато Собирзода - як табиби ҷавоне гӯем, ки бо донишу малакаи хоси худ натанҳо ба дарди беморон дармон мешавад, балки бо навовариву тадқиқотҳои пурсамари худ мушкили садҳо ҳамкасби худро ҳам осон кардааст.
Ӯ соли 2010 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуали ибни Синоро бо дипломи аъло хатм намуда, то соли 2012 дар кафедраи бемориҳои ҷарроҳии №1-и Донишгоҳ магистратураро дар самти ҷарроҳӣ гузашта, онро низ бо дипломи аъло ба анҷом расонидааст. Баъди хатми магистратура ба аспирантура дохил шуда, соли 2015 рисолаи илмииашро дар мавзӯи “Аломат, ташхис ва табобати ҷарроҳии эхинококкози зеридиафрагмавии ҷигар” пеш аз муҳлат дифоъ намуда, номзади илмҳои тиб гаштааст.
Дар давоми таҳсил дар аспирантура мутасаддии бахши ҷарроҳии “Ҷамъияти олимони ҷавон”-и Донишгоҳ буд. Иштирокчӣ ва маърӯзачии фаъоли конфронсҳои илмӣ-амалии соҳаи тандурустӣ мебошад. Инчунин, ба ҳайси ассистент дар “Маркази таълимию тамринӣ” дар заминаи Маркази тибби шаҳрии ёрии таъҷилии тиббии шаҳри Душанбе кор ва фаъолият кардааст.
Ато Собирзода мегӯяд, ки интихоби пешааш тасодуфӣ набудаву бо амри дилу виҷдон ва талошу заҳматҳои пайваста мекӯшад ба он содиқ бошаду номи худро дар паҳлӯи номи фидоиёни ин касб сабт созад.
Ӯ ин панди Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро, ки дар яке аз суханрониҳояшон зикр карда буданд - “Табиби воқеӣ бояд сифатҳои ҳалимиву хоксорӣ ва одоби хуби муоширатро дас-тури доимии фаъолияти худ дониста, ба ин шуғли басо пурмасъулият ҷиддӣ ва бо дасти поку дилу нияти нек муносибат намояд”, шиори хеш қарор додаву ҳамеша мекӯшад ҳалиму хоксор, меҳрубону дар муошират бо табибону корафтодагон хушсухан бошаду ба ин васила пайрави воқеии Пешвои миллат будани худро исбот кунад.
Ба қавли Ато ҳар сухан ва рафтори кормандони тиб, хулқу атвор, имову ишорат, авзою руҳия ва ҳолати ӯ дар ҳаёти бемор ва оқибати беморӣ таъсири мусбат ё манфӣ мерасонад. Биноан мавзӯи ахлоқу одоби табибӣ аз қадимулайём яке аз мавзуъҳои асосии тиб ба шумор меравад ва таваҷҷуҳи табибҳои тамоми ҷаҳонро ба худ мекашад, зеро ҳеҷ пешае чун табибӣ ба ахлоқи пок ниёзманд нест. Намояндагони барҷастатарини тибби қадим – Буқроту Ҷолинус, Розиву Абуалӣ ибни Сино ва дигарон ба таълим додани ахлоқу одоб ба аҳлӣ тиб бисёр таваҷҷуҳ кардаанд. Абуали ибни Сино ба калом ва муомилаи табиб аҳамияти махсус додааст: “Бархе аз беморонро танҳо бо сухан даво кардан мумкин аст”.
Бо ҳамин дилу нияти нек ӯ аз мизи донишҷӯӣ то мақомҳои баланд расида, бо кордониву маҳорати воло ва ахлоқи ҳамидаи инсониаш ба боварии масъулини соҳа ва роҳбарияти шаҳри Душанбе сазовор гардида, ҳоло вазифаи муовини сардори Раёсати тандурустии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанберо ба уҳда дорад.
Ато Собирзода зина ба зина рушд карда, дар мавзӯи “Аломат, ташхис ва табобати эхинококкози зеридиафрагмавии ҷигар” рисолаи илмӣ дифоъ намудааст. Тавре аз корномаи илмиаш бармеояд, ӯ дорои 75 асари илмӣ буда, бо кашфиётҳои дар соҳа кардааш 8 патенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро соҳиб шудааст, ки инҳоянд:
1. Тарзи табобати каминвазивии абсаи аппендикулярӣ;
2. Усули табобати лапароскопии перитонити аппендикулярӣ;
3. Тарзи табобати беморони дар ҳолати ғайри ҷарроҳӣ ҷойдоштаи зардпармаи механикӣ ва холангити фассодии сабабаш омосӣ;
4. Тарзи ташхиси тафриқавии маҷроҳои талхагузари берун аз ҷигарӣ ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии талхадони “душвор”;
5. Тарзи табобати абсаҳои зеридиафрагмавӣ ва зериҷигарӣ;
6. Тарзи коркарди изи талхадон ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии “душвор” дар беморони серози ҷигар;
7. Тарзи пешгирии осеби ятрогении маҷрои талхагузари дохил ва берун аз ҷигар ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии “душвор”;
8. Тарзи ташхиси барвақтии ултросадоии хессаи аппендикулярӣ.
Ӯ инчунин соли 2019 ба ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника созовор шуда, марҳила ба марҳила мақомҳои ифтихории соҳаро низ соҳиб гаштааст. Номбурда ҳамчунин Аълочии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Аълочии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.
Ӯ худро вориси Синои бузург, афсари сарсупурда ва аз ҳама муҳимтар пайрави Пешвои миллат медонад, ки ба ҳар амр аз дилу ҷон ҳозир аст, ҷоннисорӣ кунад.
Ҳамин тариқ, Ато Собирзода дар тули фаъолияти пурсамари худ дар соҳаи тандурустӣ, ба як симои дурахшон ва намунаи ибрат барои ҳамкорон ва ҷомеа табдил ёфтааст. Меҳрубонӣ, дилсӯзӣ, маҳорати баланди касбӣ ва садоқати ӯ ба касбаш сазовори эҳтирому ситоиши бепоён аст.
Хуршед ХОВАРӢ,
“ҶТ”
Эмомалӣ Раҳмон
Аз замонҳои дури таърих инсоният табибонро марҳами дарду таскинбахши дили беморон медонад. Гузаштагони мо мегуфтанд, ки табиб бояд чашмони уқоб, дастони чевар, ақли мор ва дили шер дошта бошад. Ҳамин аст, ки дар дарозои таърих инсоният ба табиб ҳамеша ҳам ниёз доштаву ҳам эҳтиромашро ба ҷо меовард. Ҳатто дар қавонини ҷанг ҳам омадааст, ки шиллик кардан ба сӯи табиб, новобаста аз кадом ҷониб буданаш, манъ аст. Табиб на танҳо беморро табобат мекунад, балки дар бисёр ҳолатҳо умед, оромӣ ва руҳбаландӣ мебахшад. Ӯ бо ҳар як бемор на ба чашми бемор, балки ба чашми инсон нигоҳ мекунад - инсоне, ки ба кумак, ғамхорӣ ва дилсӯзӣ ниёз дорад. Ба як ҷумла агар гӯем, табибӣ касби басо пурифтихор ва шарафмандест. Ҳамин чиз боис шудааст, ки ҳамеша талабгори ин пеша зиёд будаву ҳаст.
Мо дар ин навишта мехоҳем дар бораи Ато Собирзода - як табиби ҷавоне гӯем, ки бо донишу малакаи хоси худ натанҳо ба дарди беморон дармон мешавад, балки бо навовариву тадқиқотҳои пурсамари худ мушкили садҳо ҳамкасби худро ҳам осон кардааст.
Ӯ соли 2010 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуали ибни Синоро бо дипломи аъло хатм намуда, то соли 2012 дар кафедраи бемориҳои ҷарроҳии №1-и Донишгоҳ магистратураро дар самти ҷарроҳӣ гузашта, онро низ бо дипломи аъло ба анҷом расонидааст. Баъди хатми магистратура ба аспирантура дохил шуда, соли 2015 рисолаи илмииашро дар мавзӯи “Аломат, ташхис ва табобати ҷарроҳии эхинококкози зеридиафрагмавии ҷигар” пеш аз муҳлат дифоъ намуда, номзади илмҳои тиб гаштааст.
Дар давоми таҳсил дар аспирантура мутасаддии бахши ҷарроҳии “Ҷамъияти олимони ҷавон”-и Донишгоҳ буд. Иштирокчӣ ва маърӯзачии фаъоли конфронсҳои илмӣ-амалии соҳаи тандурустӣ мебошад. Инчунин, ба ҳайси ассистент дар “Маркази таълимию тамринӣ” дар заминаи Маркази тибби шаҳрии ёрии таъҷилии тиббии шаҳри Душанбе кор ва фаъолият кардааст.
Ато Собирзода мегӯяд, ки интихоби пешааш тасодуфӣ набудаву бо амри дилу виҷдон ва талошу заҳматҳои пайваста мекӯшад ба он содиқ бошаду номи худро дар паҳлӯи номи фидоиёни ин касб сабт созад.
Ӯ ин панди Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро, ки дар яке аз суханрониҳояшон зикр карда буданд - “Табиби воқеӣ бояд сифатҳои ҳалимиву хоксорӣ ва одоби хуби муоширатро дас-тури доимии фаъолияти худ дониста, ба ин шуғли басо пурмасъулият ҷиддӣ ва бо дасти поку дилу нияти нек муносибат намояд”, шиори хеш қарор додаву ҳамеша мекӯшад ҳалиму хоксор, меҳрубону дар муошират бо табибону корафтодагон хушсухан бошаду ба ин васила пайрави воқеии Пешвои миллат будани худро исбот кунад.
Ба қавли Ато ҳар сухан ва рафтори кормандони тиб, хулқу атвор, имову ишорат, авзою руҳия ва ҳолати ӯ дар ҳаёти бемор ва оқибати беморӣ таъсири мусбат ё манфӣ мерасонад. Биноан мавзӯи ахлоқу одоби табибӣ аз қадимулайём яке аз мавзуъҳои асосии тиб ба шумор меравад ва таваҷҷуҳи табибҳои тамоми ҷаҳонро ба худ мекашад, зеро ҳеҷ пешае чун табибӣ ба ахлоқи пок ниёзманд нест. Намояндагони барҷастатарини тибби қадим – Буқроту Ҷолинус, Розиву Абуалӣ ибни Сино ва дигарон ба таълим додани ахлоқу одоб ба аҳлӣ тиб бисёр таваҷҷуҳ кардаанд. Абуали ибни Сино ба калом ва муомилаи табиб аҳамияти махсус додааст: “Бархе аз беморонро танҳо бо сухан даво кардан мумкин аст”.
Бо ҳамин дилу нияти нек ӯ аз мизи донишҷӯӣ то мақомҳои баланд расида, бо кордониву маҳорати воло ва ахлоқи ҳамидаи инсониаш ба боварии масъулини соҳа ва роҳбарияти шаҳри Душанбе сазовор гардида, ҳоло вазифаи муовини сардори Раёсати тандурустии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанберо ба уҳда дорад.
Ато Собирзода зина ба зина рушд карда, дар мавзӯи “Аломат, ташхис ва табобати эхинококкози зеридиафрагмавии ҷигар” рисолаи илмӣ дифоъ намудааст. Тавре аз корномаи илмиаш бармеояд, ӯ дорои 75 асари илмӣ буда, бо кашфиётҳои дар соҳа кардааш 8 патенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро соҳиб шудааст, ки инҳоянд:
1. Тарзи табобати каминвазивии абсаи аппендикулярӣ;
2. Усули табобати лапароскопии перитонити аппендикулярӣ;
3. Тарзи табобати беморони дар ҳолати ғайри ҷарроҳӣ ҷойдоштаи зардпармаи механикӣ ва холангити фассодии сабабаш омосӣ;
4. Тарзи ташхиси тафриқавии маҷроҳои талхагузари берун аз ҷигарӣ ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии талхадони “душвор”;
5. Тарзи табобати абсаҳои зеридиафрагмавӣ ва зериҷигарӣ;
6. Тарзи коркарди изи талхадон ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии “душвор” дар беморони серози ҷигар;
7. Тарзи пешгирии осеби ятрогении маҷрои талхагузари дохил ва берун аз ҷигар ҳангоми холесистэктомияи лапароскопии “душвор”;
8. Тарзи ташхиси барвақтии ултросадоии хессаи аппендикулярӣ.
Ӯ инчунин соли 2019 ба ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника созовор шуда, марҳила ба марҳила мақомҳои ифтихории соҳаро низ соҳиб гаштааст. Номбурда ҳамчунин Аълочии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Аълочии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.
Ӯ худро вориси Синои бузург, афсари сарсупурда ва аз ҳама муҳимтар пайрави Пешвои миллат медонад, ки ба ҳар амр аз дилу ҷон ҳозир аст, ҷоннисорӣ кунад.
Ҳамин тариқ, Ато Собирзода дар тули фаъолияти пурсамари худ дар соҳаи тандурустӣ, ба як симои дурахшон ва намунаи ибрат барои ҳамкорон ва ҷомеа табдил ёфтааст. Меҳрубонӣ, дилсӯзӣ, маҳорати баланди касбӣ ва садоқати ӯ ба касбаш сазовори эҳтирому ситоиши бепоён аст.
Хуршед ХОВАРӢ,
“ҶТ”














Эзоҳи худро нависед