Чанд вақт пеш яке аз дӯстони мо имконияти таҳсил дар Амрикоро пайдо кард. Чун одати тоҷикона ду рӯз пеш аз сафараш ба хонаашон холааш ва шавҳари холаашро ба меҳмонӣ даъват кардаанд. Меҳмонон дар рафти суҳбат ҷои он ки ба муҳассили оянда дуои хайр дода, роҳи сафед орзу кунанд, ба волидонаш “Фарзандатонро зинҳор ба Амрико равон накунед, ки бегона шуда меравад!” гуфтаанд. Азбаски ба падари ҷавон фикри дигарон зуд асар мекардааст, хостори ба сафари писараш монеъ шудан намудааст. Меҳмонон далел овардаанд, ки писари як ҳамсояашон бачаи фаъол будаву дар Душанбе хуб таҳсил мекардааст, аммо ҳамин ки ба Амрико рафтааст, ба бероҳаву майхора табдил ёфта, дигар ёди волидон накардааст, донишгоҳашро ҳам ба охир нарасондааст...

Воқеан, берун аз кишвар таҳсил карда мутахассис шудан орзуи аксари ҷавонон аст. Ин дар ҷомеа, албатта, ба таври гуногун қабул карда ва фаҳмида мешавад. Вале ин фоҷиа нест! Албатта, ҳар масъала ҷиҳати хубу бад дорад. Паҳлӯҳои мусбати таҳсил дар хориҷа зиёд аст: аз ҳама аввал ҷаҳонбинӣ ва тарзи фикрронии ҷавонон дигар мешавад. Ба масъала ба тарзи дигар менигаристагӣ мешаванд. Бадиаш он аст, ки камтар ёди Ватан мекунанд ва ин ҳам алоқаманд аст ба вазъи иқтисодӣ! Дарёфту даромади молие, ки дар хориҷа ба даст меоранд, фарқ мекунад, бештар аст. Бинобар ин, аксари онҳое, ки мераванд, дар он ҷо монданро авло медонанд. Аммо меҳри Ватану ёди пайвандон чизест, ки хоҳ-нохоҳ ҳар касро водор мекунад, ки фикри баргаштанро кунад.

Ба андешаи мо дар шароити феълии кишвар барои таҳсил ба хориҷа рафтани ҷавонон беҳтар аст. Зеро рафта мутахассис мешаванд. Шояд дар навбати аввал дилашон ба омадан гарм нест, намеоянд. Вале агар баъди даҳ сол ҳам омада нерӯи фикриву ҷисмонии худро дар ватан сарф кунанд ва ҳамин тавр як зарра ҳам бошад дар пешрафти кишвар ҳисса гузоранд, ба фоида аст.

Ҷавонон, бояд раванд, ҳар ҷое, ки бошад худашонро ташаккул диҳанд, маҳорату лаёқаташонро боло баранд. Зеро фардо мутахассисон ва соҳибони аслии Тоҷикистон онҳоянд.

Зимнан, ба ҳар ҷое, ки ҷиҳати кор ё таҳсил мераванд, ҳатман бояд бо андешаи рӯзе баргаштан бираванд. Дар як гӯшаи майнаашон фикри гашта омада ба Ватан хизмат кардан, ба ободониҳо саҳмгузор будан бояд бошад.

Ин ҳам маълум аст, ки бо дасти холӣ ва калаи холӣ кас на танҳо ба дигарон, ба ҷомеа, балки ба худаш ҳам ёрӣ расонида наметавонад. Аз ин лиҳоз, ҳар ҷавон дар навбати аввал бояд худашро созад, ташаккул диҳад. Вақте ҳис кард, ки аз вай ба ҷомеа нафъе мерасад, дар паи беҳбудии ҷомеа шавад! Ин ҷиҳат, яъне худтакмилдиҳӣ (ташаккули лаёқати худ) пасон хизмат барои пешрафти Ватан бояд яке аз хосиятҳои ҷавони муосир бошад. Мурод аз кору таҳсил дар хориҷа ҳам ҳамин аст, вагарна он ҷуз саёҳате беш нест.