ҶАВОНОН
Якшанбе 18 Август 2019 09:29
2678
Перомуни ҷавонӣ ва гузашти он қиссаву ривояти зиёдест. Дар воқеъ, ҷавонӣ айёмест пур аз зебоӣ ва накҳат. Аз гузашти ҷавонӣ, чун даврони шукуфоист, нафаре ёфт намешавад, ки афсус нахурда бошад. Баъзеҳо қодиранд, барои ҷавонӣ тамоми дороии хешро бубахшанд. Зимни суҳбат бо бузургсолон ин воқеият бараъло намудор аст.

Бонуе, ки мӯи сиёҳи хешро дар тарбияи насли наврас сафед намудаву беш аз 30 сол аст, ки дар роҳи пурмашаққати омӯзгорӣ заҳмат кашида, шогирдони зиёдеро тарбия кардааст, муаллимаи фанни забону адабиёти тоҷик Сулҳия Иззатуллозода мебошад. Бо муаллимаи азиз перомуни гузашти айёми ҷавонӣ суҳбат намудем.

- Ман дар оилае ба воя расидам, ки ҳама афроди оила зиёӣ буданд, - мегӯяд Сулҳия Иззатуллозода. – Падарам рӯзноманигор ва модарам китобхоначии мактаби деҳа буд. Ҳар китобе, ки ба китобхонаи мактаб меоварданд, онро аввалин шуда аъзоёни оилаи мо мехонданд ва баъд ба китобхона бурда модарам ҷо ба ҷо мекард. Мо ки дар оила 11 фарзанд будем, баҳс ба баҳс, қариб тамоми китобҳои бадеии мактабро мутолиа мекардем ва ҳатто барои ин баъзан дар миёни мо - хоҳарон кашмакашҳо мешуд. Мо дар баробари дарсҳои мактабӣ китобҳои бадеиро мутолиа мекардем, ба модарам ёрӣ мерасонидем ва дар баробари ин, ҳар рӯз бузу гӯсфандчаронӣ мерафтем. Дар хонаи мо миёни писару духтарон фарқ набуд. Дар тамоми корҳо ҳамроҳи бародарону хоҳарон, даст ба дасти якдигар фаъолият мекардем.

Чун омили интихоби роҳи пешанамудаашро пурсон гаштем гуфт:
  
- Дар оилаи мо, ба истиснои як хоҳарам, ҳама омӯзгоранд. Дар интихоби ман маҳз модарам саҳми назаррас доранд. Модарам ки китобхоначии мактаб буданд, мо пайваста ба китобханаи мактаб рафтуомад доштему бо маллимон бештар дар алоқа будем. Ҳамин омил буд, ки ман роҳи омӯзгориро пеша кардам. Як ё ду сол бо дархости ҳукумати ноҳия аз системаи маориф каме дур гашта будам, вале ҳис намудам, ки бидуни тахтаву бури мактаб ва ғавғои кӯдак фаъолият карда наметавонам ва дубора ба мактаб баргаштам.

- Ҷавониро чӣ гуна дарёфтед?

- Соли дуюми таҳсил дар мактаби олӣ, мутаассифона, падарам дар як садамаи нақлиётӣ, дар синни 48-солагӣ даргузашт. Мо дар оила ду нафар донишҷӯ будем. Модарам аз ман хоҳиш кард, ки шароити хонавода бениҳоят бад аст ва бояд ман як сол донишгоҳро “тарк” мекардам. Ман ба суханҳои модарам ҳеҷ вокуниш нишон надода, рухсатии академӣ гирифтам. Вақте ин хабар ба ҳамкурсонам расид, онҳо ҳама ҷамъ шуда, ба хонаи мо омадаанд. Аз модарам хоҳиш карданд, ки монеи таҳсили ман нагардад. Модарам вақте гуфт, ки шароити иқтисодии хонавода бисёр бад аст, онҳо ҳамагӣ ваъда доданд, ки агар ҳар камбудие бошад, дастаҷамъона онро ҳаллу фасл мекунанд. Модарам ноилоҷ розӣ шуд ва ман таҳсилро идома додам. Метавонам гӯям, ки ҷавониро бо меҳри бепоёни ҳамсабақҳои даврони донишҷӯиям дарёфтаам.

- Чӣ хотироте аз даврони ҷавонӣ ёд доред?

- Дар миёни хонандагони синфҳои болоӣ як анъана аст, ки чун соли хатм фаро мерасад, қариб ҳар хонанда (махсусан духтарон) дафтари “Хотира” ташкил мекунанд. Дар ҳамон дафтар бо ҳазор шавқу шӯр шеърҳое, ки дар васфи ишқ ва ҷавонӣ гуфта шудааст, гирдоварӣ менамоянд. Ман низ мисли дигар ҳамсинфон чунин дафтар ташкил кардаву гӯё бо ҳазор сӯзу гудоз “ҷавонӣ рафт” мегуфтам. Аммо намедонистам, ки чӣ китобат кардаистодаам. Чун мо ҳанӯз ҷавону наврас будем, аз гузашти ҷавонӣ гуфтан барои мо то андозае зебо набуд. Вале имрӯз, ки ба як синни муайян расидаву аз ҷавонӣ фосилаҳои зиёде дорам, афсус мехурам, ки ҷавонӣ рафтааст. Гоҳо ҳамон хотираҳоро варақ мегардонаму аз гузашти ҷавонӣ ҳасрат мехурам. Ман акнун дарк мекунам, ки ҷавонӣ шукуфазори умри инсон будааст.

- Чун доим ба тарбияи насли наврасу ҷавонон машғулед мегуфтед, ки онҳо имрӯз ба китобу китобхонӣ чӣ қадар шавқу рағбат доранд?

- Агарчӣ имрӯз ҷавонон ба китобу китобхонаҳо камтар таваҷҷуҳ доранд, инро наметавон чунин унвон кард, ки ҷавонон аз китоб дур ҳастанд. Сари ҳар қадам дар дасти ҷавонон телефону планшетҳои мудтаринро мебинем. Ин шаҳодат аз он медиҳад, ки ҷавонон дар ҳама шароит ба китоб дастрасӣ доранд. Ман ҳеҷ гоҳ бар он назар нестам, ки ҷавони имрӯза аз китобу китобхонӣ дар канор бошад. Технологияи имрӯза тамоми шароитро барои ҷаҳониён муҳайё кардааст ва хушбахтона, ҷавонони тоҷик низ аз дигар ҳамсолони хориҷии худ камӣ надоранд.

- Нисбати насли наврас ва ҷавони имрӯз чӣ назар доред?

Дар ҳақиқат, ҷавонони имрӯз нисбат ба даврони мо хеле пешрафтаанд. Мафкураву ҷаҳонбинии васеъ доранд. Дар даврони мо мегуфтанд, ки айёми ҷавонӣ бояд ҷавонон ҷавонӣ кунанд, зеро умр як бор ба инсон дода мешавад. Аммо имрӯз ҷавонон созандаанд ва дар ҳар нигоҳи эшон созандагӣ ҳувайдост. Ман дар симои Рустами Эмомалӣ як ҷавони идеалии тоҷикро мебинам, ки пайваста баҳри рушду инкишофи миллати худ саъй мекунад. Мо дар синни ӯ будан ҳатто қудрати дар ҷаласаҳо баромад кардану фикр пешниҳод намуданро надоштем. Аз нигоҳи ман, ҷавонони имрӯз аз ҳар ҷиҳат пешрафтаанд.

Хуршед ХОВАРӢ, "ҶТ"

Эзоҳи худро нависед



Рамзҳо дар расм

Рӯзнома

Назарсанҷӣ

  1. Ба фикри Шумо “Соли ҷавонон” чӣ гуна сипарӣ шудаистодааст?

Тақвим

Дш Сш Чш Пш Ҷ Ш Яш
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1

Август 2019 c.