ВАРЗИШ
Ҷумъа 15 Май 2026 07:25
Бо гузашти се даҳсола аз пош хӯрдани Иттиҳоди Шуравӣ ҳанӯз ҳам ҳар як ҳаводори футболи тоҷик аз дастаи овозадори “Помир” ёд мекунад. Ин даста дар тули ин ҳама сол аз ёдҳо фаромӯш нашуд ва минбаъд низ ба фаромӯшӣ нахоҳад рафт. Он бо доштани нобиғаҳои футбол натанҳо дар Тоҷикистон, балки дар миёни ақвоми собиқ ИҶШС шуҳратёр буд.
Яке аз футболбозони машҳури даста, ки тавониста буд бо бозии зебо ҳам номи худ ва ҳам номи дастаро дар ёди ҳаводорон мондагор созад, Вазген Манасян буд. Вазген Манасян 13 марти 1958 дар шаҳри Душанбе таваллуд шуда буд. Номи ӯро як ҳамсояашон, ки тотор буд гузоштааст. Падари Вазген усто ва марди бисёр ҷиддиву серталаб буд. Ӯ ҳамеша кӯшиш мекард, ки писараш футболбози хубе шавад. Бинобар ин, пайваста барои рушди Вазген дар самти футбол мекӯшид. Ӯ бошад ба футбол ҳанӯз дар боғчаи бачагон таҳсил намуданаш машғул гардида буд.
ОҒОЗИ ПИРӮЗИҲО
Вазген футболро ба таври ҷиддӣ дар дастаҳои маҳаллии Душанбе шуруъ кард. Солҳои 1968-1970 дар мусобиқоти умумииттифоқии “Тӯби чармин” иштирок кард. Баъд ба мактаби варзишии бачагону наврасони рақами 5-и шаҳри Душанбе дохил шуда, дар он ҷо таҳсил кардааст. Пас аз хатми мактаби миёна Вазген ба Донишкадаи политехникии Тоҷикистон дохил шудаст. Солҳои 1975-1979 дар онҷо таҳсилашро идома додааст. Дар баробари ин, дар ҳайати дастаи донишкада низ дар Чемпионати Тоҷикистон бозӣ кардааст.
Вазген пас аз хатми донишкада ба тими “Помир” роҳ ёфт. Ӯро дар оғози тирамоҳи соли 1979 ба “Помир” даъват карданд. Дар аввали пайвастшавӣ ба тими мазкур ӯ дар ҳайати асосии тим мавқеи худро пайдо карда натавонист ва чанд муддат дар ҳайати эҳтиётӣ боқӣ монд. То фурсат дошт маҳорати худро сайқал медод. Шуруъ аз оғози соли 1980 Вазген ба ҳайати тими асосӣ роҳ ёфт. Ӯ дар дастаи мазкур таҳти рақами 10 бозӣ мекард. Акнун ӯ имкон дошт, то маҳорати хуби варзишии худро ба мухлисону ҳаводорон ва роҳбарияти даста нишон диҳад ва ҳамин корро низ кард. Дар мавсими аввали худ дар ҳайати даста Вазген дар 46 бозӣ иштирок карда, ба задани 16 гол даст ёфт. Дар мавсимҳои баъди низ ҳунару маҳорати Вазген аз пештара дида хубтар мешуд ва голҳои зиёдеро ба самар мерасонд. Мавқеи даста низ дар ҷадвали мусобиқот аз пештара беҳтар мешуд ва тими онҳо дар муддати кӯтоҳ дар лигаи аввал мавқеи устуворро касб кард.
БЕҲТАРИН НИШОНЗАНИ МАВСИМ
Соли 1986 барои Вазген мавсими бениҳоят бобарор ба ҳисоб мерафт. Ӯ дар мавсими мазкур тавонист бо задани 27 гол беҳтарин нишонзани мавсим дар лигаи аввал эътироф гардад.
Соли 1984 Муҳсин Муҳаммадиев ба дастаи “Помир” ҳамроҳ шуд. Аз сабаби он ки ӯ низ дар ҳайат ба ҳайси ҳуҷумкунанда бозӣ мекард, бештар тамринҳои худро бо Вазген анҷом медод. Худи ӯ низ дар мусоҳибае ин нуқтаро қайд мекунад, ки аз Вазген бисёр чизҳоро омӯхтааст. Дар солҳои баъдӣ бошад, ин ду нафар дар пирӯзиҳои “Помир” нақши боризро мегузоштанд.
Ин буд, ки 31 майи соли 1987 бозӣ миёни дастаи “Помир”-и Душанбе ва “Ростселмаш”-и Рос-тови лаби Дон баргузор гашт. Дар ин бозӣ футболбозони “Помир” ба ҳайси меҳмон иштирок карданд. Вазген аз худ маҳорати баланд нишон дода, ба задани 100-умин голи худ дар лигаи аввали Иттиҳоди Шуравӣ даст ёфт. Ин низ воқеаи фараҳбахш дар корномаи варзишии Вазген ба ҳисоб мерафт. Бо ин нишондоди худ ӯ дар таърихи футболи тоҷик дувумин нафаре гашт, ки дар лигаи аввали ИҶШС ба задани беш аз 100 гол даст ёфтааст. Пеш аз Вазген ин натиҷаро Валерий Турсунов нишон дода буд.
ИДОМАИ ХУШИҚБОЛӢ ВА РОҲХАТ БА ЛИГАИ ОЛӢ
Дар мавсими баъдӣ низ бахт ба рӯи Вазген ва ҳамдастаҳояш хандид. Онҳо дар моҳи октябри соли 1988 тавонистанд ду давр пеш аз анҷоми мавсим роҳхат ба бозиҳои Лигаи олии футболи Иттиҳоди Шуравиро ба даст оранд. Дар баробари ин, Вазген низ миқдори голҳояшро ба 120 адад расонид. Роҳхат ба лигаи олӣ барои дастаи “Помир” бениҳоят муҳим буд. Ин воқеаи таърихии фараҳбахшро шуруъ аз бозингарони гурӯҳ, то роҳбарияти тим ва ҳаводорону мухлисони даста самимона истиқбол карданд.
Аммо роҳхат ба Лигаи олӣ ба Манасян ба ҷойи овардани шуҳрату мақомҳои баландтар баръакс мушкилот ба бор овард. Ин дафъа бахт ба рӯи ӯ нахандид. Вазген дар оғози мавсими 1989 осеб бардошт ва ин боис гашт, то муддатҳо ба задани гол даст наёбад. Ӯ давоми се мавсими Лигаи олӣ ҳамагӣ се гол ба самар расонид, ки ин натиҷа Манасянро ҳамчун як ҳуҷумкунанда қонеъ карда наметавонист. Дар ин давра танҳо иттифоқи хубе, ки барои Вазген ба амал омад, ин ғалабаи бузурги “Помир”-и Душанбе ба муқобили “Спартак”-и Маскав буд. Ин ғалабаи таърихӣ буд. Мусобиқаи мазкур соли 1991 баргузор гашта, бо ҳисоби 5 бар 1 ба нафъи “Помир” анҷом ёфт. Пас аз пирӯзии мазкур шуҳрати дастаи “Помир” ба маротиб боло рафт. Футболбозон дигар дар кӯчаву хиёбон ва ҳатто бозорҳо озодона роҳ гашта наметавонистанд. Мардум ҳар куҷо, ки онҳоро медиданд, бо садои баланд фарёд зада, аз пирӯзии онҳо бар муқобили “Спартак” ёдовар мешуданд.
ТАРКИ ДАСТА КАРДАНИ ВАЗГЕН
Хушҳолии бачаҳои “Помир” дер давом накард, чун соли 1991 Иттиҳоди Шуравӣ пош хӯрд. Пош хӯрдани Шуравӣ пош хӯрдани ҳамаи сохторҳои он, ҳатто пош хӯрдани лигаи ягонаи футболи он ба ҳисоб мерафт. Пас аз он ки лигаи ягонаи футболи ИҶШС барҳам хӯрд, футболбозон низ кам –кам аз дастаҳо баромада, ба дигар лигаҳо мерафтанд. Вазген Манасян ҳам дар қатори дигар футболбозон соли 1991 бо мухлисони дастаи “Помир” хайрухуш кард. Пас аз ин аз оғози соли 1992 муддате дар дас-таи “Зенит”-и Санкт-Петербург бозӣ кард. Ӯ дар дастаи мазкур ҳамагӣ чор бозӣ анҷом дод. Бо сабаби осеб бардоштан дар даста боқӣ монда натавонист. Ӯ дигарбора ба Душанбе баргашт ва ба табобат машғул шуд. Дар замони табобати худ дар дастаи мунтахаби Тоҷикистон низ як бозӣ анҷом дода, сипас ба “Ворскла” - яке аз дастаҳои лигаи якуми Украина шартнома ба имзо расонида, муддати 4 сол дар он ҷо ҳунарнамоӣ кард.
Сипас, соли 1996 ба дастаи “Индустрия”-и лигаи дуюми Русия рафта, ҳамон сол фаъолияти варзишии худро хотима бахшид. Пас аз ин дигарбора ба шаҳри Полтаваи Украина рафта, дар яке аз дастаҳои маҳалӣ ба ҳайси сармураббӣ ба фаъолият оғоз кард.
МУРАББИГӢ
Вазген дар тули фаъолияти минбаъда солҳои 2003-2004 дас-таи “Волочанин-Ратмир”, соли 2005 “Новороссийск”, солҳои 2006-2007 “Колос” ва якчанд дигар дастаҳоро роҳбарӣ кардааст. Дар ибтидои соли 2011 ба вазифаи сармураббии дастаи “Локомотив”-и Тошканд, ки дар лигаи якуми Узбекистон баромад мекунад, таъин гардид.
Дар байни солҳои 2013-2015 бошад, ба ҳайси ёрдамчии сармураббӣ бо ҳамроҳии Муҳсин Муҳаммадиев дар ҳайати мунтахаби Тоҷикистон фаъолият карда, баъдан то хурӯҷи бемориаш дар ҳайати мураббиёни “Локомотив”-и Тошканд фаъолият дошт.
ВОХӮРИИ ДИГАРБОРА БО МУХЛИСОНИ “ПОМИР”
Бо ташаббуси Федератсияи футболи Тоҷикистон 25-уми октябри соли 2014 бозии дӯстона байни собиқадорони дастаҳои “Помир”-и Душанбе ва “Спартак”-и Маскав баргузор гашт. Ин мусобиқа сабаб шуд, то мухлисону ҳаводорони дастаи “Помир” дигарбора тавонанд, ситораҳои дурахшони футболи худро дар майдон тамошо намоянд. Ин бозӣ барои бозингарон низ бисёр хуб ва хотирмон буд, зеро онҳоро ба ёди рӯзҳои ширину хотирмони гузашта мебурд. Пас аз анҷоми бозии мазкур футболбозон ба дараи Алмосии шаҳри Ҳисор раҳсипор шуданд. Он ҷо маконе буд, ки собиқ ҳайати тими “Помир” тамринҳои худро мегузаронид. Дар он ҷо барои ба ёд мондани чунин як рӯзи фаромӯшнашанда фестивали футболбозону дилбохтагони футбол баргузор гардид.
Соли 2021 Вазген ба саратони меъда гирифтор шуда, амалиёти ҷарроҳӣ анҷом дод. Мутаассифона, 9-уми январи соли 2024 дар шаҳри Тошканди Узбекистон вафот кард.
Ҳошим РАҲМАТУЛЛОЕВ, “ҶТ”
Яке аз футболбозони машҳури даста, ки тавониста буд бо бозии зебо ҳам номи худ ва ҳам номи дастаро дар ёди ҳаводорон мондагор созад, Вазген Манасян буд. Вазген Манасян 13 марти 1958 дар шаҳри Душанбе таваллуд шуда буд. Номи ӯро як ҳамсояашон, ки тотор буд гузоштааст. Падари Вазген усто ва марди бисёр ҷиддиву серталаб буд. Ӯ ҳамеша кӯшиш мекард, ки писараш футболбози хубе шавад. Бинобар ин, пайваста барои рушди Вазген дар самти футбол мекӯшид. Ӯ бошад ба футбол ҳанӯз дар боғчаи бачагон таҳсил намуданаш машғул гардида буд.
ОҒОЗИ ПИРӮЗИҲО
Вазген футболро ба таври ҷиддӣ дар дастаҳои маҳаллии Душанбе шуруъ кард. Солҳои 1968-1970 дар мусобиқоти умумииттифоқии “Тӯби чармин” иштирок кард. Баъд ба мактаби варзишии бачагону наврасони рақами 5-и шаҳри Душанбе дохил шуда, дар он ҷо таҳсил кардааст. Пас аз хатми мактаби миёна Вазген ба Донишкадаи политехникии Тоҷикистон дохил шудаст. Солҳои 1975-1979 дар онҷо таҳсилашро идома додааст. Дар баробари ин, дар ҳайати дастаи донишкада низ дар Чемпионати Тоҷикистон бозӣ кардааст.
Вазген пас аз хатми донишкада ба тими “Помир” роҳ ёфт. Ӯро дар оғози тирамоҳи соли 1979 ба “Помир” даъват карданд. Дар аввали пайвастшавӣ ба тими мазкур ӯ дар ҳайати асосии тим мавқеи худро пайдо карда натавонист ва чанд муддат дар ҳайати эҳтиётӣ боқӣ монд. То фурсат дошт маҳорати худро сайқал медод. Шуруъ аз оғози соли 1980 Вазген ба ҳайати тими асосӣ роҳ ёфт. Ӯ дар дастаи мазкур таҳти рақами 10 бозӣ мекард. Акнун ӯ имкон дошт, то маҳорати хуби варзишии худро ба мухлисону ҳаводорон ва роҳбарияти даста нишон диҳад ва ҳамин корро низ кард. Дар мавсими аввали худ дар ҳайати даста Вазген дар 46 бозӣ иштирок карда, ба задани 16 гол даст ёфт. Дар мавсимҳои баъди низ ҳунару маҳорати Вазген аз пештара дида хубтар мешуд ва голҳои зиёдеро ба самар мерасонд. Мавқеи даста низ дар ҷадвали мусобиқот аз пештара беҳтар мешуд ва тими онҳо дар муддати кӯтоҳ дар лигаи аввал мавқеи устуворро касб кард.
БЕҲТАРИН НИШОНЗАНИ МАВСИМ
Соли 1986 барои Вазген мавсими бениҳоят бобарор ба ҳисоб мерафт. Ӯ дар мавсими мазкур тавонист бо задани 27 гол беҳтарин нишонзани мавсим дар лигаи аввал эътироф гардад.
Соли 1984 Муҳсин Муҳаммадиев ба дастаи “Помир” ҳамроҳ шуд. Аз сабаби он ки ӯ низ дар ҳайат ба ҳайси ҳуҷумкунанда бозӣ мекард, бештар тамринҳои худро бо Вазген анҷом медод. Худи ӯ низ дар мусоҳибае ин нуқтаро қайд мекунад, ки аз Вазген бисёр чизҳоро омӯхтааст. Дар солҳои баъдӣ бошад, ин ду нафар дар пирӯзиҳои “Помир” нақши боризро мегузоштанд.
Ин буд, ки 31 майи соли 1987 бозӣ миёни дастаи “Помир”-и Душанбе ва “Ростселмаш”-и Рос-тови лаби Дон баргузор гашт. Дар ин бозӣ футболбозони “Помир” ба ҳайси меҳмон иштирок карданд. Вазген аз худ маҳорати баланд нишон дода, ба задани 100-умин голи худ дар лигаи аввали Иттиҳоди Шуравӣ даст ёфт. Ин низ воқеаи фараҳбахш дар корномаи варзишии Вазген ба ҳисоб мерафт. Бо ин нишондоди худ ӯ дар таърихи футболи тоҷик дувумин нафаре гашт, ки дар лигаи аввали ИҶШС ба задани беш аз 100 гол даст ёфтааст. Пеш аз Вазген ин натиҷаро Валерий Турсунов нишон дода буд.
ИДОМАИ ХУШИҚБОЛӢ ВА РОҲХАТ БА ЛИГАИ ОЛӢ
Дар мавсими баъдӣ низ бахт ба рӯи Вазген ва ҳамдастаҳояш хандид. Онҳо дар моҳи октябри соли 1988 тавонистанд ду давр пеш аз анҷоми мавсим роҳхат ба бозиҳои Лигаи олии футболи Иттиҳоди Шуравиро ба даст оранд. Дар баробари ин, Вазген низ миқдори голҳояшро ба 120 адад расонид. Роҳхат ба лигаи олӣ барои дастаи “Помир” бениҳоят муҳим буд. Ин воқеаи таърихии фараҳбахшро шуруъ аз бозингарони гурӯҳ, то роҳбарияти тим ва ҳаводорону мухлисони даста самимона истиқбол карданд.
Аммо роҳхат ба Лигаи олӣ ба Манасян ба ҷойи овардани шуҳрату мақомҳои баландтар баръакс мушкилот ба бор овард. Ин дафъа бахт ба рӯи ӯ нахандид. Вазген дар оғози мавсими 1989 осеб бардошт ва ин боис гашт, то муддатҳо ба задани гол даст наёбад. Ӯ давоми се мавсими Лигаи олӣ ҳамагӣ се гол ба самар расонид, ки ин натиҷа Манасянро ҳамчун як ҳуҷумкунанда қонеъ карда наметавонист. Дар ин давра танҳо иттифоқи хубе, ки барои Вазген ба амал омад, ин ғалабаи бузурги “Помир”-и Душанбе ба муқобили “Спартак”-и Маскав буд. Ин ғалабаи таърихӣ буд. Мусобиқаи мазкур соли 1991 баргузор гашта, бо ҳисоби 5 бар 1 ба нафъи “Помир” анҷом ёфт. Пас аз пирӯзии мазкур шуҳрати дастаи “Помир” ба маротиб боло рафт. Футболбозон дигар дар кӯчаву хиёбон ва ҳатто бозорҳо озодона роҳ гашта наметавонистанд. Мардум ҳар куҷо, ки онҳоро медиданд, бо садои баланд фарёд зада, аз пирӯзии онҳо бар муқобили “Спартак” ёдовар мешуданд.
ТАРКИ ДАСТА КАРДАНИ ВАЗГЕН
Хушҳолии бачаҳои “Помир” дер давом накард, чун соли 1991 Иттиҳоди Шуравӣ пош хӯрд. Пош хӯрдани Шуравӣ пош хӯрдани ҳамаи сохторҳои он, ҳатто пош хӯрдани лигаи ягонаи футболи он ба ҳисоб мерафт. Пас аз он ки лигаи ягонаи футболи ИҶШС барҳам хӯрд, футболбозон низ кам –кам аз дастаҳо баромада, ба дигар лигаҳо мерафтанд. Вазген Манасян ҳам дар қатори дигар футболбозон соли 1991 бо мухлисони дастаи “Помир” хайрухуш кард. Пас аз ин аз оғози соли 1992 муддате дар дас-таи “Зенит”-и Санкт-Петербург бозӣ кард. Ӯ дар дастаи мазкур ҳамагӣ чор бозӣ анҷом дод. Бо сабаби осеб бардоштан дар даста боқӣ монда натавонист. Ӯ дигарбора ба Душанбе баргашт ва ба табобат машғул шуд. Дар замони табобати худ дар дастаи мунтахаби Тоҷикистон низ як бозӣ анҷом дода, сипас ба “Ворскла” - яке аз дастаҳои лигаи якуми Украина шартнома ба имзо расонида, муддати 4 сол дар он ҷо ҳунарнамоӣ кард.
Сипас, соли 1996 ба дастаи “Индустрия”-и лигаи дуюми Русия рафта, ҳамон сол фаъолияти варзишии худро хотима бахшид. Пас аз ин дигарбора ба шаҳри Полтаваи Украина рафта, дар яке аз дастаҳои маҳалӣ ба ҳайси сармураббӣ ба фаъолият оғоз кард.
МУРАББИГӢ
Вазген дар тули фаъолияти минбаъда солҳои 2003-2004 дас-таи “Волочанин-Ратмир”, соли 2005 “Новороссийск”, солҳои 2006-2007 “Колос” ва якчанд дигар дастаҳоро роҳбарӣ кардааст. Дар ибтидои соли 2011 ба вазифаи сармураббии дастаи “Локомотив”-и Тошканд, ки дар лигаи якуми Узбекистон баромад мекунад, таъин гардид.
Дар байни солҳои 2013-2015 бошад, ба ҳайси ёрдамчии сармураббӣ бо ҳамроҳии Муҳсин Муҳаммадиев дар ҳайати мунтахаби Тоҷикистон фаъолият карда, баъдан то хурӯҷи бемориаш дар ҳайати мураббиёни “Локомотив”-и Тошканд фаъолият дошт.
ВОХӮРИИ ДИГАРБОРА БО МУХЛИСОНИ “ПОМИР”
Бо ташаббуси Федератсияи футболи Тоҷикистон 25-уми октябри соли 2014 бозии дӯстона байни собиқадорони дастаҳои “Помир”-и Душанбе ва “Спартак”-и Маскав баргузор гашт. Ин мусобиқа сабаб шуд, то мухлисону ҳаводорони дастаи “Помир” дигарбора тавонанд, ситораҳои дурахшони футболи худро дар майдон тамошо намоянд. Ин бозӣ барои бозингарон низ бисёр хуб ва хотирмон буд, зеро онҳоро ба ёди рӯзҳои ширину хотирмони гузашта мебурд. Пас аз анҷоми бозии мазкур футболбозон ба дараи Алмосии шаҳри Ҳисор раҳсипор шуданд. Он ҷо маконе буд, ки собиқ ҳайати тими “Помир” тамринҳои худро мегузаронид. Дар он ҷо барои ба ёд мондани чунин як рӯзи фаромӯшнашанда фестивали футболбозону дилбохтагони футбол баргузор гардид.
Соли 2021 Вазген ба саратони меъда гирифтор шуда, амалиёти ҷарроҳӣ анҷом дод. Мутаассифона, 9-уми январи соли 2024 дар шаҳри Тошканди Узбекистон вафот кард.
Ҳошим РАҲМАТУЛЛОЕВ, “ҶТ”
Хабарҳои дигар
Рӯзнома
Эзоҳи худро нависед